Wydarzenia rocznicowe już trwają, a główne obchody zaplanowano na 24 lutego, w dniu czwartej rocznicy pelnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę.
We wtorek o godz. 7.30 zaplanowano wspólne zapalenie zniczy na Skwerze Bohaterskiego Mariupola, który znajduje się u zbiegu ulic Partyzantów i Matki Polki we Wrzeszczu Górnym.
Międzynarodowe Forum „Odbudowa i sprawiedliwość dla Ukrainy – odpowiedzialność Europy za kształt międzynarodowego bezpieczeństwa”
W Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odbędzie się Międzynarodowe Forum „Odbudowa i sprawiedliwość dla Ukrainy – odpowiedzialność Europy za kształt międzynarodowego bezpieczeństwa”. Wydarzenie połączy wymiar pamięci, prawa międzynarodowego i debaty strategicznej, stając się jednym z najważniejszych punktów obchodów czwartej rocznicy pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę.
Forum rozpocznie się o godz. 11.00 wernisażem wystawy „Mariupol – droga pamięci i marzeń”, będącej częścią inicjatywy Mariupol Justice – międzynarodowego projektu na rzecz dokumentowania zbrodni wojennych i dochodzenia sprawiedliwości. Wystawa, której kuratorem jest Vlad Troitsky, poprzez multimedia i materiały dokumentalne opowiada historię 86 dni oblężenia Mariupola oraz dramat jego mieszkańców.
W części oficjalnej głos zabiorą przedstawiciele władz Gdańska, w tym prezydent Aleksandra Dulkiewicz, dyrektor Muzeum prof. Rafał Wnuk, przedstawiciele administracji rządowej oraz partnerzy ze strony ukraińskiej: mer Mariupola Wadym Bojczenko, przedstawiciele Rady Miasta Mariupola, Fundacji Rinata Achmetowa oraz środowisk obywatelskich. Wystąpienie wprowadzające wygłosi m.in. Vira Lytvynenko – założycielka fundacji „Serce nAZOVnie” i matka poległego obrońcy Azowstalu.
O godz. 11.20 zaplanowano część performatywną i uruchomienie instalacji multimedialnej. Kulminacją wernisażu będzie podpisanie Deklaracji Mariupolskiej przez przedstawicieli Obszaru Metropolitalnego Gdańsk–Gdynia–Sopot (12.15–12.30) – dokumentu wyrażającego solidarność z Ukrainą oraz wolę współpracy na rzecz sprawiedliwości i odbudowy.
O godz. 12.30 rozpocznie się debata ekspercka podzielona na cztery panele tematyczne.
- I panel (12.30–13.30) – „Wojna w Ukrainie w obliczu rozpadu architektury globalnego bezpieczeństwa” – poświęcony będzie analizie konsekwencji postępującego rozkładu dotychczasowego porządku międzynarodowego i jego wpływu na wojnę w Ukrainie. W dyskusji wezmą udział m.in. dr Witold Rodkiewicz (Ośrodek Studiów Wschodnich), prof. Arkadiusz Modrzejewski (Uniwersytet Gdański), Vlad Troitsky (założyciel teatru Dach i festiwaly GOGOLFEST), Mirosław Skórka (Przewodniczący Związku Ukrainców w Polsce) oraz mer Mariupola Wadym Bojczenko. Moderatorką będzie: Daryna Onyshko – Community of Democracies, Youth Democracy Network.
- II panel (13.30–14.30) – „Perspektywy wybicia się Europy na niepodległość i zdobycia podmiotowości w zakresie bezpieczeństwa” – dotyczyć będzie roli Europy w budowaniu autonomii strategicznej. Wśród prelegentów znajdą się Maciej Dachowski (Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego), Adam Balcer (Kolegium Europy Wschodniej), Nestor Barchuk - zastępca dowódcy 1. Korpusu Narodowej Gwardii Ukrainy „Azov”, Sergii Orlov (Dyrektor ds. współpracy międzynarodowej i relacji rządowych, General Cherry) oraz Anna Balazs (Centrum Studiów nad Bałtykiem i Europą Wschodnią, Uniwersytet Södertörn) . Moderatorką będzie Margharyta Blyzniuk z Uniwersytetu Warszawskiego.
