100 lat szkoły - jest co świętować!
fot. Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl
Szkoła, która pamięta o patriotyzmie
Jubileusz Szkół Ekonomiczno-Handlowych (SEH) zorganizowano w poniedziałek, 14 września, w jej siedzibie przy ul. Mariana Seredyńskiego 1A.
Pierwsi goście obchodów 100-lecia szkoły gromadzą się przed jej budynkiem
fot. Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl
- W naszej szkole historia nieustannie podaje rękę teraźniejszości, aby kształtować przyszłość tego miejsca. Mamy ambicję pielęgnowania idei patriotycznych, hołdowania wartościom, które eksponują dążenie do zdobywania wiedzy, a także okazywania życzliwości, empatii słabszym i potrzebującym oraz rozwijania różnych pasji i zainteresowań - powiedziała wicedyrektor SEH Małgorzata Ciesielska-Bielawa.
II LO kończy 80 lat. To najstarszy "ogólniak" na Wybrzeżu
Przemawia zastępczyni prezydent Gdańska Monika Chabior
fot. Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl
Na uroczystości obecni byli m.in. dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku dr Marek Szymaniak, dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w Gdańsku Ryszard Muszytowski oraz radni miasta: Piotr Gierszewski, Barbara Imianowska i Maximilian Kieturakis. W auli szkolnej było też wielu absolwentów oraz rodziny nauczycielek i nauczycieli.
- Wszyscy czujemy dziś wielkie emocje, bo to nie jest przecież zwykła szkoła. Potrafi łączyć dwa wymiary: z jednej strony edukację i kształtowanie młodych pokoleń, a z drugiej strony dbanie o handel i siłę ekonomiczną. W czasach Wolnego Miasta Gdańska, kiedy została założona ta idea kształcenia Polek i Polaków właśnie w obszarze ekonomii i kupiectwa była bardzo ważna. To był także aspekt patriotyzmu i odporności społecznej, o której rzadziej się mówi. Kadra nauczycielska oraz uczniowie tej szkoły stanęli bardzo odważnie po stronie polskości - mówiła Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania.
Dawna siedziba Polskiej Szkoły Handlowej przy Długich Ogrodach 80, rok 1926
źródło: Gedanopedia
Jak powstała szkoła?
Macierz Szkolna powstała w 1921 r. Była polską organizacją oświatową Wolnym Mieście Gdańsku (WMG). Od początku swojej działalności przywiązywała dużą wagę do rozwoju polskiego szkolnictwa średniego.
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
13 września 1926 r. Macierz Szkolna otworzyła Polską Szkołę Handlową w budynku dawnego pruskiego kasyn oficerskiego 128 pułku piechoty, mieszczącego się przy Langgarten 80 (ul. Długie Ogrody). Obiekt wykupił zamożny przemysłowiec z Łodzi, Edward Heiman-Jarecki.
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Przedsiębiorca podarował go Macierzy Szkolnej z wyraźnym warunkiem "użytkowania tej nieruchomości wyłącznie na cele polskiego szkolnictwa handlowego".
Grono pedagogiczne Polskich Szkół Handlowych. W pierwszym rzędzie od lewej: Maria Ostrowska, Eugenia Adamczykowa, Marian Seredyński, Maria Pikarska, Frank Dunsby. Stoją w drugim rzędzie od lewej: Zdzisław Kaszuba, Michał Szuca, Albert Isnar, Marian Smokowski, Szczepan Pilecki, Aleksander Żaruk, Alfons (Alf) Liczmański, około 1930 r.
źródło: Gedanopedia
Nabywca złożył formalny wniosek w Senacie WMG o uruchomienie szkoły. Początkowo został odrzucony. Akceptację zyskał w 1923 r. podczas rozmów polsko-gdańskich w Genewie. Koncesję na otwarcie szkoły Senat WMG wydał 20 sierpnia 1926 r. Jej program wzorowano na szkołach niemieckich. Dyrektorem placówki został Marian Seredyński.
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Przyjmowała absolwentów po siedmiu klasach szkoły powszechnej lub sześciu gimnazjum, w wieku 14–15 lat; miała przygotować pomocniczych pracowników handlowych. W 1926 r. liczyła 26 uczniów, 1927 – 77, 1928 – 90. W 1929 r. PSH opuszczał pierwszy rocznik absolwentów (20 osób).
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Absolwenci PSH posiadali kwalifikacje pracowników pomocniczych z wykształceniem kupieckim dla polskich przedsiębiorstw handlowych działających na terenie Wolnego Miasta Gdańska.
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
W 1929 r., gdy szkołę ukończyli pierwsi absolwenci z inicjatywy Mariana Seredyńskiego otwarto dwuletnią Wyższą Szkołę Handlową. Przyjmowani tam byli absolwenci PSH oraz uczniowie po sześciu klasach gimnazjalnych.
Pamiątka spod Fontanny Neptuna
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Absolwenci WSH uzyskali kwalifikacje samodzielnych pracowników handlowych. Znajdowali zatrudnienie m.in. w bankach, firmach handlowych, przedsiębiorstwach spedycyjnych i ubezpieczeniowych i fabrykach.
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
W 1930 r. rozpoczęto rozbudowę budynku szkolnego. W nowym gmachu powstało 11 sal lekcyjnych, gabinety do zajęć specjalistycznych, aula, sala gimnastyczna i jadalnia.
Ogromną rolę w życiu uczniów i nauczycieli Polskiej Szkoły Handlowej odgrywało harcerstwo
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Wśród młodzieży popularny był sport i harcerstwo. Poza murami szkolnymi uczniowie oraz nauczyciele uczestniczyli w życiu społecznym Polonii gdańskiej.
Spotkanie w auli szkoły
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Patriotyczna działalność i pielęgnowanie polskości było w tym czasie bardzo ryzykowne - spotykało się z szykanami szowinistów niemieckich.
Aula w Polskiej Szkole Handlowej, stoi dr Szczepan Pilecki, 1927
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Uczennica Anna Hellak wspominała:
Z polską liliową czapką na głowie niełatwo było przejść drogę do szkoły.
Czar morskiej przygody
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Po wybuchu II wojny światowej wielu uczniów i nauczycieli szkoły zginęło podczas egzekucji w hitlerowskim obozie koncentracyjnym Stutthof i masowych mordów w Lesie Piaśnickim. Niektórym, uwięzionym w obozach Stutthof i Auschwitz udało się doczekać wyzwolenia. Inni zostali śmiertelnie skatowani, część z nich zginęła w niewyjaśnionych okolicznościach.
Za niespełna 14 miesięcy wybuchnie II wojna światowa...
mat. Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej
Szkoła, do której chodził "Diabeł". SP 14 ma już 70 lat
Dziś Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej kształcą w trzech zawodach: technik ekonomista, technik handlowiec i technik rachunkowości.
![Tkocze [spektakl] fot Przemysław Jendroska- Michał Piotrowski, Dariusz Chojnacki i statysci](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/950/202609281987.jpg)
