Kto uczestniczył w akcji?
Akcja liczenia osób żyjących w bezdomności po raz pierwszy odbyła się w 2001 roku w Gdańsku i na Pomorzu i przeprowadzana jest cyklicznie co dwa lata, teraz już w całej Polsce.
W nocnym przedsięwzięciu (badanie trwało od godz. 20 do 3 rano) uczestniczyło ponad 60 osób z partnerskich instytucji: pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji, Straży Miejskiej, Komendy Regionalnej Straży Ochrony Kolei, Straży Ochrony Kolei SKM, Morskiego Oddziału Straży Granicznej, streetworkerzy Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta Koło Gdańskie oraz ratownicy medyczni ze Stowarzyszenia Na Rzecz Ratownictwa „ADIUTARE”.
Obawialiśmy się konsekwencji mrozów
Odprawa realizatorów odbyła się w siedzibie Wydziału Reintegracji Osób w Bezdomności (WROB) MOPR, przy ul. Piekarniczej 16. Uczestnicy liczenia podzielili się na kilkuosobowe zespoły (w każdym pracowników socjalnych i streetworkerów wspierali policjanci lub strażnicy jednej z formacji oraz ratownicy medyczni), z których każdy otrzymał przydział miejsc do sprawdzenia.
W odprawie uczestniczyła Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania: - Ostatnie miesiące były szczególnie trudne dla nas wszystkich. Bardzo obawialiśmy się konsekwencji silnych mrozów, że kogoś stracimy, że kogoś nie znajdziemy, że kogoś nie będziemy mogli w odpowiedni sposób mogli zabezpieczyć. Tak się nie stało, dlatego, że jesteśmy tu wszyscy ze sobą w ścisłym kontakcie, bardzo dobrze się znamy i ze sobą współpracujemy - mówiła Monika Chabior. - Wiem, że w tych ostatnich miesiącach było sporo sytuacji, w których uratowaliście ludziom życie. Cieszę się, że mogę dziś wszystkim wam za to podziękować.
Ankieta i oferta pomocy
Patrole odwiedziły tej nocy setki lokalizacji: ogródki działkowe, pustostany, garaże i komórki, dworce kolejowe, parki, okolice mostów i składowisk - miejsca, o których wiadomo, że mogą przebywać tam osoby potrzebujące pomocy.
Podczas wizyt zespoły realizujące badanie przeprowadzały dobrowolną ankietę, pytając osoby w kryzysie bezdomności m. in. o wiek, stan cywilny wykształcenie, źródło utrzymania, przyczyny znalezienia się w życiowym kryzysie, stan zdrowia. Oferowano też kompleksową pomoc i wsparcie - schronienie, pomoc finansową, żywnościową, rzeczową i higieniczną oraz aktywizację społeczną i zawodową.
Jeśli przy pierwszej wizycie, w pierwszych godzinach akcji, “lokatorów” nie było na miejscu, a wnętrze pustostanu wskazywało na to, że ktoś w nim przebywa, ekipa wracała ponownie później. Osoby w kryzysie bezdomności chętnie korzystają w okresie zimowym ze wsparcia autobusu SOS, który kończy kurs ok. godz. 23.30 i często dopiero po tej godzinie wracają do swoim miejsc przebywania.
„Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych”, przeprowadzane jest równolegle w dniach od 3 do 5 marca 2026 roku w gdańskich schroniskach i noclegowniach dla osób w bezdomności, w szpitalach, zakładach penitencjarnych, w mieszkaniach wspomaganych i treningowych - wszędzie tam, gdzie przebywają potrzebujący.
Przekaż sygnał o osobie w bezdomności, zastosuj Iskrę Pomocy
MOPR i służby miejskie apelują do mieszkanek i mieszkańców o empatię i przekazywanie sygnałów o osobach w bezdomności.
Zgłoszenia trzeba kierować do:
- Wydziału Reintegracji Osób w Bezdomności MOPR, ul. Piekarnicza 16 w Gdańsku, tel.: 58 522 38 20 (w godz. pracy Ośrodka);
- Straży Miejskiej w Gdańsku, tel.: 986;
- Komendy Miejskiej Policji w Gdańsku, tel. interwencyjny 112.
O lokalizacji osób w bezdomności można też powiadomić streetworkerów, posługując się bezpłatną aplikacją Iskra Pomocy (zastąpiła aplikację Arrels, która została wygaszona). Wprowadziło ją w lutym br. TPBA Koło Gdańskie. Za pomocą aplikacji można przekazać streetworkerowi wiadomość m.in. o lokalizacji osoby doświadczającej bezdomności oraz liczbie potrzebujących. To ułatwi dotarcie z ofertą wsparcia do człowieka w kryzysie. Iskrę Pomocy uaktywnij w telefonie:
- aplikacja do pobrania na telefony z systemem Android
- aplikacja do pobrania na telefony z systemem IOS.
Wsparcie w mieście
W Gdańsku jest 11 placówek dla osób w bezdomności. Mają różny charakter, są to: schroniska; schronisko z usługami opiekuńczymi; noclegownie; ogrzewalnia (dla osób; dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży. Prowadzą je organizacje pozarządowe.
Osoby potrzebujące mogą też skorzystać z innych form pomocy, np. z finansowej, żywnościowej, higienicznej, specjalistycznej oraz aktywizującej społecznie. W okresie jesienno-zimowym w mieście działa Autobus SOS dla osób w bezdomności. Z jego pomocowej oferty korzysta codziennie, średnio nawet 90 osób potrzebujących.
Załoga pojazdu wydaje im ciepłą zupę oraz odzież na zmianę - swetry, kurtki, spodnie, szale i czapki. Ratownik medyczny na pokładzie udziela niezbędnych konsultacji, np. opatruje rany. Natomiast pracownik socjalny i streetworker informują o dostępnej pomocy w mieście oraz motywują potrzebujących do jej przyjęcia. To mobilne wsparcie jest realizowane każdego dnia, w godzinach wieczornych. Na zlecenie MOPR usługę wykonuje Towarzystwo Wspierania Potrzebujących (TWP) „Przystań”. Pojazd zapewnia spółka Gdańskie Autobusy i Tramwaje. Wsparcie udzielane jest codziennie, podczas postojów pojazdu:
- godz. 20.15, na pętli autobusowej przy stacji SKM Gdańsk Przymorze - Uniwersytet;
- godz. 21.15, na parkingu przy ul. Białej we Wrzeszczu, niedaleko Komisariatu Policji;
- godz. 22.15, w zatoce autobusowej przy byłym Cinema City Krewetka, naprzeciwko Dworca PKP Gdańsk Główny.
Ostatni przystanek, ok. godz. 23.30, jest zlokalizowany obok Noclegowni i Ogrzewalni TWP „Przystań”, przy ul. Mostowej 1A. Autobus dowozi tam osoby w bezdomności, chcące ogrzać się i przenocować.
Regularnie do osób w bezdomności w miejscach niemieszkalnych dojeżdża ambulans ratunkowo-sanitarny Stowarzyszenia Na Rzecz Ratownictwa „ADIUTARE”. Usługa działa we współpracy z pracownikami socjalnymi WROB MOPR w Gdańsku. Ratownicy udzielają pacjentom doraźnej, potrzebnej pomocy medycznej. Świadczą też konsultacje w zakresie profilaktyki zdrowia i higieny oraz przeciwdziałania uzależnieniom. Z kolei pracownicy MOPR oferują potrzebującym objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym.
Badanie przeprowadzono na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