- III panel (15.00–16.00) – „Prawne aspekty rozliczenia sprawców zbrodni wojennych w Ukrainie” – skoncentruje się na mechanizmach odpowiedzialności karnej i odszkodowawczej. W dyskusji udział wezmą Marcin Jędrysiak (Ośrodek Studiów Wschodnich), prof. Rafał Wnuk (Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej), Kateryna Pesocka – doradczyni prawna Rejestru Strat spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie oraz Nataliya Yemchenko – przewodnicząca Rady Nadzorczej Fundacji Rinata Achmetowa. Moderatorką panelu będzie Iryna Prokofieva - dziennikarka i prezenterka telewizyjna.
- IV panel (16.00–17.00) – „URC 2026 jako szansa dla procesu odbudowy Ukrainy” – poświęcony będzie perspektywom czerwcowej konferencji Ukraine Recovery Conference 2026 w Gdańsku oraz roli samorządów, kultury i partnerstw międzynarodowych w procesie odbudowy. W dyskusji wezmą udział Piotr Grzelak – zastępca prezydenta Gdańska, Oleksandr Marchenko – zastępca burmistrza Bachmutu, Vadym Boichenko – mer Mariupola, oraz Krzysztof Nieczypor z Ośrodka Studiów Wschodnich. Moderatorką panelu będzie ponownie Iryna Prokofieva.
Międzynarodowe Forum w Gdańsku ma na celu nie tylko analizę skutków wojny, ale także wypracowanie wspólnego stanowiska w sprawie odpowiedzialności, rekompensaty i długofalowego wsparcia dla Ukrainy. Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Tego dnia zaplanowano również pontyfikalną liturgię w Konkatedrze Greckokatolickiej św. Bartłomieja (godz. 16.30) oraz Marsz Solidarności ulicami Starego Miasta.
Marsz rozpocznie się o godz. 17.00. Zaplanowano wspólne przejście sprzed Muzeum II Wojny Światowej przy Placu Władysława Bartoszewskiego 1 do Europejskiego Centrum Solidarności, ulicami: Krosienka, przez Plac Obrony Poczty Polskiej, Tartaczną, Podwale Staromiejskie, Podmłyńską, Rajską, Wałami Piastowskimi, ostatecznie docierając prze ul. Łagiewniki do ul. Doki na Europejskim Centrum Solidarności kończąc.
O godz. 18.00 w Ogrodzie Zimowym w Europejskim Centrum Solidarności odbędzie się zgromadzenie wspólnotowe „Solidarni z Ukrainą”. W programie m.in.: wspólne odśpiewanie hymnów, wystąpienia okolicznościowe, program muzyczny oraz zapalenie zniczy pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców.
Zbiórka darów dla ukraińskich żołnierzy – apel o solidarność
Komitet Obrony Demokracji Region Pomorze wraz z Fundacją Zupa na Monciaku po raz kolejny organizują zbiórkę darów dla ukraińskich żołnierzy walczących na froncie. Inicjatywa jest wyrazem wsparcia i solidarności z Ukrainą w czwartą rocznicę pełnoskalowej napaści Rosji.
Dary można przynosić do biura organizatorów przy ul. Jana z Kolna 8 w sobotę, 21 lutego, w godz. 14.00–16.00 oraz w niedzielę, 22 lutego, w godz. 12.00–16.00.
Organizatorzy zbierają:
- opatrunki i bandaże elastyczne,
- leki na przeziębienie, przeciwbólowe, witaminy,
- kawę i herbatę,
- czekoladę, batony i słodycze,
- kabanosy, orzechy i przekąski,
- konserwy, dania instant i dania w słoikach,
- kosmetyki (szampony, mydła, pasty do zębów),
- pieluchomajtki dla dorosłych i podkłady chłonne,
- nową męską odzież (skarpetki, T-shirty, bieliznę),
- powerbanki i baterie,
- chusteczki mokre i suche.
Zebrane dary zostaną przekazane bezpośrednio ukraińskim żołnierzom walczącym o wolność – swoją i naszą. W biurze dostępna będzie również puszka Fundacji Zupa na Monciaku, do której będzie można przekazać wsparcie finansowe. Istnieje także możliwość wpłaty darowizny na konto: 70 1140 2004 0000 3102 8286 2597
Organizatorzy zachęcają mieszkańców do włączenia się w akcję i okazania solidarności poprzez realne wsparcie tych, którzy bronią Ukrainy.
