Prezydent Dulkiewicz: radość i podziękowania
Przegłosowana została uchwała w sprawie złożenia wniosku o utworzenie związku metropolitalnego w województwie pomorskim [PDF DO POBRANIA]. Teraz wniosek zostanie przekazany za pośrednictwem wojewody pomorskiej do ministra właściwego do spraw administracji publicznej, a następnie trafi pod obrady Rady Ministrów. To wszystko powinno być już formalnością.
Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz mówiła przed głosowaniem:
Zgromadziliśmy się po to, żeby świętować. To dzięki uporowi wielu z was, także na tej sali, dzięki uporowi pana prezydenta Pawła Adamowicza jesteśmy dzisiaj w tym miejscu, w którym jesteśmy. Ale to także moment, kiedy należy podziękować wszystkim środowiskom, niezależnie od barw politycznych czy partyjnych, które widziały i widzą interes naszego naszego regionu. Ale myślę, że patrzały także szerzej, bo rozwój metropolii i Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego to także rozwój Rzeczpospolitej Polskiej. Dlatego dziękuję wszystkim z różnych stron sceny politycznej za to, że ustawa metropolitalna jest faktem. Mam nadzieję, że za chwilę także uchwała będzie faktem, a 1 stycznia 2027 roku powstanie Gdański Obszar Metropolitalny.
Prezydent Gdańska podkreśliła, że zasługi dla powstania metropolii mają nie tylko samorządowcy i politycy. Druga bardzo ważna “grupa nacisku, lobbingu”, to środowiska naukowe - stwierdziła Aleksandra Dulkiewicz. Trzecia - nie mniej ważna - to przedstawiciele środowisk gospodarczych, przedsiębiorcy, pracodawcy, którzy wspierali ideę powstania metropolii.
- Wreszcie należy podziękować - powiedziała prezydent Aleksandra Dulkiewicz. - I robię to ze szczególną mocą, organizacjom pozarządowym i społecznikom, ludziom, którzy gromadzili się wokół idei metropolitalnej, bo chcieli, żeby dobre rzeczy, dobre standardy były rozpropagowywane i powielane.
ZAPIS WIDEO XXXI SESJI RMG:
Gminy, miasta i powiaty na 34. piętrze
Poniedziałkowa sesja Rady Miasta Gdańska była potrójnie wyjątkowa. Po pierwsze, ze względu na cel: głosowanie w sprawie utworzenia Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego. Po drugie, z powodu miejsca: na 34. piętrze Olivia Star, najwyższego budynku w północnej Polsce. Po trzecie: ze względu na gości - przedstawicieli 60 gmin, miast i powiatów, które od 1 stycznia 2027 roku zaczną tę metropolię współtworzyć.
Na sesję zaproszono nie tylko przedstawicieli wszystkich 61 samorządów, które wejdą w skład Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego, ale też m.in. czołowych przedsiębiorców, rektorów wyższych uczelni, posłów na Sejm RP. W porządku sesji było m.in. wystąpienie Elżbiety Bieńkowskiej, przewodniczącej Centre for European Policy Studies, byłej komisarz Unii Europejskiej, wicepremier, minister infrastruktury i rozwoju oraz minister rozwoju regionalnego, a także wystąpienia zaproszonych gości oraz dyskusja.
Kto się cieszył, a kto mniej
Wprawdzie nikt z radnych nie zdecydował się głosować przeciwko wejściu Gdańska w skład Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego, ale głosy były podzielone między koalicję rządzącą (kluby radnych Koalicja Obywatelska i Wszystko dla Gdańska) a opozycję (klub radnych Prawo i Sprawiedliwość).
Zarówno radni KO i WdG podkreślali ogromne szanse rozwojowe, jakie niesie utworzenie metropolii dla poszczególnych gmin, jak i dla całego regionu. Na czym te korzyści będą polegać, mówili m.in. radni Cezary Śpiewak-Dowbór, Katarzyna Czerniewska, Jolanta Banach, Krystian Kłos, Maximilian Kieturakis, Jan Perucki, Marta Magott.
