Czym są rozbruki?
Rozbruki to jedno z narzędzi zwiększania powierzchni biologicznie czynnej w mieście - zbędne już betonowe nawierzchnie są rozbierane i ustępują miejsca drzewom, krzewom i bylinom.
Na początku była Wyspa Spichrzów
- Pierwsze rozbruki wykonano w 2023 roku w ramach realizacji projektu Budżetu Obywatelskiego „Zielona aleja na Wyspie Spichrzów”. Na Podwalu Przedmiejskim, pomiędzy ul. Chmielną a ul. Pszenną, usunięto wówczas 250 mkw. betonu, dzięki czemu powstały trzy zieleńce. Posadzono tam blisko 1800 roślin, m.in. jałowce, rokitniki, róże, pęcherznice, szałwie, jasnoty i przetaczniki, a także kępy ozdobnych traw oraz 12 lip drobnolistnych.
- Kolejne rozpłytowanie zrealizowano w 2024 roku z inicjatywy Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny, wzdłuż al. Grunwaldzkiej. Na odcinku od budynku poczty do skrzyżowania z ul. Dmowskiego usunięto blisko 400 mkw. nawierzchni, tworząc miejsce na rabaty krzewiasto-bylinowe.
Na al. Grunwaldzkiej zamiast chodnika blisko tysiąc roślin
Nie tylko wzbogacają one przestrzeń, lecz także wspierają mikroretencję, łagodzą efekt miejskiej wyspy ciepła i poprawiają warunki siedliskowe rosnących tam miłorzębów. Kwitną tam m.in. róże, ogniki szkarłatne, hortensje bukietowe i brunnery wielkolistne. Prace zostały zrealizowane we współpracy z Gdańskimi Wodami.
W 2025 roku wykonano kolejne rozbruki w ramach projektów Budżetu Obywatelskiego. Łącznie rozpłytowano i zazieleniono 515 mkw. powierzchni w ramach następujących zadań:
- „Rewaloryzacja zieleni Starego Chełmu”. W rejonie ronda Anny Piaseckiej rozszczelniono 345 mkw. powierzchni i posadzono 10 klonów czerwonych. Prace zostały przeprowadzone wspólnie z Gdańskimi Wodami.
BO na Chełmie. W miejsce rozbruków - 10 klonów, nasadzonych nową metodą
- „Przystanek w cieniu drzew” oraz „Czy to drzewo? Czy to pnącze?” Na niewielkim placu w cieniu wrzeszczańskiego „dolarowca” usunięto 50 mkw. betonu. Jego miejsce zajęły róże rabatowe, werbeny patagońskie i pięć platanów klonolistnych. Prace, podobnie jak wcześniej, zostały zrealizowane wspólnie z Gdańskimi Wodami.
- „Zielony Górny Taras”. Na Osowej, przy ulicach Koziorożca i Jednorożca, rozpłytowano 115 mkw. betonowej powierzchni. Posadzono tam róże, berberysy, sosnę kosodrzewinę, szałwie omszone, krwawniki pospolite, seslerie jesienne oraz dzielżany ogrodowe.
- „Zielony trawnik na Rzęsnej”. W dzielnicy Rudniki usunięto 5 mkw. płyt chodnikowych, a w ich miejscu posadzono derenie białe, bez czarny, irgę szwedzką, róże rabatowe, proso rózgowate oraz kłosowce fenkułowe.
Tegoroczne plany i współprace
W 2026 roku w Gdańsku planowane jest wykonanie rozbruków na łącznej powierzchni ponad 1000 mkw. Poszczególne przedsięwzięcia będą realizowane przez Gdański Zarząd Zieleni oraz we współpracy z Gdańskimi Wodami i Gdańskim Zarządem Dróg. Działania zostaną sfinansowane ze środków własnych, Budżetu Obywatelskiego oraz rad dzielnic.
Jednym z tegorocznych przedsięwzięć jest rozbruk w rejonie pomnika Lecha Bądkowskiego, usytuowanego u zbiegu ulic Świętojańskiej i Minogi w Śródmieściu. Gdański Zarząd Zieleni stworzy tam ponad 100 mkw. powierzchni biologicznie czynnej w miejscu obecnej kostki brukowej. Projekt przewiduje posadzenie pięciu klonów: czterech zwyczajnych i jednego strzępiastokorego, a także urządzenie rabat z 1725 krzewami i 195 bylinami. Pojawią się tam trzmieliny Fortune’a, ostrokrzewy karbowanolistne, śmiałki darniowe, rozchodniki okazałe, kocimiętki Fassena, jodły koreańskie, astry nowobelgijskie oraz jeżówki purpurowe.
Kolejne rozbruki Gdański Zarząd Zieleni planuje wspólnie z Gdańskimi Wodami:
- al. Grunwaldzka (ok. 75 mkw.), w okolicy Galerii Bałtyckiej – w ramach projektu Budżetu Obywatelskiego „Mniej betonu, więcej zieleńców! Zieleń i krzewy przed Galerią Bałtycką”. Pojawi się tam pięć grabów w kompozycji z rodzimymi gatunkami roślin kwitnących w odcieniach bieli;
- ul. Dmowskiego (blisko 70 mkw.), od strony skrzyżowania z al. Grunwaldzką – dzięki środkom Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny. W tym miejscu zostanie posadzone jedno drzewo w kompozycji z rabatą różano-bylinową.
Działania będą realizowane także we współpracy z Gdańskim Zarządem Dróg. Rozbruki wykona GZD, natomiast GZZ zazieleni i ukwieci rozpłytowane powierzchnie. Prace zaplanowano na październik. Obejmą one m.in.:
- ul. Jaśkową Dolinę (ok. 330 mkw.) – na wysokości budynku przy ul. Jaśkowa Dolina 84, w kierunku zatoki autobusowej;
- ul. Chrzanowskiego (ok. 85 mkw.) – na wysokości wjazdu w ul. Stachury
- ul. Trakt św. Wojciecha (ok. 420 mkw.) – na odcinku od ul. Dworcowej do ul. Gościnnej oraz na wysokości hotelu Zatoka.
To kolejny krok w stronę miasta, w którym jest mniej betonu, a coraz więcej zieleni. Takie zmiany nie zachodzą z dnia na dzień. Kluczowe są konsekwentne i zaplanowane działania. Rozbruki zwiększają powierzchnię biologicznie czynną, która ma szczególne znaczenie w mieście:
- pomaga zatrzymywać wodę,
- obniża temperaturę w upalne dni
- wspiera adaptację do zmieniającego się klimatu.
Gdański Zarząd Zieleni będzie na bieżąco informował o kolejnych rozbrukach.
autorką tekstu jest Magdalena Kiljan, rzecznik prasowa Gdańskiego Zarządu Zieleni