Kultura i wspólne doświadczenie
Program Solidarni z Ukrainą to wiele wydarzeń wspólnotowych i kulturalnych.
19 lutego o godz. 18.00 w Muzeum Narodowym w Gdańsku (Gdańska Galeria Fotografii, ul. Jaracza 14) odbędzie się dyskusja „Powitanie. Fotoreportaż w czasach kryzysu” z udziałem nagradzanych fotoreporterów Martyny Niećko i Łukasza Głowali. Punktem wyjścia do rozmowy będzie doświadczenie dokumentowania pierwszych dni wojny i masowego exodusu uchodźców w lutym 2022 roku.
W sobotę, 21 lutego o godz. 12.00 w Bibliotece Ukraińskiej (ul. Wita Stwosza 23) odbędzie się rodzinne wydarzenie „Świty nadziei: Razem ku przyszłości” – z wernisażem wystawy „Świecić to Misja”, warsztatami arteterapeutycznymi i symbolicznym sadzeniem „kwiatów nadziei”.
Tego samego dnia w godz. 10.00-17.00 Europejskie Centrum Solidarności kontynuowana będzie inicjatywa „Węzły zwycięstwa” – wspólne wyplatanie siatek maskujących dla ukraińskich żołnierzy. Od początku wojny w Gdańsku utkano już ponad 6,5 tys. m² siatek, które trafiły na front.
W niedzielę, 22 lutego o godz. 11.00 w Nadbałtyckim Centrum Kultury w ramach Krakowskiego Salonu Poezji zabrzmią ukraińskie teksty literackie i muzyka w programie „Chwała Ukrainie”. Wieczorem, o godz. 18.00 w ECS pokazany zostanie film „Jesteś wszechświatem” – poruszający obraz o samotności, stracie i nadziei w obliczu zagłady świata.
W poniedziałek, 23 lutego o godz. 18.00 w bibliotece ECS odbędzie się czytanie performatywne „Arabeski” autorstwa Serhij Żadana – jednego z najważniejszych współczesnych ukraińskich pisarzy. Mimo że autor zaciągnął się do armii, nie ma w tych opowieściach pola bitewnego i krwi, są za to miłość, bliskość i przyjaźń. Słuchacze trafią w wyobraźni do cerkwi, urzędu stanu cywilnego i hotelu. Zaplanowano także rozmowę z Ukrainkami i Ukraińcami pracującymi w ECS.
24 lutego o godz. 12.00 rozpocznie oprowadzanie po Grodzisku z przewodnikiem w języku ukraińskim (Sopot, ul. Haffnera 63 oddział Muzeum Archeologicznego w Gdańsku) na zakończenie, na uczestników będzie czekało ognisko.
W środę, 25 lutego, o godz. 18.00 w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie (ul. Zamkowa 2a) odbędzie się promocja dwujęzycznego tomiku poezji „Apòkrifë ë jiné wiérztë / Апокрифи та інші вірші” Tomasza Fopkego – publikacji dedykowanej „Tym, którzy budują mosty między narodami”. Publikacja zawiera 23 wiersze w językach kaszubskim i ukraińskim, powstałe w ostatnich latach, poruszające różnorodne tematy: od refleksji nad współczesnością, przez poezję dla dzieci i nawiązania biblijne, po pytania natury egzystencjalnej.
Program zamkną 28 lutego warsztaty artystyczne „CulturAll” w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku (Oddział Grodzisko w Sopocie), realizowane we współpracy z Muzeum Emigracji w Gdyni w ramach programu Erasmus+. Podczas wydarzenia, które wystartuje o godz. 12.00 uczestnicy stworzą wspólny haftowany obrus – symboliczną mapę doświadczeń migracyjnych i wspólnej historii.
Szczegółowy program wydarzeń rocznicowych znajduje się w załączeniu i na stronie Europejskiego Centrum Solidarności.
organizatorzy | miasto Gdańsk, Samorząd Województwa Pomorskiego, Europejskie Centrum Solidarności, Konsulat Ukrainy w Gdańsku, Rada Miasta Mariupol, Muzeum II Wojny Światowej, Nadbałtyckie Centrum Kultury, inicjatywa Węzły Zwycięstwa, Fundacja RC, Biblioteka Ukraińska w Gdańsku, Stowarzyszenie Zjednoczeni Gdańsk, fundacja Zupa na Monciaku, chór Vyrij, Muzeum Narodowe w Gdańsku
