Prezydent Miasta Gdańska
Aleksandra Dulkiewicz
Gdańska Rodzina Katyńska
Związek Sybiraków Oddział Gdańsk
zapraszają do udziału
w uroczystości upamiętniających
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
oraz
86 rocznicę II masowej zsyłki Polaków na Sybir
Uroczystość odbędzie się
13 kwietnia 2026 roku (w poniedziałek) o godzinie 12.00
na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku przy pomniku Golgoty Wschodu
Msza święta w intencji Ofiar Zbrodni Katyńskiej oraz Ofiar II masowej zsyłki Polaków na Sybir, a także zmarłych członków Rodziny Katyńskiej i Związku Sybiraków zostanie odprawiona w niedzielę 19 kwietnia 2026 roku o godzinie 12.00 w Bazylice Mariackiej przy ul. Podkramarskiej 5 w Gdańsku
Program uroczystości:
- godzina 11.45 - zbiórka pocztów sztandarowych oraz uczestników uroczystości przy pomniku Golgoty Wschodu na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku
- godzina 12.00 - odegranie hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej
- odegranie hymnu sybirackiego
- powitanie przybyłych osób
- wystąpienia oficjalne
- modlitwa - ksiądz komandor porucznik dr Ryszard Preuss, kapelan Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Gdańsku
- apel pamięci
- złożenie wieńców i wiązanek kwiatów (prośba o przygotowanie wizytówek)
- odegranie Marsza I Brygady
- zakończenie uroczystości
Tło historyczne wydarzeń
Podwójna napaść na Rzeczpospolitą Polską we wrześniu 1939 roku - dokonana wspólnie przez Niemców i Sowietów - doprowadziła do okupacji całego terytorium kraju i wydała ludność na pastwę obu totalitaryzmów.
Wziętych do niewoli polskich oficerów, Sowieci przetransportowali z obozów jenieckich do miejsc kaźni i zamordowali, po czym zakopali w nieoznaczonych zbiorowych “dołach śmierci”. Ofiarą tej zbrodni wojennej padło prawie 22 tys. obywateli RP, w tym około 15 tys. oficerów wojska i policji, resztę stanowili urzędnicy, przedstawiciele inteligencji i ziemiaństwa. Najwcześniej poznanym z kilku miejsc kaźni jest wieś Katyń pod Smoleńskiem - stąd wspólna nazwa Zbrodnia Katyńska, która obowiązuje dla masowych zbrodni na polskich jeńcach, popełnionych przez Sowietów nie tylko na dzisiejszym terytorium Rosji, ale też w Ukrainie i na Białorusi.
Już w lutym 1940 roku stalinowski aparat represji rozpoczął akcję wywózki rodzin obywateli RP w głąb ZSRR, dotyczyło to bliskich ziemian, nauczycieli, urzędników, wojskowych, policjantów i leśników. Ponad 70 procent deportowanych stanowili Polacy, natomiast pozostałe osoby były narodowości żydowskiej, ukraińskiej lub białoruskiej.
Sowieci przeprowadzili w sumie cztery takie masowe deportacje - druga z nich rozpoczęła się 13 kwietnia 1940 roku, jej ofiarą padło ok. 61 tysięcy osób.
Ostatnia, czwarta fala deportacji, nastąpiła w maju-czerwcu 1941 roku. W sumie na Sybir wywieziono ok. 800 tys. obywateli RP, w większości były to kobiety, dzieci i starcy. Skrajnie ciężkie warunki życia sprawiły, że statystycznie co trzecia osoba poniosła śmierć. Warto wiedzieć, że słowo Sybir w polskiej tradycji oznacza nie tylko Syberię, ale wszystkie miejsca zsyłki - także m.in. tereny położone za kołem podbiegunowym, w Jakucji (m.in. Kołyma), w Kazachstanie.
Miniony rok 2025, na podstawie uchwały Sejmu RP, był Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc.
Sejm RP w 2007 roku ustanowił 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.
