![Zdjęcie przedstawia dwa widoki starego dzwonu z brązu z inskrypcjami, wystawionego na zewnątrz na tle jasnej ściany. Po lewej stronie inskrypcja głosi ANNO 1679 GEGOSSEN IN DANZIG powyżej dekoracyjnego pasa, z dalszymi napisami, które wydają się być imionami: GABRIEL , THEOPHILUS , JOHANN CHRIST oraz FRIEDRICH ANTONIUS . Po prawej stronie część dzwonu przedstawia podobne elementy dekoracyjne i więcej imion, w tym GABRIEL LORENTZ , JOHANN FRIEDRICH DINGELDEI oraz JOHANN DOBRANICH . Dzwon nosi ślady starzenia i działania warunków atmosferycznych, z nalotem patyny na swojej powierzchni. Górna część dzwonu ma tradycyjny zakrzywiony kształt z widocznym wewnątrz metalowym sercem](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226912.jpg)
XVIII-wieczne dzwony czekają na powrót do Gdańska w Lubece
fot. Haus Hansestadt Danzig
Jaką umowę podpisano w stolicy Niemiec?
Zabytki wrócą do naszego miasta na mocy umowy zawartej na początku marca w Berlinie między Unią Kościołów Ewangelickich (UEK) a parafią polskokatolicką pw. Bożego Ciała w Gdańsku.
Dzwony zostaną przekazane przez stronę niemiecką w formie darowizny.
W porozumieniu zawarto jednak istotne warunki:
Darowizna dzwonów następuje w celu i pod warunkiem, że powrócą one na wieżę kościoła pw. Bożego Ciała w Gdańsku zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem i ponad 200-letnią tradycją użytkowania oraz będą rozbrzmiewać, wzywając wiernych kościoła pw. Bożego Ciała i mieszkańców Gdańska do nabożeństw i modlitwy.Parafia polskokatolicka pw. Bożego Ciała z siedzibą w Gdańsku zobowiązuje się do poinformowania UEK o działaniach podjętych w celu naprawy wieży kościelnej i poinformowania go o dacie, gdy dzwony zostaną tam zainstalowane.
![To zdjęcie przedstawia stary dzwon z brązu z różnymi inskrypcjami, umieszczony na zewnątrz obok ceglanej ściany. Na górze dzwonu znajduje się dekoracyjny pas z liściastym wzorem, a poniżej niego inskrypcje wypukłymi literami. Można wyróżnić słowa MIT GOTT , a także kilka imion i nazwisk, takich jak CHRISTOPH BAUMANN , oraz datę 1750 . Dzwon ma tradycyjny kształt, z widocznym uchwytami na górze. Powierzchnia dzwonu wykazuje oznaki korozji i patynowania, z zielonkawymi przebarwieniami, co sugeruje jego starość i długotrwałe wystawienie na działanie czynników atmosferycznych](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226913.jpg)
Mniejszy dzwon odlany w 1733 r.
fot. Haus Hansestadt Danzig
Kiedy dzwony dotrą do Gdańska?
Ks. dr Rafał Michalak, proboszcz parafii polskokatolickiej pw. Bożego Ciała nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z wyjątkowym wydarzeniem.
Jak pięknieje Zespół poszpitalny Bożego Ciała. Relacja z dnia otwartego
- To historyczna chwila nie tylko dla naszych wiernych, ale dla miasta Gdańska: wracają do nas dzwony, które w trakcie zawieruchy wojennej trafiły do Niemiec. To też kolejny ważny krok w dialogu między Polakami a Niemcami - ocenia ks. dr Rafał Michalak.
![Na zdjęciu widać trzy osoby w pomieszczeniu o jasnych ścianach, stojące przy drewnianych krzesłach. Osoba po lewej stronie, mężczyzna w czarnym stroju przypominającym sutannę, podaje rękę kobiecie po prawej, ubranej w czarny garnitur i fioletową koszulę. Obie uśmiechają się i wydają się być w trakcie uroczystego lub formalnego spotkania. Mężczyzna po prawej, również w czarnym stroju z kołnierzykiem księdza i z krzyżem na szyi, wygląda na obserwującego tę interakcję. W tle widoczne są papierowe dokumenty na jednym z krzeseł, sugerujące, że może to być jakaś konferencja lub spotkanie robocze](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226718.jpg)
Chwila po podpisaniu umowy w Berlinie. Od lewej: ks. dr Rafał Michalak - proboszcz parafii polskokatolickiej Bożego Ciała w Gdańsku, bp Petra Bosse-Huber - Unia Kościołów Ewangelickich w Niemczech, abp Tadeusz Wojda - metropolita gdański. W stolicy Niemiec podpisano też umowę o powrocie historycznego dzwonu z kościoła w Wocławach na Żuławach - ten dokument parafował abp Tadeusz Wojda
mat. Unia Kościołów Ewangelickich w EKD
Przekazanie dwóch dzwonów ma się odbyć w połowie maja w Lubece, w Muzeum Hanzeatyckim Miasta Gdańska (Haus Hansestadt Danzig). Placówka ta pokryje koszt ich transportu do Polski.