Mankamentów - m.in. były to obawy o gorszą pozycję małych gmin - doszukiwali się radni klubu PiS, szczególnie Andrzej Skiba, Przemysław Majewski i Tomasz Rakowski. I to właśnie członkowie Prawa i Sprawiedliwości wstrzymali się od głosu.
Malkontentom odpowiedziała m.in. Sylwia Szczurek, burmistrz Krynicy Morskiej:
Chcę Państwu powiedzieć, że związek metropolitarny to nie wchłonięcie mniejszych podmiotów przez większe podmioty. Ja odbieram to jako polisę ubezpieczeniową dla małych gmin przed peryferyzacją. Dzięki synergii 61 samorządów zyskujemy narzędzia, środki unijne, fundusze i siłę przebicia, których my jako małe gminy nigdy byśmy nie mieli bez tych większych. Ja jestem dumna, że jestem członkiem obszaru metropolitarnego. Dziękuję pani prezydent Dulkiewicz, pani prezydent Czarzyńskiej-Jachim, pani prezydent Kosiorek za dialog, który przeprowadzają. To są te panie, które pokazują, jak wygląda kompromis - podkreśliła burmistrz Sylwia Szczurek.
ZOBACZ FOTOGALERIĘ:
Poseł Piotr Adamowicz podziękował wszystkim, którzy przypomnieli, że inicjatorem powstania metropolii był już 30 lat temu Paweł Adamowicz. Brat zamordowanego prezydenta nie widział powodów, by milczeć, że przeciwnikami ustawy metropolitalnej była większość radnych i posłów Prawa i Sprawiedliwości - a podpisanie tej ustawy przez prezydenta Karola Nawrockiego było dla nich zaskoczeniem i porażką.
- Czy metropolia będzie idealna? Nie, nie będzie, ale da nowe możliwości działania - stwierdził poseł Piotr Adamowicz. - Jeśli byłoby idealnie, to by oznaczało, że nie jesteśmy na Ziemi, ale już w Niebie.
Dalsze procedowanie
Ostateczna decyzja o utworzeniu Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego będzie należała do Rady Ministrów, która może powołać związek metropolitalny w drodze rozporządzenia.
Kolejne kroki w procesie tworzenia Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego:
- 12 października 2026 r. - sesja Rady Miasta Gdańska, podsumowująca proces opiniowania utworzenia wniosku przez rady 61 gmin i powiatów oraz trwający od 18 sierpnia proces spotkań informacyjno-edukacyjnych i przekazanie wniosku za pośrednictwem wojewody do MSWiA. Jednocześnie rozpoczyna się proces uzgadniania statutu związku metropolitalnego z Prezesem Rady Ministrów
- do 31 grudnia 2026 r. - wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia o utworzeniu związku metropolitalnego w województwie pomorskim
- 1 stycznia 2027 r. - rozpoczęcie funkcjonowania związku metropolitalnego, udział w dochodach podatkowych na poziomie 150 mln zł
- styczeń 2027 r. - pierwsze zgromadzenie związku: wybór zarządu, przyjęcie budżetu i statutu związku
- 1 stycznia 2030 r. - osiągnięcie przez związek metropolitalny docelowego poziomu dochodów własnych na poziomie 0,49% dochodów mieszkańców gmin tworzących związek, czyli w kwocie szacowanej na ponad 500 mln zł rocznie
PODSUMOWANIE:
- Rada Miasta Gdańska zagłosowała za utworzeniem związku metropolitalnego z siedzibą władz w Gdańsku, w drodze przekształcenia Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk–Gdynia–Sopot.
- Nazwa nowego związku to Gdański Obszar Metropolitalny, w skrócie GOM. W przekonaniu gdańskich radnych, przyjęty tryb przekształcenia Stowarzyszenia w Związek Metropolitalny (GOM) zapewnia ciągłość dotychczasowej współpracy.
- GOM obejmie 61 jednostek samorządu terytorialnego, w tym 52 gminy i 9 powiatów (gdański, kartuski, lęborski, malborski, nowodworski, pucki, sztumski, tczewski, wejherowski).
