• Start
  • Wiadomości
  • Kaplica św. Michała - nowy adres XV-wiecznego ołtarza św. Trójcy w Bazylice Mariackiej

Kaplica św. Michała - nowy adres XV-wiecznego ołtarza św. Trójcy w Bazylice Mariackiej

Ołtarz św. Trójcy znalazł swoje stałe miejsce w Bazylice Mariackiej. XV-wieczne dzieło pod koniec II wojny światowej zniknęło z wyposażenia kościoła i dopiero kilka lat temu zostało przywiezione do Gdańska z Berlina. Miejscem ekspozycji średniowiecznego zabytku została Kaplica św. Michała Archanioła. 
11.08.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
wnętrze kościoła z dużym łukiem w środku; łuk jest wykonany z szarego kamienia i ma skomplikowane rzeźby na górze i po bokach; po obu stronach ozdobione jest złotokolorowymi posągami aniołów; w tle możemy zobaczyć obraz Jezusa Chrystusa na drewnianym ołtarzu z dwoma świecami i zasłonioną na nim czerwoną tkaniną
Ołtarz św. Trójcy przez wiele lat po ostatniej wojnie był uważany za bezpowrotnie zaginiony
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl

Zabytek wrócił sześć lat temu

Przypomnijmy, że ołtarz Św. Trójcy powrócił do Bazyliki Mariackiej ze stolicy Niemiec w marcu 2020 r. Z uwagi na pandemię COVID-19 oficjalną uroczystość powitania zabytku musiano wtedy odłożyć w czasie. Ostatecznie dziękczynna liturgia, sprawowana w języku polskim i niemieckim, odbyła się 11 czerwca 2022 r. Napisaliśmy o tej uroczystości w artykule.  
 
Sprowadzenie do Gdańska ołtarza św. Trójcy było możliwe na mocy porozumienia zawartego między proboszczem Bazyliki Mariackiej a Unią Kościołów Ewangelickich w Niemczech. 
wnętrze kościoła z białymi ścianami i marmurową podłogą, po lewej stronie duży posąg anioła ze złotymi skrzydłami, anioł jest w powietrzu, ze skrzydłem rozłożonym szeroko, a jego ciało zakrzywione w górę, wydaje się być w wdzięcznej pozie, jakby miał lecieć, w tle możemy zobaczyć ozdobny łuk ze skomplikowanymi rzeźbami i drewnianymi drzwiami po prawej stronie, jest też kilka posągów aniołów po obu stronach
Kaplica św. Michała, w której umieszczono ołtarz św. Trójcy, została ufundowana w 1473 r. przez rodzinę von Holten Stutte
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
 

Od poniedziałku, 10 sierpnia, ołtarz św. Trójcy ma już swoje stałe miejsce w Bazylice Mariackiej - to Kaplica św. Michała Archanioła, która przez przez ostatnie 81 lat pełniła w świątyni funkcję magazynu. 

O ołtarzu i jego historii

Wykonany z drewna dębowego ołtarz św. Trójcy pochodzi z lat 20. XV wieku.

Zabytkowa ambona w Bazylice Mariackiej odzyska oryginalne detale

Olejny obraz na nim przedstawia Trójcę Świętą w typie Pietas Domini - to Bóg Ojciec (a nie Matka Boska jak w typowej Piecie) pokazuje zdjęte z krzyża ciało Chrystusa. Pomiędzy ich głowami znajduje się Duch Święty w postaci gołębicy.
Scena religijna, przedstawiająca Jezusa Chrystusa na krzyżu. Obraz jest oprawiony w ozdobny łuk ze złotą granicą i ustawiony na białym tle. Jezus jest pokazany w środku ma na sobie niebieski szlafrok i długą białą brodę i wąsy. Jego ciało jest pokryte złotym szlamem, który jest zasłonięty na jego ramionach. Po obu stronach Jezusa są dwaj aniołowie, po jednej z nich, trzymając się za ręce i patrząc na Niego.
Obraz w ołtarzu przedstawia Świętą Trójcę. Bóg stojący pośrodku w tiarze i ciemnobłękitnym płaszczu podtrzymuje nagie ciało Chrystusa po zdjęciu z krzyża. Między ich głowami jest gołębica, będąca symbolem Ducha Świętego
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
 
Na rewersie obrazu namalowano dwie postaci mężczyzn w zbrojach. Niestety, stan zachowania przedstawień jest zły. Nie ma pewności kogo przedstawiają rycerze. Prawdopodobnie są to król Artur oraz Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego.

Wirtualna wystawa: zobacz średniowieczne dekoracje pod sklepieniem Bazyliki Mariackiej

Na przedniej ścianie predelli (podpora ołtarza) znajduje się zaś malowidło przedstawiające Trójcę Świętą w wersji Tronu Łaski – siedzącego na tronie Boga Ojca trzymającego krzyż z Chrystusem oraz podlatującą gołębicę, symbol Ducha Świętego. Po bokach stoją dwaj święci rycerze - św. Jerzy (po lewej stronie) i prawdopodobnie św. Olaf (z prawej).

wnętrze kościoła z dużymi drewnianymi drzwiami po prawej stronie. Drzwi są ozdobione skomplikowanymi rzeźbami i mają białą ramę ze złotymi akcentami. Po lewej stronie orzechowy łuk z dwiema kolumnami i panelem dekoracyjnym na górze. Ponad łukowymi drzwiach sufit jest biały i są dwa duże okna z białymi ramami. Na środku tego zdjęcia stoi kobieta na płytkiej podłodze i wydaje się patrzeć na mapę.
Ołtarz św. Trójcy wzbudza już pierwsze zainteresowanie turystów i wiernych
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl

Do 1945 r. obraz i predella zdobiły kaplicę Bractwa św. Jerzego. W czasie II wojny światowej, tak jak wiele innych zabytków zostały wywiezione przez Niemców z kościoła Mariackiego. Do 1999 r. były uważane za zaginione. Obraz znajdował się w Gemäldegalerie w Berlinie, natomiast predella w kościele św. Jana w dzielnicy Berlin-Moabit. 

TV

Spotkanie prezydent z mieszkańcami Oruni