Sprawdzenia wymaga stan wieży kościoła
Ks. dr Rafał Michalak tłumaczy, że zanim dwa dzwony z Lubeki ponownie wydadzą dźwięk konieczna będzie ekspertyza techniczna wieży kościelnej.
- Obecnie znajduje się w niej mały dzwon. Wieża jest zbudowana z drewna i obłożona cegłami. Musimy mieć pewność, że po ponad 80 latach dodatkowe dwa dzwony nie uszkodzą w żaden sposób jej konstrukcji - dodaje ks. dr Rafał Michalak.
![To zdjęcie przedstawia stary dzwon z brązu ustawiony na zewnątrz na tle ceglanej ściany i brukowanego dziedzińca. Dzwon jest zdobiony wypukłym dekoracyjnym pasem z roślinnymi motywami. Poniżej widnieje inskrypcja, której fragment brzmi MIT GOTT i dalsze wyryte słowa, które są trudniejsze do odczytania. Wydaje się, że inskrypcja zawiera imiona lub nazwiska, a całość jest uzupełniona o datę 1753 . Dzwon wykazuje oznaki starzenia, z zielonym nalotem i śladami korozji. Górna część dzwonu ma charakterystyczne zwieńczenie z czterema zakrzywionymi elementami, między którymi umieszczony jest uchwyt dzwonu](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226914.jpg)
Większy dzwon, który wróci do kościoła Bożego Ciała, pochodzi z 1758 r.
fot. Haus Hansestadt Danzig
Wiszący w kościelnej wieży mały dzwon jest sprawny, ale od lat nie używany.
Krótko o historii gdańskich dzwonów
Dwa dzwony odlane w 1733 i 1758 r. zostały wywiezione w czasie II wojny światowej do Hamburga. Miały trafić do miejscowej huty i być przetopione na potrzeby armii III Rzeszy. Dzwony szczęśliwie ocalały. Atak lotnictwa alianckiego na Hamburg w lipcu 1943 r. zburzył większość miasta. Na liście zrujnowanych obiektów był też zakład hutniczy.
![Na zdjęciu przedstawiono klasyczny budynek kościoła z cegły, z wyraźnie widoczną wieżą zegarową i spiczastym dachem. Wokół kościoła znajduje się ogrodzenie z siatki, co wskazuje na trwające prace budowlane lub remont. Przy wejściu do kościoła umieszczono tablice informacyjne, a obok nich widać ulotki i banery zapowiadające jakieś wydarzenie. W tle widać więcej budynków, a na pierwszym planie brukowana droga i latarnia uliczna. Jest to miejska sceneria, a obok kościoła przejeżdżają samochody, co wskazuje na to, że kościół znajduje się w bezpośrednim otoczeniu miejskiego ruchu. Niebo jest zachmurzone, co może sugerować chłodny lub deszczowy dzień](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226720.jpg)
Kościół Bożego Ciała, podobnie jak gdańskie kościoły św. Barbary, św. Elżbiety i kilka innych, należał do kościołów szpitalnych
fot. Piotr Wittman/ gdansk.pl
Po wojnie dwa gdańskie dzwony dzwoniły ewangelicko-luterańskim kościele św. Michała w Lubece, zbudowanym w 1951 r. W 2008 r. świątynia została zaadaptowana na cele niesakralne.
Zachodni Front Śródmieścia Gdańska - Wizualizacja stanu sprzed II Wojny Światowej
Mniejszy dzwon pochodzi z 1733 r., większy z 1758 r. Oba zostały odlane w brązie.
Wymiary dzwonów:
- mniejszy: waga 53 kg, średnica 48 centymetrów
- większy: waga 110 kg, średnica 57 centymetrów
Dzieje kościoła Bożego Ciała
Początki dawnego kościoła szpitalnego Bożego Ciała u podnóża Góry Gradowej sięgają XV wieku. Podobnie jak wiele budowli leżących poza murami miasta był wiele razy niszczony i ulegał pożarom. Jego dzisiejsza bryła pochodzi z 1578 r.
