Dwie dekady ratowania płazów
Już blisko 20 lat miasto Gdańsk angażuje się w czynną pomoc migrującym na wiosnę płazom. W 2018 r. Wydział Środowiska Urzędu Miejskiego zainicjował pierwszy pilotażowy program mający na celu ratowanie żab, ropuch czy też traszek przed śmiercią pod kołami samochodów. Założenia programu zostały przygotowany wspólnie z gdańskimi naukowcami oraz mieszkańcami. Przeprowadzono też ankietę wśród młodzieży wszystkich gdańskich szkół, której celem było określenie rejonów wiosennych wędrówek godowych płazów, które są jednymi z głównych sojuszników człowieka w walce z dokuczliwymi insektami, np. komarami.
Doroczna akcja polega na:
- rozstawianiu specjalnych płotków i wiaderkowym wyłapywaniu płazów,
- bezpiecznym przenoszeniu zwierząt przez wolontariuszy przez ruchliwe ulice do miejsc ich rozrodu,
- czasowych zmianach w organizacji ruchu i zamykaniu niektórych ulic dla pojazdów na czas wiosennej migracji płazów.
- Dla naszego miasta czynna ochrona płazów jest jednym z najważniejszych zadań w zakresie ekologii i ochrony zwierząt. W Polsce mamy 19 gatunków płazów, z czego aż 18 z nich jest objętych ochroną gatunkową. Płazy zasiedlające tereny miejskie znajdują się w trudnej sytuacji i z roku na rok obserwuje się dramatyczny spadek ich liczebności. Jest to prawdopodobnie związane ze zmianami klimatycznymi, które negatywnie wpływają u płazów na aktywność dzienną, zdolność do zdobywania pożywienia i sukces reprodukcyjny – informuje Anna Trzuskolas, dyrektorka Wydziału Ekologii i Energetyki UMG.
Dlatego, w świetle spadającej populacji płazów, tak istotna jest pomoc człowieka.
- Statystyki z poprzednich lat pokazują, że bez ochrony drogę do miejsc rozrodu mogłoby przypłacić życiem nawet co trzecie migrujące zwierzę - informuje społeczna grupa Chronimy płazy Gdańska, która od 11 lat współpracuje z miastem w zakresie ratowania tych zwierząt.
Nie taki wilk straszny. Rusza kampania społeczna
Akcja dłuższa, płazów mniej
Standardowy okres Akcji Żaba w poprzednich latach to 30 marca – 30 kwietnia. W tym roku w związku z późną wiosną oraz panującą suszą, migracja płazów wydłużyła się. Jeszcze w pierwszej połowie maja obserwowano przemarsz płazów w stronę wody, jak również nie zaobserwowano powrotu osobników, które doszły na miejsce godów wcześniej. Przyczyniło się to do wydłużenia akcji, np. zamknięty na czas migracji odcinek ul. Michałowskiego został ponownie otwarty dopiero 18 maja.
W sumie wolontariusze przenieśli tej wiosny 14 196 płazów.
Najwięcej osobników migrowało w Oliwie w poszerzonej lokalizacji ulic Bytowskiej oraz Kwietnej. W tym miejscu udało się uratować 13 549 osobników. Skład gatunkowy ocalonych w Oliwie zwierząt przedstawiał się następująco:
- Żaby trawne – 4655 szt.
- Żaby wodne – 63 szt.
- Ropuchy szare – 8379 szt.
- Traszki zwyczajne – 193 szt.
- Traszki górskie – 310 szt.
Biorąc pod uwagę dane z poprzedniego roku, w 2026 potwierdzono w tym miejscu spadek populacji płazów na poziomie około 30 proc. rok do roku. Jedynie w przypadku traszki górskiej odnotowano 100 proc. wzrost liczby odławianych zwierząt.
Dzięki nim Gdańsk jest bardziej eko. Trzecia edycja Programu Zielonej Edukacji
Kolejną lokalizacją objętą czynną ochrony płazów był Niedźwiednik przy ulicy Góralskiej, gdzie z pomocą wolontariuszy ocalono 632 płazów. W podziale na gatunki:
- Żaby trawne – 41 szt.
- Ropuchy szare – 568 szt.
- Traszki zwyczajne – 18 szt.
- Traszki górskie – 3 szt.
- Żaba moczarowa – 1 szt.
- Traszka grzebieniasta – 1 szt.
W porównaniu z danymi z roku 2025, w tym roku potwierdzono tu spadek populacji płazów na poziomie około 40 proc. rok do roku, w tym blisko 95 proc. załamanie populacji traszek w zbiorniku.
- Był to sezon, który zostawił nam więcej pytań niż odpowiedzi. Były miejsca, gdzie przyroda pokazała nam, że ochrona ma sens. Były też momenty niepokoju: odcinki, na których płazów było wyraźnie mniej, gatunki, których spodziewaliśmy się spotykać częściej – podsumowuje grupa Chronimy płazy Gdańska. - Choć w tym roku wspólnie uratowaliśmy 14 196 płazów, mamy wrażenie, że Akcja Żaba od lat robi coś jeszcze. Przypomina nam, że warto się czasem zatrzymać. Spojrzeć pod nogi. Posłuchać lasu. I zauważyć tych najmniejszych mieszkańców naszego miasta.
