W skład Rady Programowej Domu Literatury weszli:
- Michał Rusinek – literaturoznawca, pisarz i tłumacz, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej i prezes Fundacji jej imienia, aktywny popularyzator wiedzy o języku i literaturze.
- Katarzyna Żelazek – dziennikarka, autorka, redaktorka, edytorka, animatorka projektów kulturalnych związana ze środowiskiem kulturalnym miasta.
- Żaneta Geryk – radna Miasta Gdańska, doktor nauk ekonomicznych, zaangażowana w prace Komisji Kultury RMG oraz inne obszary życia publicznego.
- Magdalena Grzebałkowska – nagradzana reporterka i pisarka, autorka głośnych biografii i reportaży historycznych, dwukrotnie nominowana do Nagrody Literackiej Nike, związana z trójmiejskim środowiskiem literackim.
- Dariusz Szczukowski – literaturoznawca, profesor Uniwersytetu Gdańskiego i dyrektor Instytutu Filologii Polskiej, badacz literatury współczesnej i dydaktyki literatury.
- Zofia Szachnowska-Olesiejuk (przewodnicząca) – tłumaczka literatury, wykładowczyni akademicka i działaczka Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, autorka kilkudziesięciu przekładów literackich i popularyzatorka współczesnej literatury.
- Joanna Gierak-Onoszko – reporterka, pisarka i felietonistka, laureatka Nagrody Nike Czytelników, autorka głośnych reportaży poruszających tematy społeczne i praw człowieka, prezeska Unii Literackiej. Wybrana Przewodniczącą Rady Domu Literatury w Gdańsku.
Rada Programowa została powołana na czteroletnią kadencję. Będzie ciałem doradczym i opiniującym - sugerującym dalsze kierunki rozwoju Domu Literatury. Powołania wręczyła uroczyście prezydent Aleksandra Dulkiewicz.
- Powołanie Rady Programowej to ważny krok w rozwoju Domu Literatury w Gdańsku. Zależy nam, aby była to instytucja tworzona we współpracy ze środowiskiem literackim i eksperckim – miejsce, które z jednej strony pielęgnuje bogate dziedzictwo naszego miasta, a z drugiej otwiera przestrzeń dla nowych głosów i współczesnych form twórczości – podkreśliła prezydent. - Wierzę, że z pomocą Rady Programowej będziemy konsekwentnie wzmacniać pozycję Gdańska jako ważnego ośrodka literackiego – zarówno w Polsce, jak i w międzynarodowej sieci miast literatury - dodała.
Rada, jak podkreśliła podczas spotkania dyrektorka Domu Literatury Elżbieta Foltyniak, będzie spotykać się raz, dwa razy w roku. Po to, by podsumować bieżące działania, a także dyskutować o planach na najbliższą przyszłość. Temu właśnie służyło też pierwsze uroczyste posiedzenie.
Posiedzenie zresztą odbyło się w nieprzypadkowym okresie - na blisko dwa tygodnie przed rocznicą powołania samego Domu Literatury, który od początku działalności zrealizował już 102 wydarzenia, docierając do ponad 2500 odbiorców. Tymczasowa siedziba przy ul. Długiej 35 stała się miejscem całorocznego programu debat, spotkań i warsztatów literackich dla dzieci i dorosłych. W tej lokalizacji prężnie rozwija się również cykl wydarzeń performatywnych, reinterpretujących gdańskie teksty literackie.
W 2026 roku uruchomił także open call – otwarty nabór na propozycje wydarzeń literackich zgłaszanych przez lokalne środowisko twórcze. Inicjatywa ta odpowiada na potrzebę wzmacniania współpracy i tworzenia przestrzeni dla gdańskich pisarzy, tłumaczy, aktywistów i organizacji pozarządowych.
Konkurs na koncepcję wystawy stałej w Domu Literatury rozstrzygnięty
Programy, projekty i działania międzynarodowe
Istotnym elementem działalności była także Literacka Mapa Gdańska, zaprezentowana w 2025 roku jako forma gry miejskiej, zachęcającej mieszkańców i mieszkanki do odkrywania literackich śladów miasta. Projekt był kontynuowany w 2026 roku – kolejna odsłona poświęcona została Marii Janion, a jej premiera została zaplanowana podczas Gdańskich Targów Książki. Wydarzeniu towarzyszyło świętowanie tytułu Gdańska Miasta Literatury UNESCO.
Gdańscy twórcy i twórczynie byli regularnie publikowani na platformie miastoliteratury.com, a Dom Literatury organizował także cykliczne spotkania wspólnego pisania. W 2026 roku – dzięki obecności Gdańska w sieci UNESCO – lokalni artyści po raz pierwszy mogli skorzystać z przeznaczonego dla nich programu rezydencyjnego.
W ramach współpracy międzynarodowej z Barceloną Miastem Literatury UNESCO z rezydencji w Katalonii skorzystała Magda Danaj. Z kolei w ramach programu ICORN (Miasta Schronienia) Gdańsk gościł dwoje autorów z Kuby – Zulemę Gutierrez i Javiera L. Morę.
Co dalej?
Dom Literatury intensywnie przygotowuje się nie tylko do realizowania szerzej zakrojonych działań - szczególnie duży nacisk kładzie na współprace rezydencyjne - w tym przede wszystkim z miastami z krajów nadbałtyckich, ale także sąsiadujących Ukrainą i Białorusią. Priorytetem będzie jednak promocja gdańskiej twórczości literackiej - czemu znacznie ma się przysłużyć przygotowywana stała siedziba przy ulicy Szerokiej.
W fazie przygotowań są także obchody stulecie urodzin Noblisty. Ponadto, Dom Literatury prowadzi nabór do nagród dla tłumaczy im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego i Europejskiego Poety Wolności - przejmując kurację nad obiema miejskimi nagrodami od Instytutu Kultury Miejskiej - za organizację festiwalu natomiast wciąż będzie odpowiadać IKM. W najbliższej perspektywie jednak Dom Literatury przygotowuje się do udziału w Gdańskich Targach Książki w połowie września (docelowo jako instytucja chce zapraszać na targi honorowych gości - przedstawicieli Miast Literatury UNESCO, zacieśniając współpracę w sieci Miast Literatury).
