Tadeusz Dąbrowski podczas otwarcia CHILL Festival – Chișinău Literary Laboratory w Kiszyniowie
Fot. Ali Ghandtschi
Tadeusz Dąbrowski na międzynarodowym festiwalu
Chill Festiwal skupia twórców z 11 krajów (Mołdawii, Białorusi, Czech, Rumunii, Ukrainy, Portugalii, Niemiec, Gruzji, Wielkiej Brytanii, Szwecji i Polski), reprezentujących trzy główne filary programu: literaturę, film oraz dyskusje polityczne. Oprócz Tadeusza Dąbrowskiego, wśród gości znaleźli się m.in. Andriej Kurkow, Siergiej Łoźnica, Radka Denemarková i José Luís Peixoto.
Wydarzenie jest wynikiem połączenia dwóch inicjatyw: Chișinău International Festival of Literature and Translation (FILIT) i Międzynarodowego Festiwalu Literackiego w Odessie (ILO), który ze względu na trwającą wojnę od czterech lat odbywa się poza Ukrainą. Poprzednio był organizowany w Batumi, Bukareszcie i Krakowie.
- Współpraca z festiwalami w Kiszyniowie pozwala na kontynuację ILO przy jednoczesnym utrzymaniu ścisłych relacji z Odessą i ukraińskim środowiskiem literackim. Tegoroczny program, obejmujący również wydarzenia online, kładzie szczególny nacisk na Ukrainę, zachowując jednocześnie swój międzynarodowy charakter – powiedział Ulrich Schreiber, menadżer kultury, założyciel i współdyrektor Międzynarodowego Festiwalu Literackiego w Odessie.
W mowie inauguracyjnej, wygłoszonej w teatrze Fără Nume Tadeusz Dąbrowski podkreślił potrzebę ograniczenia programowych zadań literatury i zwrócił uwagę na jej głębszą rolę: „Literatura nie jest mostem, chyba że zwodzonym, który zawsze można podnieść, gdy nadchodzą barbarzyńcy. Literatura, poezja bywają jednak powietrzem, spotkaniem na gruncie najgłębszego doświadczenia siebie i drugiego. Im głębiej w siebie wnikniemy, tym wyraźniej dostrzeżemy, że więcej nas łączy niż dzieli. Że w głębi jestestwa i języka, tam gdzie kończą się słowa, w milczeniu – jesteśmy jednym".
Tadeusz Dąbrowski podczas otwarcia CHILL Festival – Chișinău Literary Laboratory w Kiszyniowie
Fot. Ali Ghandtschi
Szczególne przemówienie
Przemówienie będzie można przeczytać w dodatku kulturalnym do dziennika „Frankfurter Allgemeine Zeitung” – „Bilder und Zeiten”, który ukaże się w sobotę, 19 września oraz w najnowszym wydaniu rumuńskiego tygodnika „Observator Cultural”. W ramach festiwalu, 19 września, Tadeusz Dąbrowski weźmie także udział w spotkaniu autorskim połączonym z dyskusją. Towarzyszyć będą mu poeci: Julija Cimafiejeva z Białorusi, José Luís Peixoto z Portugalii i Lyuba Yakimchuk z Ukrainy.
- Lądując w Kiszyniowie, przecinałem potężne cumulusy nadziei oraz wiary w człowieka i poezję. Te chmury nie miały narodowości. Chwilę pobyły nad Mołdawią, potem może przetoczą się nad Ukrainą, oby doleciały do Rosji. Literatura nie gwarantuje, że z dnia na dzień staniemy się mądrzejsi. Ale na pewno pomaga nadawać sens chmurom, zamiast je rozpędzać na potrzeby defilad – stwierdził Tadeusz Dąbrowski w refleksji na temat swojego udziału w wydarzeniu.
Festiwal trwa do 24 września. Część programu jest transmitowana bezpośrednio z Odessy. Dzięki temu w wydarzeniu wezmą udział twórcy, którzy z powodu wojny w Ukrainie nie mogli dotrzeć do Kiszyniowa.
Urodzony w 1979 r. Tadeusz Dąbrowski należy do najbardziej znanych polskich poetów współczesnych na świecie. Jego utwory zostały przetłumaczone na ponad 30 języków. Publikuje m.in. W „The New Yorker”, „Paris Review”, „Neue Zürcher Zeitung”, „Twórczości”, „Odrze”, „Piśmie”. Jego wiersze ukazywały się również m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Zeszytach Literackich”, „Gazecie Wyborczej”. W lutym 2026 roku do rąk czytelników trafił jego najnowszy tom wierszy pod tytułem PUK, wydany przez Państwowy Instytut Wydawniczy.
autorka tekstu: Anna Tarnawska
