Co ma miasto do diety?
Wydział Ekologii i Energetyki (WEiE) realizuje miejski projekt „Spróbuj diety dla planety”, na który otrzymał 83 tys. zł z Fundacji Orlen dla Pomorza w ramach I edycji programu „Adaptacja klimatyczna dla Północnej Polski”. Dzięki temu realizowane są m. in. warsztaty edukacyjne i kulinarne z wykorzystaniem kuchni roślinnej. Dietetycy i ekolodzy uczą jak gotować smacznie, zdrowo i bardziej przyjaźnie dla klimatu dzięki prostym i sezonowym przepisom. Informują o zasadach diety planetarnej oraz sposobach na ograniczenie marnowania żywności, a także przekazują inspiracje do codziennych, bardziej zrównoważonych wyborów.
- Już w poprzednim roku przyglądaliśmy się zależnościom pomiędzy wyborami żywieniowymi, a środowiskiem naturalnym. Podczas Pomorskiego Forum Zmian Klimatu 2025 zorganizowaliśmy blok tematyczny z udziałem ekspertów poświęcony bezpieczeństwu żywnościowemu oraz warsztaty kulinarne skupione wokół diety roślinnej. Zainteresowanie warsztatami było bardzo duże, a uczestnicy skierowali do nas wiele próśb o więcej takich wydarzeń. Prowadząca warsztaty cały czas edukowała uczestników na temat diety planetarnej i zero waste – tłumaczy zaangażowanie miasta w sprawy diety Weronika Grzegorczyk z Referatu Projektów Środowiskowych WEiE. - Dostrzegając dużą potrzebę zadbania o temat związany z bezpieczeństwem żywnościowym oraz edukacją w zakresie ochrony środowiska poprzez dokonywanie właściwych wyborów żywieniowych, postanowiliśmy rozwinąć działania w tym zakresie. Zależało nam na praktycznej, luźnej formie przekazywania informacji przy jednoczesnym pokazywaniu, że dieta roślinna może być prosta, zdrowa i niedroga.
Celem projektu jest zwiększenia świadomości społecznej na temat wpływu wyborów żywieniowych na środowisko naturalne oraz zdrowie ludzi. Cykl warsztatów połączonych z prelekcjami zaplanowano do listopada br. Oprócz tego można spodziewać się konkursów, spotkań oraz artykułów informacyjnych publikowanych na kanałach miasta oraz współpracujących z miastem organizacji pozarządowych.
Dieta planetarna
W 2019 r. Komisja EAT-Lancet, czyli międzynarodowy zespół ekspertów powołany przez fundację EAT i pismo „The Lancet”, opracowała tzw. dietę planetarną. Są to zalecenia żywieniowe, które mają na celu:
- wyżywienie globalnej populacji, która według prognoz w 2050 osiągnie 10 miliardów ludzi,
- znaczne zmniejszenie ogólnoświatowej liczby zgonów spowodowanych niewłaściwą dietą oraz
- osiągnięcie zrównoważonego wpływu na środowisko podczas produkcji żywności.
Rozwiązaniem jest dieta bogata w żywność pochodzenia roślinnego i mniejszą ilość produktów pochodzenia zwierzęcego, która zapewnia zarówno korzyści zdrowotne, jak i środowiskowe. Dlatego też globalne spożycie owoców, warzyw, orzechów i roślin strączkowych powinno się podwoić, a konsumpcja czerwonego mięsa, cukru i żywności wysoko przetworzonej musi być zmniejszona o ponad połowę.
Korzyści z diety planetarnej dla środowiska to mniejszy ślad węglowy, mniejsze zużycie wody i powierzchni ziemi, a dla zdrowia to profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów.
Jak to działa?
- Diety opierające się przede wszystkim na mięsie i produktach odzwierzęcych są najbardziej obciążające dla środowiska. Produkcja odzwierzęca łączy się z nieefektywnym wykorzystaniem gruntów, gdyż uprawy przeznaczane aktualnie na paszę dla zwierząt mogłyby znacznie skuteczniej wykarmić ludzi bezpośrednio. Konwersja kalorii z paszy (jaką zwierzę dostaje) na mięso, które jest finalnym produktem jest nieefektywna. Niestety wiąże się to z marnowaniem ogromnej ilości zasobów. Dieta oparta na produktach roślinnych wymaga mniej wody, ziemi i energii, a przy tym emituje znacznie mniejsze emisje gazów cieplarnianych – wyjaśnia Weronika Grzegorczyk i dodaje, że wraz ze zmianami klimatycznymi przesuwają się granice naszego bezpieczeństwa pod względem wykorzystywania zasobów.
