Z wojska do kontrterrorystów
Zanim trafił do gdańskiego pododdziału, Adam służył w 18. Batalionie Desantowo-Szturmowym (obecna nazwa to 18. Bielski Batalion Powietrznodesantowy). Później pracował w policji, w referacie patrolowo-interwencyjnym. Czuł, że chce czegoś więcej. Złożył dokumenty do pododdziału kontrterrorystycznego. Łatwo nie było – na jedno miejsce przypadało pięciu, czasem sześciu kandydatów.
Przyjęcie do jednostki pamięta do dziś. Szczególnie moment wręczenia błękitnego beretu i naszywki. To nie był tylko element umundurowania, ale symbol wejścia do zespołu, do którego nie trafia się przypadkiem. Adam służy w nim już 13 lat.
Zespół, na którym można polegać
W pododdziale liczą się indywidualne umiejętności, ale żaden operator nie działa w pojedynkę. Funkcjonariusze rozwijają różne specjalizacje: strzelectwo, strzelectwo wyborowe, nurkowanie, medycynę pola walki, taktykę czy działania na wysokości. Każda z nich wymaga regularnych ćwiczeń i doskonalenia. Adam jest instruktorem, a zdobytym doświadczeniem dzieli się z kolegami. Sam również stale się szkoli. W tym roku razem z kolegą z jednostki zdobył złoty medal w zawodach strzeleckich organizowanych przez Marynarkę Wojenną RP na pokładzie ORP Gen. T. Kościuszko.
Zgranie w zespole jest najważniejsze. To klucz do pracy w jednostce – podkreśla Adam. Ważne jest nie tylko przygotowanie fizyczne i techniczne. Równie istotne są zaufanie, znajomość swoich możliwości i pewność, że w trudnej sytuacji każdy wykona swoje zadanie. – To zaufanie musi być w stu procentach. Bezwzględnie.
Telefon może zadzwonić w każdej chwili
W tej służbie trudno mówić o typowym dniu pracy. Nie ma regularnych dyżurów, po których można spokojnie zamknąć za sobą drzwi jednostki. Kiedy pojawia się zadanie, dowódca kompletuje zespół. Telefon może zadzwonić w domu, podczas zakupów, spotkania z rodziną czy imprezy urodzinowej kolegi.
Człowiek jedzie do domu, ale cały czas ma telefon pod ręką, bo może będzie jakaś robota – opowiada Adam. Zdarza się, że funkcjonariusze wracają do jednostki, choć byli już w drodze do domu. – Niejednokrotnie w połowie drogi zawracamy do pracy, bo mamy telefon, że jest zadanie do wykonania.
To wymaga gotowości nie tylko od samych operatorów. Służba wpływa również na życie ich rodzin. Plany trzeba czasem zmieniać w ostatniej chwili, a bliscy muszą zaakceptować, że telefon może odezwać się nawet przy świątecznym stole.
Trening nie kończy się na torze
Jednym z elementów przygotowania operatorów jest tor sprawnościowy, na którym znajduje się ponad 30 przeszkód. Jedno przejście zajmuje około ośmiu i pół minuty. Podczas treningu funkcjonariusze pokonują go osiem razy, ale to dopiero początek zajęć. Później przychodzi czas na taktykę, działania na wysokości, nurkowanie czy walkę wręcz. Plan treningowy nie zawsze udaje się zrealizować do końca. Czasem przerywa go wezwanie na akcję.
W jednostce jest specjalny magazyn na specjalistyczne wyposażenie. Operatorzy mają do dyspozycji między innymi narzędzia wyłomowe, piły, osłony balistyczne. Sprzęt jest ważny, ale sam w sobie nie rozwiązuje problemu. Potrzebne są doświadczenie, opanowanie i umiejętność współpracy.
To nie siła jest najważniejsza
O tym, kto może dołączyć do pododdziału, decydują nie tylko wyniki testów sprawnościowych. W rozmowie o cechach dobrego operatora Jacek - jeden z instruktorów - wskazuje na coś, co może zaskakiwać.
Najważniejszy jest intelekt. Siłę fizyczną możemy wytrenować praktycznie u każdego, a cech psychologicznych nie wykształcimy – mówi.
Liczy się odporność na stres, zdyscyplinowanie, umiejętność słuchania, zaangażowanie i gotowość do ciągłego rozwoju. Ważna jest też świadomość własnych ograniczeń. W tej pracy pewność siebie nie może zamienić się w brawurę.
Adrenalina pod kontrolą
Jacek, który jest jednym z operatorów najstarszych stażem - służy w jednostce od 19 lat - określa tę pracę jako „dojrzałą adrenalinę pod kontrolą”. To dobre określenie dla zawodu, w którym napięcie i ryzyko są częścią codzienności, ale nie mogą odbierać zdolności racjonalnego działania.
Strach jest ważny, bo wyostrza uwagę, ostrzega przed zagrożeniem, przyspiesza podejmowanie decyzji. Wyszkolenie, doświadczenie, procedury i zaufanie do zespołu pozwalają działać pomimo strachu - tłumaczy Adam. - A niebezpieczeństwo jest z nami na co dzień, to jest taki nasz brat.
Jednostka do zadań specjalnych
Gdański Samodzielny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji działa od 1978 roku. Jego funkcjonariusze są kierowani tam, gdzie standardowe siły policyjne nie wystarczają. Wspierają zatrzymania osób szczególnie niebezpiecznych, prowadzą działania kontrterrorystyczne, realizują zadania związane z zagrożeniami pirotechnicznymi, a także działania pod wodą i zabezpieczenia imprez z udziałem VIP-ów. Choć głównym obszarem ich działania jest województwo pomorskie, bywają kierowani również poza region, ostatnio między innymi do wsparcia służb na granicy polsko-białoruskiej.
Proces rekrutacji jest bardzo złożony, mogą do nas przystępować zarówno policjanci, jak i - od niedawna - cywile. Egzaminy dla obu grup są takie same. Jest to test sprawności fizycznej, komisja lekarska, badania psychologiczne - mówi dowódca jednostki. Szukamy cech charakteru takich jak odporność na stres, umiejętność działania w każdych warunkach. Kandydat musi wpasować się w grupę, musi zostać zaakceptowany przez zespół, bez tego nie da się tutaj pracować.
Służba 24/7
Adam nie ukrywa, że taka praca wymaga szczególnego podejścia do czasu wolnego. Nie da się po prostu wyjść po ośmiu godzinach i odciąć od obowiązków.
Na samym początku trzeba sobie poukładać pewne rzeczy i zrozumieć, czym jest służba, a czym jest praca. Do pracy przychodzi się na osiem godzin, po tym czasie wychodzisz i możesz już o niej nie myśleć. Ale my wykonujemy służbę. Służba jest z nami przez 24 godziny na dobę.
Mimo to praca w jednostce nie jest dla niego ciężarem. Przeciwnie – podkreśla, że daje mu satysfakcję, której nie znalazłby nigdzie indziej.
Jestem dumny, bo mało ludzi wykonuje taką pracę, nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Nie zamieniłbym jej na żadną inną.
*Imiona funkcjonariuszy zostały zmienione