- Liczba mieszkańców – według danych GUS na 31 grudnia 2025 r. – wynosi ogółem 1 620 429 osób.
- Łączny obszar gmin tworzących GOM obejmuje obszar 7 087 km²
- Jak podkreślają gdańscy radni, w/w obszar charakteryzuje się trwałymi i rozwiniętymi formami współpracy samorządowej, wysokim stopniem zaawansowania procesów urbanizacyjnych, silnymi powiązaniami funkcjonalnymi – w szczególności transportowymi – oraz spójną strukturą osadniczą i przestrzenną, opartą na utrwalonych więziach społecznych, gospodarczych i kulturowych.
- Zadania GOM będą finansowane z wspólnego budżetu, który dzięki regulacjom ustawowym w kolejnych latach będzie wynosił szacunkowo: niemal 183 mln zł w roku 2027; prawie 288 mln zł w roku 2028; prawie 544 mln zł w roku 2029.
- Punktem rozpoczęcia działalności GOM jest wieloletni dorobek współpracy prowadzonej w ramach Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot. Samorządy objęte wnioskiem posiadają wypracowane mechanizmy uzgadniania decyzji, wspólnego planowania oraz realizacji projektów w obszarach transportu, rozwoju gospodarczego, polityki społecznej, planowania przestrzennego, ochrony środowiska, adaptacji do zmian klimatu, kultury. Utworzenie Związku nie rozpoczyna zatem współpracy komunalnej, lecz nadaje jej trwalszą i zaawansowaną formę prawną, a także umożliwia skuteczniejsze wykonywanie zadań o charakterze ponadlokalnym.
- Najbardziej widocznym przejawem funkcjonalnej integracji obszaru jest codzienna mobilność mieszkańców. Wspólny rynek pracy, ponadlokalny zasięg edukacji, ochrony zdrowia, kultury i innych usług publicznych powodują, że granice codziennych aktywności mieszkańców nie pokrywają się z granicami administracyjnymi gmin i powiatów.
- Jednym z kluczowych zadań jest integracja publicznego transportu zbiorowego, który dotychczas pozostaje rozproszony pomiędzy wielu organizatorów, operatorów i systemy finansowania. Potwierdza to potrzebę koordynowania planowania sieci, taryf, informacji pasażerskiej oraz finansowania transportu w skali całego obszaru funkcjonalnego.
- Celem GOM jest stworzenie spójnego przestrzennie, policentrycznego układu terytorialnego, dla którego rdzeniem są Gdańsk, Gdynia i Sopot, uzupełniane przez miasta średnie, ośrodki lokalne oraz gminy rozwijające funkcje mieszkaniowe, usługowe, gospodarcze, rolnicze, turystyczne i rekreacyjne. Poszczególne części obszaru pełnią odmienne, ale wzajemnie uzupełniające się funkcje. Utworzenie Związku ma umożliwić ich skoordynowany rozwój przy zachowaniu samodzielności jednostek samorządu terytorialnego oraz ich lokalnej tożsamości.
- Pozytywną opinię w sprawie utworzenia związku wyraziły wszystkie organy stanowiące spośród 61 jednostek samorządu terytorialnego, czyli 100% jednostek objętych wnioskiem. Tym samym został spełniony określony w art. 9 ust. 2 ustawy wymóg uzyskania pozytywnej opinii co najmniej 70% jednostek samorządu terytorialnego mających wejść w skład Związku.
- Konsultacje z mieszkańcami przeprowadzono w formie otwartego spotkania konsultacyjnego, ankiety internetowej oraz cyklu spotkań organizowanych w powiatach. Łącznie w konsultacjach uczestniczyło ponad 2,5 tys. osób, a ankietę wypełniło 2013 respondentów.
