Gdańsk Miasto Literatury UNESCO to prestiżowy tytuł przyznany miastu w 2025 roku przez UNESCO. W praktyce oznacza to, że Gdańsk dołączył do grona najważniejszych literackich miast świata – takich, które wyróżniają się bogatą tradycją, żywą sceną kulturalną i realnym wsparciem dla książek, pisarzy i czytelników
Tytuł przyznawany jest w ramach Sieci Miast Kreatywnych UNESCO (UNESCO Creative Cities Network) - to globalna inicjatywa łącząca ponad 300 miast z całego świata, które rozwijają kulturę i kreatywność jako ważny element życia społecznego i rozwoju miasta. Sieć obejmuje różne dziedziny – m.in. literaturę, muzykę, film, design czy gastronomię. Miasta współpracują ze sobą, wymieniają doświadczenia i wspólnie realizują projekty kulturalne. W kategorii literatury Gdańsk znalazł się w naprawdę dobrym towarzystwie.
Do Miast Literatury UNESCO należą m.in. Edynburg (pierwsze takie miasto na świecie), Dublin, Reykjavik, Barcelona, Heidelberg czy Melbourne. W Polsce wcześniej tytuł zdobyły Kraków (2013) i Wrocław (2019). Dołączenie Gdańska oznacza więc wejście do światowej ligi miast, w których książki i opowieści odgrywają szczególną rolę.
W Polsce obecnie 5 miast zrzeszonych jest w Sieci – poza miastami literatury tytułem mogą poszczycić się: Katowice, Bydgoszcz (Miasta Muzyki UNESCO), a także Łódź i Gdynia (Miasta Filmu UNESCO).
To powód do dumy dla mieszkańców, bo tytuł nie trafia do miast przypadkiem. UNESCO docenia miejsca, w których literatura naprawdę żyje – w bibliotekach, szkołach, księgarniach, na festiwalach, ale też w codziennym życiu. Gdańsk ma tu się czym pochwalić: od wielokulturowej historii i znanych pisarzy związanych z miastem po współczesne wydarzenia literackie, niezależne wydawnictwa i aktywne środowisko twórcze.
Bycie Miastem Literatury to jednak nie tylko wyróżnienie, ale też szansa. Dzięki temu tytułowi Gdańsk jest bardziej widoczny na świecie, przyciąga autorów i projekty międzynarodowe, a lokalni twórcy mają więcej możliwości współpracy i promocji. Dla mieszkańców oznacza to jeszcze więcej wydarzeń literackich, spotkań autorskich, warsztatów i inicjatyw wokół książek – często dostępnych bezpłatnie i blisko domu.
W najbliższych latach tytuł przełoży się także na konkretne miejsca i działania, jak rozwój programu Gdańsk Miasto Literatury UNESCO, którego operatorem jest Dom Literatury w Gdańsku oraz nowa siedziba Domu Literatury przy ul. Sierocej – przestrzeń spotkań dla czytelników, pisarzy i wszystkich, którzy lubią dobrą opowieść.
Krótko mówiąc: Gdańsk znalazł się na literackiej mapie świata. To prestiżowe wyróżnienie, które pokazuje, że miasto nie tylko ma bogatą historię, ale też nowoczesną, otwartą kulturę. A dla mieszkańców – powód do dumy, bo to wyróżnienie pokazuje, że to, co dzieje się tu lokalnie, ma znaczenie globalne.
https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Gdansk-Miastem-Literatury-UNESCO,a,299204