- Ludzi na świecie jest bardzo dużo, a nawyki żywieniowe nie przypominają już tych sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat. Ludzie nigdy nie spożywali tyle mięsa, co teraz. Tych potrzeb nie są w stanie zaspokoić tradycyjne hodowle. Mięso i inne produkty odzwierzęce, jakie kupujemy w sklepie pochodzi głównie z hodowli wielkopowierzchniowych. Hodowle przemysłowe są jedną z głównych przyczyn wylesiania i degradacji siedlisk. Ilość wody służąca do wyprodukowania jadalnej mieszanki warzyw również jest o wiele niższa, niż w przypadku wyprodukowania takiej samej ilości produktu mięsnego. Bardzo duża ilość wody jest zużywana zarówno w celu pojenia zwierząt, jak i produkcji paszy. Spożywanie zwierząt wiąże się również z zanieczyszczeniami na wysoką skalę oraz ze spustoszeniem morskich ekosystemów z uwagi na wyławianie milionów ton ryb każdego roku – mówi specjalistka z WEiE i podsumowuje: - Obecnie mamy dostęp do wysokiej jakości produktów pochodzenia roślinnego, dostęp do wielu warzyw i owoców nawet przez cały rok. Nie ma więc żadnego powodu, by nie spróbować chociaż ograniczyć ilości spożywanego mięsa – nigdy nie było to prostsze.
Poznaj gdańskie płazy i nietoperze. Spacery przyrodnicze w maju
Wegańska kuchnia z Atelier Smaku
W kwietniu br. w ramach projektu „Spróbuj diety dla planety” odbyły się zorganizowane przez Fundację Viva warsztaty „Ratuj Ziemię dietą”, podczas których uczestnicy dowiedzieli się, jak wybory żywieniowe wpływają na środowisko oraz poznali proste roślinne zamienniki codziennych produktów, takich jak jajka, mleko, ser, jogurty.
Natomiast 24 maja zasady wegańskiej kuchni bezglutenowej przedstawią Jola Słoma i Mirek Trymbulak z Atelier Smaku.
- To spotkanie stworzone z myślą o wszystkich, którzy pragną zadbać o zdrowie, poszukują nowych kulinarnych inspiracji, a także dla tych, którzy zmagają się z nietolerancją glutenu i chcą nauczyć się gotować w sposób bezpieczny, smaczny i świadomy – informują organizatorzy. - Wspólnie z Jolą i Mirkiem nauczysz się, jak przygotowywać pełnowartościowe, roślinne posiłki całkowicie bez użycia glutenu. Dowiesz się jak komponować codzienne menu tak, by było nie tylko zdrowe i zrównoważone, ale również różnorodne i pyszne.
- Centrum Dolna Brama, parter - kuchnia
- Niedziela, 24 maja, godz. 11.30 (pierwsza grupa), 13.30 (druga grupa)
- Zapisy: Warsztaty z Atelier Smaku
Kulinarny konkurs
Ale projekt „Spróbuj diety dla planety” to nie tylko warsztaty kulinarne. To także edukacja poprzez działania, takie jak konkurs organizowany przez Viva! Akcja dla zwierząt – Trójmiasto. Do 15 maja można przesłać swój własny pomysł na danie z kuchni planetarnej. Aby wziąć udział w konkursie należy przygotować roślinne, pełnowartościowe danie, sfotografować je i przesłać wraz z opisem pod adres magda.j@viva.org.
Konferencja Dzikie Trójmiasto w Hevelianum. Co robi miasto by chronić przyrodę?
Sponsorem nagród jest firma Vivera, producent wegańskich zamienników mięsa, który ufunduje dla zwycięzców 10 paczek z produktami – roślinnymi zamiennikami mięsa.
- Nie musisz być weganką ani weganinem — liczy się otwartość na nowe smaki i małe kroki, które mają wielkie znaczenie dla środowiska – przekonują organizatorzy.
Szczegóły i regulamin konkursu znajdują się na stronie blog.viva.org.pl.