- Na podstawie w/w konsultacji, do najczęściej wskazywanych oczekiwań mieszkańców należą: poprawa dostępności i integracja transportu publicznego, w szczególności wprowadzenie wspólnego biletu, lepsze skoordynowanie rozkładów jazdy i rozwój połączeń między gminami, a także spójne planowanie rozwoju obszaru metropolitalnego, współpraca przy wspólnych inwestycjach oraz tworzenie lepszych warunków dla rozwoju gospodarczego i powstawania miejsc pracy.
- W ramach w/w konsultacji, zgłaszane przez mieszkańców pytania i zastrzeżenia dotyczyły przede wszystkim przejrzystości wydatkowania środków i podejmowania decyzji, ryzyka nadmiernego rozrostu administracji, zapewnienia sprawiedliwego podziału korzyści między duże miasta a mniejsze gminy oraz rzeczywistego wpływu mieszkańców na działania związku.
- Szczegółowe wyniki konsultacji przedstawiono w odrębnym raporcie stanowiącym załącznik do wniosku.
ZOBACZ, CO RADNI MÓWILI PRZED SESJĄ:
Gdański Obszar Metropolitalny - już oficjalna nazwa metropolii
Radni z klubów komentowali przed sesją
Tradycyjnie poprosiliśmy radnych z wszystkich trzech klubów o komentarz jeszcze przed XXXI sesją Rady Miasta Gdańska.
- Kamila Błaszczyk, wiceprzewodnicząca klubu radnych Koalicja Obywatelska:
Jestem bardzo szczęśliwa, że będę częścią historycznego momentu powstania Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego. Jestem przekonana, że dla wszystkich 61 członków będzie do olbrzymia szansa rozwojowa. Współpraca i marka Gdańska, mają szansę stać się profitem dla wszystkich członków. Pierwsze zauważalne efekty zobaczymy zapewne w zakresie transportu publicznego. Ale równie istotny będzie obszar współpracy gospodarczej, kulturalnej i w wielu innych dziedzinach. Liczę, że wzorem europejskich metropolii, będziemy współpracując tworzyć jeszcze lepsze miejsce do życia w naszym Gdańskim Obszarze Metropolitalnym.
W życie weszła ustawa metropolitalna dla Pomorza
- Marcin Makowski, wiceprzewodniczący klubu radnych Wszystko dla Gdańska:
To był bardzo długi i złożony proces, wymagający współpracy dziesiątek samorządów, parlamentarzystów, administracji rządowej i wielu środowisk z całego regionu. O metropolii na Pomorzu rozmawiamy przecież od wielu lat, dlatego bardzo się cieszę, że jesteśmy dzisiaj na finiszu i podczas nadzwyczajnej sesji Rady Miasta Gdańska możemy wykonać jeden z ostatnich formalnych kroków.
Najważniejsze jest jednak to, co metropolia oznacza dla mieszkańców. Już w pierwszym roku jej funkcjonowania mówimy o około 150 milionach złotych, a docelowo o ponad 500 milionach złotych rocznie dodatkowych środków pozostających na Pomorzu. To realne pieniądze na lepszy transport publiczny, wspólne inwestycje i rozwój całego obszaru metropolitalnego.
To sukces nie tylko Gdańska. Metropolia ma sens właśnie dlatego, że łączy duże miasta z mniejszymi gminami i powiatami. Dzisiaj jesteśmy naprawdę blisko momentu, w którym wieloletnia współpraca samorządów zyska trwałe ramy prawne i finansowe.
Głosowanie, które przeszło do historii metropolii
- Kazimierz Koralewski, wiceprzewodniczący klubu radnych Prawo i Sprawiedliwość:
Mieszkańcy kilkudziesięciu gmin w Związku Metropolitalnym, pokładają olbrzymią nadzieję poprawy komfortu dojazdu do Trójmiasta. Czasem nawet likwidacji wykluczenia komunikacyjnego. Ja natomiast wiem, że ta nowa wspólnota pomoże im, jak również mojemu miastu dźwigać funkcję Metropolii rozwijającej przemysł, handel i naukę. Metropolii budującej prestiż naszego kraju. Życzę byśmy za kilka lat zobaczyli, że to dobra droga.