To właśnie w kościele Bożego Ciała w 1522 r. kaznodzieja reformacyjny Jacob Hegge wygłosił pierwsze luterańskie kazanie w Gdańsku.
![To zdjęcie przedstawia wnętrze kościoła z barokowym wystrojem. Centralny punkt zajmuje bogato zdobiony ołtarz z pozłacanymi elementami i obrazami religijnymi, a nad nim widać malowany sufit z dynamicznymi scenami. Po bokach ołtarza są kolorowe witraże. Wewnątrz kościoła wisi również imponujący żyrandol. Ławki dla wiernych są puste, co wskazuje, że zdjęcie zostało zrobione poza godzinami nabożeństw. Na prawej ścianie zawieszone są obrazy, które dodają wnętrzu artystycznego charakteru. Atmosfera jest uroczysta, ale jednocześnie spokojna](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226721.jpg)
Z zachowanego w znacznej części wyposażenia kościoła najcenniejszymi elementami są XVII-wieczny ołtarz, ambona z 1794 r., chrzcielnica i prospekt organowy (bez instrumentu). Zachowała się też dolna kondygnacja empory północnej z końca XVII w. o bogatej snycerce z herbem Gdańska. Cennym zabytkiem jest też namalowany w 1596 r. obraz Hansa Vredemanna de Vriesa "Alegoria grzechu i zbawienia"
fot. Piotr Wittman/ gdansk.pl
Świątynia ma dwie wieże, z których starszą (zachodnią) wzniesiono w 1592 r. i pod koniec XVII wieku przebudowano. Nowszą zaś (wschodnią) wybudowano w wieku XVII.
Wewnątrz kościoła, który uległ niewielkim uszkodzeniom podczas ostatniej wojny, jest wiele cennych malowideł, dawnej snycerki oraz XVII-wieczny ołtarz.
Szykuje się udany rok w Ergo Arenie: piłkarze ręczni, Sting, Sanah i wiele innych
8 czerwca 1947 r. został poświęcony jako świątynia Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego, od 1951 r. Polskokatolickiego.
Jak powstał Kościół Polskokatolicki?
Genezą powstania Kościoła Polskokatolickiego była niezgoda na dogmat o nieomylności papieża ogłoszony przez Sobór Watykański I w 1870 roku. Część biskupów i teologów obecnych na soborze uznała tę decyzję za niezgodną z Pismem Świętym i tradycją i skupiła się wokół arcybiskupa Utrechtu.
![Na zdjęciu przedstawiono fragment architektury zewnętrznej. W centrum kadru znajduje się biała, zdobiona konstrukcja przypominająca balkon, z metalowym, ozdobnym dachem, który jest nieco zdeformowany. Poniżej widać elementy drewnianej konstrukcji, być może część starszej zabudowy. W tle jest ściana budynku pomalowana na żółto, z dużym białym oknem. Po prawej stronie widać fragment ceglanej ściany bez tynku, z wyraźnie widocznymi fugami między cegłami. Całość sprawia wrażenie mieszanki starych i zabytkowych elementów architektury z tymi, które są bardziej współczesne lub zostały odnowione](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/202403226722.jpg)
Kościół pw. Bożego Ciała może poszczycić się jedyną w Gdańsku zewnętrzną amboną. Została dostawiona w 1707 r. do południowej ściany nawy
fot. Piotr Wittman/ gdansk.pl
Ponieważ nauka o nieomylności papieża była czymś nowym, kościoły te w różnych krajach zostały nazwane starokatolickimi. Ten, który dotarł na ziemie polskie zaczęła tworzyć w 1897 r. amerykańska Polonia. To ona dokonała rozłamu od Kościoła Rzymskokatolickiego, gdy Polski nie było jeszcze na mapie, z tęsknoty za ojczystym językiem. Wtedy - na długo przed Soborem Watykańskim II – msze w kościołach katolickich odbywały się po łacinie, a oni chcieli po polsku. I w 1900 r. pierwsza msza w języku polskim została odprawiona w USA.
Zobacz, kto dostanie granty na działania promujące niematerialne dziedzictwo Gdańska
Za oceanem powstały wtedy niezależne parafie, które nazwały się Polskim Narodowym Kościołem Katolickim. W okresie międzywojennym wielu emigrantów wróciło do Polski i założyło tu pierwsze parafie nowego kościoła, głównie w Małopolsce, okolicach Kielc oraz na Lubelszczyźnie.
Podstawowym dokumentem doktrynalnym Kościoła Polskokatolickiego jest Deklaracja Utrechcka Biskupów Starokatolickich z roku 1898. W Kościele Polskokatolickim celibat duchownych ma charakter dobrowolny.