• Start
  • Wiadomości
  • 174 lata temu do Gdańska wjechał pierwszy pociąg. Dziś gdański dworzec ma kopie na dwóch kontynentach

174 lata temu do Gdańska wjechał pierwszy pociąg. Dziś gdański dworzec ma kopie na dwóch kontynentach

17 lipca 1852 roku do Gdańska wjechał pierwszy pociąg, rozpoczynając historię kolei w mieście. Pierwszy dworzec stanął przy Bramie Nizinnej, jednak z czasem przestał wystarczać szybko rozwijającej się sieci połączeń. Zastąpił go obecny Dworzec Główny - budynek, który zachwycił nie tylko mieszkańców i podróżnych, ale także architektów we Francji i Japonii.
17.07.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Gdański dworzec ma swoje kopie na dwóch kontynentach
Gdański dworzec ma swoje kopie na dwóch kontynentach
Fot. Piotr Wittman/www.gdansk.pl

174 lata historii kolei w Gdańsku. Wszystko zaczęło się przy Bramie Nizinnej

17 lipca 1852 roku pierwszy pociąg wjechał na stację Brama Nizinna w Gdańsku. Pierwsza linia kolejowa dotarła do Gdańska od strony Tczewa jako odgałęzienie Pruskiej Kolei Wschodniej, łączącej Berlin z Królewcem. Pierwszą stację kolejową uruchomiono przy ul. Toruńskiej, w pobliżu Bramy Nizinnej, od której wzięła swoją nazwę. Wjazd na teren dworca prowadził przez miejskie fortyfikacje, a sam obiekt był z dwóch stron otoczony wodami Motławy.

Pierwszy dworzec zaprojektowano w stylu angielskiego gotyku. W kolejnych latach był rozbudowywany, a w 1886 roku zyskał połączenie z centrum miasta i Targiem Rybnym dzięki tramwajowi konnemu. Pod koniec XIX wieku tory poprowadzono także na Wyspę Spichrzów oraz Dolne Miasto.

17 lipca 1852 roku pierwszy pociąg wjechał na stację Brama Nizinna w Gdańsku
17 lipca 1852 roku pierwszy pociąg wjechał na stację Brama Nizinna w Gdańsku
Fot. domena publiczna

Gdańsk potrzebował większego dworca. Tak powstał obecny Dworzec Główny

Dynamiczny rozwój kolei sprawił jednak, że stacja przy Bramie Nizinnej szybko przestała odpowiadać potrzebom miasta. Jej położenie uniemożliwiało dalszą rozbudowę, dlatego pod koniec XIX wieku podjęto decyzję o budowie nowego dworca.

Obecny Dworzec Główny otwarto w 1900 roku. Od tego momentu stacja Brama Nizinna obsługiwała już głównie ruch towarowy. Jeszcze do 1910 roku linia z Tczewa do Gdańska była jednotorowa, dlatego podróżni jadący w kierunku Berlina czy Królewca musieli przesiadać się do pociągów dalekobieżnych. Drugi tor oddano do użytku dopiero w 1911 roku.

Na Przymorzu Wielkim stanie wielki budynek. Rusza budowa Big Boya

Los dawnego dworca przy Bramie Nizinnej był burzliwy. W czasie I wojny światowej przebudowano go na potrzeby odpraw towarowych i celnych, a później wykorzystywano jako szpital polowy Czerwonego Krzyża. Budynek spłonął w 1945 roku. Przez kolejne dekady teren pełnił różne funkcje gospodarcze i usługowe, aż w 2014 roku został sprzedany przez PKP. Ostatnie pozostałości dawnego dworca zniknęły rok później.

To właśnie jego następca - monumentalny Dworzec Główny - stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Gdańska. Co ciekawe, jego architektura okazała się na tyle wyjątkowa, że doczekała się dwóch wiernych kopii.

Obecny Dworzec Główny otwarto w 1900 roku
Obecny Dworzec Główny otwarto w 1900 roku
Fot. Piotr Wittman/www.gdansk.pl

Bliźniaki gdańskiego dworca na świecie 

Najstarsza kopia znajduje się we francuskim Colmar, w Alzacji. Powstała w latach 1905–1907, gdy region ten należał do Cesarstwa Niemieckiego. Projekt gdańskiego dworca, autorstwa Paula Thömera, został uznany za na tyle udany i reprezentacyjny, że administracja Cesarskich Kolei Alzacji-Lotaryngii wykorzystała go jako wzór dla nowego dworca w Colmar. Do oryginalnej koncepcji wprowadzono jedynie niewielkie zmiany wynikające z lokalnych uwarunkowań.

Po I wojnie światowej, kiedy Alzacja ponownie znalazła się w granicach Francji, z fasady usunięto pruskiego orła cesarskiego. Budynek przetrwał również zniszczenia II wojny światowej i do dziś pełni funkcję ważnego dworca kolejowego.

Dworzec w Colmar we Francji również powstał z inspiracji gdańskim dworcem
Dworzec w Colmar we Francji również powstał z inspiracji gdańskim dworcem
Fot. Sergey Ashmarin / CC BY-SA 3.0

Znacznie bardziej niezwykłą historię ma druga kopia gdańskiego dworca, znajdująca się w japońskim mieście Imari na wyspie Kiusiu. Nie jest to jednak dworzec kolejowy, lecz luksusowy pałac ślubów.

Wszystko zaczęło się w 1983 roku, kiedy japoński przedsiębiorca Shigemi Yoshida podczas podróży pociągiem przeglądał czasopismo poświęcone najpiękniejszym dworcom świata. Fotografia gdańskiego Dworca Głównego zrobiła na nim tak duże wrażenie, że postanowił odtworzyć budynek w swoim rodzinnym mieście. Już rok później otwarto Royal Chester Imari – wierną replikę gdańskiego dworca, która od początku służy jako elegancki dom weselny.

Pałac ślubów w Imari jest kopią gdańskiego dworca
Pałac ślubów w Imari jest kopią gdańskiego dworca
Fot. Google Maps

TV

100-lecie włączenia Oliwy do Gdańska