• Start
  • Wiadomości
  • Śmierć generała i inne nieszczęścia. Historycy zapraszają na debatę

Śmierć generała i inne nieszczęścia. Historycy zapraszają na debatę

To gratka dla miłośników historii Polski: we wtorek, 17 marca, w Muzeum II Wojny Światowej odbędzie się debata wokół tomu “Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1943”. Był to dla naszej ojczyzny rok przełomowy pod wieloma względami. W dyskusji będą uczestniczyć wybitni historycy. Zaproszenie dla publiczności ma charakter otwarty, bez uprzedniej rejestracji i wejściówek.
15.03.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Generał Sikorski w drzwiach do samolotu
Generał Władysław Sikorski po klęsce wrześniowej 1939 roku był więcej niż naczelnym wodzem i premierem RP na uchodźstwie - stanowił ucieleśnienie heroizmu całego polskiego społeczeństwa w walce o niepodległość i przynależność do wolnego świata. Jego tragiczna śmierć w Gibraltarze stanowiła wstrząs dla wszystkich i wkrótce okazała się zapowiedzią zmarginalizowania sprawy polskiej w polityce alianckich mocarstw
fot. Archiwum

Spotkanie odbędzie się we wtorek, 17 marca, o godz. 17.00, w bibliotece MIIWŚ (poziom +2). 

Paneliści: 

  • Jacek Tebinka z Instytutu Politologii Uniwersytetu Gdańskiego, redaktor naukowy prezentowanego tomu 
  • Piotr Majewski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego
  • Piotr Długokęcki z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, redaktor serii Polskie Dokumenty Dyplomatyczne
  • Jan Szkudliński z Muzeum II Wojny Światowej, moderator dyskusji 

 

- Rok 1943 był decydujący, jeśli chodzi o losy sprawy polskiej w II wojnie światowej - mówi prof. Jacek Tebinka, redaktor naukowy tomu. - Zerwanie przez Kreml stosunków z rządem polskim w następstwie ujawnienia zbrodni katyńskiej, śmierć generała Sikorskiego, sukcesy sowieckie na froncie, szczególnie bitwa na łuku kurskim, to wszystko wzmacniało pozycję Moskwy. Na przełomie listopada i grudnia, w Teheranie, Brytyjczycy i Amerykanie przystali na żądania Stalina, by powojenna Polska została przesunięta na Zachód, kosztem Niemiec, a ziemie wschodnie II RP oddane Związkowi Sowieckiemu. Tom, wokół którego odbędzie się dyskusja, zawiera wiele ciekawych, często nieznanych dokumentów.

Zbiór “Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1943” jest trzydziestym pierwszym tomem, opublikowanym w ramach serii PDD. Zdobył II nagrodę w Konkursie Ministra Spraw Zagranicznych na Najlepszą Książkę Historyczną.

Zawiera 349 dokumenty, które ukazują polską politykę zagraniczną w 1943 roku. Najistotniejsze znaczenie w omawianym okresie miały kontakty z Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi, które po zerwaniu polsko-radzieckich stosunków dyplomatycznych stały się także pośrednikami Rzeczypospolitej wobec Moskwy.

Wiele uwagi władze RP na uchodźstwie poświęciły kwestii niesienia pomocy ludności w okupowanym kraju, jak też osobom deportowanym i uchodźcom rozproszonym po świecie. Kulminacyjny okres Zagłady nie tylko polskich, ale także europejskich Żydów przyczynił się do zwiększenia obowiązków władz polskich w zakresie niesienia pomocy prześladowanym, informowania o popełnianych zbrodniach i gromadzenia materiału dowodowego w celu ukarania zbrodniarzy wojennych po zakończeniu działań zbrojnych.

Istotne były także relacje ze Stolicą Apostolską, zawieszenie przez Czechosłowację negocjacji w sprawie konfederacji z Polską z powodu sprzeciwu Moskwy, kontakty z pozostałymi rządami na uchodźstwie i państwami neutralnymi oraz nieoficjalne relacje z węgierskimi i rumuńskimi politykami w celu zerwania sojuszu Budapesztu i Bukaresztu z Berlinem.