Gdańscy radni zwracają się do Wołodymyra Zełenskiego
W czwartek, 18 czerwca, na tydzień przed URC, radni Gdańska jednogłośnie, niezależnie od barw politycznych, przegłosowali stanowisko dotyczące decyzji prezydenta Wołodymyra Zełenskiego ws. uhonorowania jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy imieniem żołnierzy UPA (Ukraińska Powstańcza Armia).Gdańsk gospodarzem międzynarodowej Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy
27 maja 2026 roku ukraiński prezydent nadał Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych "Północ" Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy imię "Bohaterów UPA", co spotkało się z krytyką ze strony polskiej.
Konferencja URC 2026 w Gdańsku. Jak biznes ma pomóc w odbudowie Ukrainy?
TREŚĆ STANOWISKA RADY MIASTA GDAŃSKA:
§1.
1. Rada Miasta Gdańska wyraża zdecydowany sprzeciw wobec decyzji Prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego z dnia 27 maja 2026 roku o nadaniu jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy miana „Bohaterów UPA”. Ukraińska Powstańcza Armia jest formacją odpowiedzialną za zbrodnie popełnione na obywatelach polskich na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, które Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jednomyślnie uznał za ludobójstwo.
2. Oświadczenie niniejsze odnosi się wyłącznie do gloryfikowania formacji odpowiedzialnej za ludobójstwo i nie dotyczy innych aspektów relacji polsko-ukraińskich.
§2.
Powierza się Przewodniczącej Rady Miasta Gdańska przekazanie niniejszego oświadczenia Prezesowi Rady Ministrów, Wojewodzie Pomorskiemu, Prezydentowi Miasta Gdańska oraz parlamentarzystom z województwa pomorskiego.
UZASADNIENIE
W dniu 27 maja 2026 roku Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nadał jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy honorowe miano „Bohaterów UPA”. Decyzja ta pozostaje w sprzeczności z polityką historyczną Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącą ludobójstwa dokonanego przez formacje OUN i UPA na obywatelach polskich na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej.
Stanowisko państwa polskiego w tej sprawie jest jednoznaczne i ponadpartyjne. W dniu 4 czerwca 2025 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jednogłośnie uchwalił ustawę ustanawiającą dzień 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach - Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa potwierdza, że zbrodnie popełnione w latach 1939–1946 wypełniają znamiona ludobójstwa, którego ofiarą padło około 100 tysięcy Polaków.
Decyzja Prezydenta Ukrainy spotkała się z krytyczną reakcją najwyższych przedstawicieli władz Rzeczypospolitej Polskiej, od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przez Prezesa Rady Ministrów, po Ministra Obrony Narodowej. Stanowisko to było jednolite: państwowa gloryfikacja formacji odpowiedzialnej za ludobójstwo jest nie do pogodzenia z pamięcią o jego ofiarach, a trwałe relacje polsko-ukraińskie wymagają oparcia na prawdzie historycznej. Stanowisko Rady Miasta Gdańska wpisuje się zatem w jednolitą linię państwa polskiego.
Okolicznością nadającą tej sprawie szczególne znaczenie dla Gdańska jest fakt, że w dniach 25–26 czerwca 2026 roku miasto będzie gospodarzem Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy (URC 2026), najważniejszego międzynarodowego forum poświęconego odbudowie Ukrainy, współorganizowanego przez Polskę i Ukrainę, z udziałem szefów państw i rządów oraz Prezydenta Ukrainy. Goszcząc to wydarzenie, Gdańsk staje się miejscem, w którym partnerstwo polsko-ukraińskie znajduje swój praktyczny wyraz. Z tej właśnie pozycji Rada Miasta Gdańska, reprezentująca mieszkańców miasta-gospodarza, ma pełną legitymację, by przypomnieć, że dojrzałe i trwałe partnerstwo wymaga uznania prawdy historycznej.
Znaczenie tej sprawy dla Gdańska wzmacnia również fakt, że część społeczności miasta stanowią potomkowie Polaków przesiedlonych po II Wojnie Światowej z Kresów Wschodnich, w tym z województwa wołyńskiego. Pamięć o ofiarach ludobójstwa pozostaje w tych rodzinach żywa i jest częścią tożsamości współczesnego Gdańska.
Mając powyższe na uwadze, Rada Miasta Gdańska - w duchu przyjaźni i partnerstwa z Narodem Ukraińskim, lecz zarazem w poczuciu odpowiedzialności za pamięć ofiar - sprzeciwia się decyzji o nadaniu jednostce wojskowej miana odwołującego się do formacji odpowiedzialnej za zbrodnię ludobójstwa. Podjęcie niniejszego oświadczenia uznaje się za zasadne i celowe.
Wnioskodawcą apelu do prezydenta Ukrainy był klub radnych Prawa i Sprawiedliwości.
