Prace konserwatorskie ambony rozpoczęły się od góry, czyli od baldachimu
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
Ujrzą światło dzienne po 80 latach
Kazalnica powstała w latach 1616-1617. Zabytek ma prawie 7,5 metra - to wysokość ok. 2,5 pięter. Jest wykonany z drewna dębowego i sosnowego.
Próżno szukać takich w Europie. Drzwi z Bazyliki Mariackiej odzyskają dawny blask
Ambona pochodzi z kościoła pod wezwaniem św. Jana w Gdańsku. W 1944 r. w obliczu zbliżającej się na Pomorze Armii Czerwonej została zdemontowana przez Niemców i wywieziona ze świątyni. Po wojnie była przechowywana w składnicy konserwatorskiej, skąd w 1966 r. została przekazana parafii kościoła Najświętszej Marii Panny.
Ambona znajduje się w Bazylice Mariackiej równo od 60 lat, wcześniej przez wieki służyła pastorom protestanckim w kościele św. Jana
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
W 1985 r. zespół pod kierunkiem konserwatorki dzieł sztuki Agnieszki Sikorskiej podjął się zadania odbudowy ambony w nawie głównej świątyni.
- Jednak niektóre elementy wtedy pominięto i zastąpiono rekonstrukcjami. Tymczasem, przez ostatnie 80 lat oryginalne fragmenty były wciąż przechowywane w składnicy konserwatorskiej - opowiada dr Ewa Lisiak, konserwator dzieł sztuki z pracowni Restory.
Ambona jest wykonana z drewna dębowego i sosnowego
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
Części te nie były w żaden sposób opisane, a z archiwalnych zdjęć rozpoznała je ostatnio kierownik działu zabytków ruchomych Magdalena Kosińska, reprezentująca urząd Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Renowacja płyt nagrobnych w Bazylice Mariackiej. Najstarsza jest z 1411 roku
Odszukane po kilku dekadach w magazynie części pochodzą z baldachimu ambony.
Balustrada na schodach ambony ozdobiona jest obrazami z Pisma Świętego
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
- Dzięki temu będziemy w stanie przywrócić ambonie dawny kształt. Zdemontujemy między innymi uproszczoną podstawę baldachimu i zastąpimy ją XVII-wiecznymi częściami, w tym podniebiem z glorią - dodaje Ewa Lisiak.
Powrócą oryginalne napisy
Z ambony zdjęte zostaną też, przybite małymi gwoździami, sklejki przykrywające dawne inskrypcje. Okazuje się, że zostały one świadomie zasłonięte w ten sposób przez konserwatorów sztuki w połowie lat 80. ub. wieku, aby ukryć niemieckojęzyczne ślady w świątyni.
Ewa Lisiak usuwa sklejkę nałożoną przez konserwatorów sztuki w 1985 r., spod której ukazuje się napis w języku niemieckim
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
- Usunięcie tych wtórnych przesłon pozwoli nam uwidocznić autentyczny, historyczny kontekst zabytku. Ostatnim i ważnym etapem prac będzie także uwolnienie polichromii z przemalowań i dawnych nawarstwień - podkreśla konserwatorka.
Dr Ewa Lisiak zajmuje się zabytkami w Bazylice Mariackiej już od 18 lat. W tym czasie wykonała konserwację kilku ważnych obiektów w świątyni, w tym Zegara Astronomicznego, Grupy Ukrzyżowania Mistrza Pawła, Ołtarza Antwerpskiego, Krucyfiksu Mariackiego, Grupy św. Jerzego, Pięknej Madonny i Kaplicy pw. św. Jakuba.
Ewa Lisiak pokazuje rzeźby przedstawiające cnoty
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
Prace nad baldachimem ambony mają się zakończyć za kilka miesięcy. W przyszłym roku renowacją objęte zostaną pozostałe części zabytku.
Więcej o zabytku z kościoła
Kazalnica w Bazylice Mariackiej składa się z kolumny, korpusu, balustrady i baldachimu. Korpus zdobią cztery obrazy ze scenami ze Starego Testamentu: Nawrócenie mieszkańców Niniwy, Kazanie Ezdrasza, Powtórnie odnalezienie Księgi Prawa, Budowa arki Noego.
To tylko część warsztatu konserwatora dzieł sztuki
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
Na balustradzie natomiast umieszczono kilka obrazów ze scenami z Nowego Testamentu. Są to m.in. Cudowny połów ryb czyli powołanie apostołów Piotra i Andrzeja, Chrystus nauczający na łodzi, Przypowieść o dobrym pasterzu oraz Chrystus z faryzeuszami.
Wirtualna wystawa: zobacz średniowieczne dekoracje pod sklepieniem Bazyliki Mariackiej
Na froncie bramki widoczny jest obraz przedstawiający Chrystusa jako dobrego Pasterza.
Ambonę wykonano w pracowni gdańskiego rzeźbiarza Isaaka van den Blocka.
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
Portal zwieńczony jest rzeźbami Chrystusa oraz Wiary (z księgą i kielichem) i Nadziei (z kotwicą). W belkowaniu znajduje się cytat z Pisma św. “Ich bin die Tür zu den schaffen. So ieamad durch mich eingehet, der wird Selig werden (Ja jestem bramą. Jeżeli ktoś wejdzie przez Mnie, będzie zbawiony).
Ośmioboczny baldachim ambony został dobudowany w 1676 r. Nad nim znajduje się latarnia, wewnątrz której umieszczona została figura św. Jana Chrzciciela. Na samym szczycie stoi zaś feniks (mityczny ptak symbolizujący Słońce oraz wiecznie odradzające się życie) w płomieniach.
Na narożnikach baldachimu zostały umieszczone personifikacje sześciu cnót: Wiara (trzymająca krzyż i księgę), Mądrość (trzymająca rylec i tabliczkę, z psem u stóp), Radość (z lutnią w rękach i jeleniem u stóp), Pobożność (postać ze złożonymi dłońmi, bez atrybutów), Pokój (z otwartą księgą i opuszczoną prawą ręką, w której brak gałązki oliwnej) oraz Miłość (z dzieckiem na lewej ręce i płonącym sercem w prawej).
ZOBACZ WIDEO:
