Nagroda Europejskiego Poety Wolności trafiła do Aminy Elmi senegalsko-duńskiej poetki. 32-latka to najmłodsza jak dotąd artystka wyróżniona EPW, która przed trzema laty (w 2023 roku) wdarła się szturmem na scenę europejskiej poezji głośnym tomem “Barbarzyńca”.
Nagrodę zdobyła za kolejne wydawnictwo, “Z całą miłością” w przekładzie Bogusławy Sochańskiej. To przejmujące świadectwo losu nieakceptowanej i wykluczonej imigrantki, która pragnie w Europie znaleźć swój dom i wziąć za niego odpowiedzialność. Zbuntowana przystawia nam zwierciadło, a jednocześnie wyciąga rękę, otwierając drogę do wspólnego życia i wspólnej walki. Także do miłości wolnej od obyczajowej przemocy, czego świadectwem są jej piękne i czyste w swym liryzmie erotyki.
Amina Elmi Europejską Poetką Wolności 2026
Najmłodsza z nagrodzonych
Amina Elmi, to, jak mówił w laudacji Krzysztof Czyżewski (przewodniczący jury), czarna muzułmanka, która pisze historię europejskiej poezji. Elmi wszak, choć jest repezentantką poezji queerowej (w jednym z wierszy wyznaje miłość kobiecie), mocno akcentuje pełne spektrum swojej tożsamości. Swojego rodzaju nomadki, bez ojczyzny i rodzimego języka, ale jednocześnie - czarnoskórej somalijskiej muzułmanki. Kobietą, która wściekłość na zastany, nieakceptujący inności świat chce wszystkim wykrzyczeć w twarz, a jednocześnie zaprasza do tworzenia wspólnego, wzbogaconego różnorodnością miksujących się kultur świata. Złość zamienia na pełne możliwości wyjście awaryjne.
- Koran mówi: to nie oczy są ślepe, lecz serca, które są w piersiach, są ślepe. Moje serce nie jest ślepe. Poezja jest jego okiem - mówiła, odbierając nagrodę.
Poezja na okropieństwa świata
Poruszające wiersze Aminy Elmi to gniewny i zarazem pełen empatii głos globalnej większości zamieszkującej Europę. Głos ten niejednokrotnie rozbrzmiewał wśród finalistów gdańskiej Nagrody, (także podczas hipnotyzującego, przejmującego spektaklu towarzyszącemu tegorocznej gali), a teraz – po raz pierwszy – sięga po najwyższy laur Europejskiego Poety Wolności.
Europejski Poeta Wolności 2026. Znamy pełen program
- Na co poezja skoro nie może udźwignąć wszystkich okropności, które są naszym udziałem? Pyta Amina Elmi - komentowała wręczenie nagrody poetce Aleksandra Dulkiewicz.
- Okropności są również naszym udziałem, nie tylko wówczas, gdy siedząc przed telewizorem widzimy zbombardowaną Odessę czy Strefę Gazy. Dzieci pracujące na wysypisku śmieci w stolicy Madagaskaru albo kobiety przymuszane gdzieś w Europie do niewolniczej pracy seksualnej. Ani poezja, ani sumienie nie są w stanie udźwignąć wszystkich okropności. Poetów wolności tym bardziej nam trzeba. Dla miasta Gdańska to wielki honor, że może nagradzać promować poezję, a poetką, poetom, tłumaczką i tłumaczom dodawać skrzydeł - dodała prezydent Gdańska.
Do poetki trafiło 100 tysięcy złotych, tłumaczka jej wierszy otrzymała nagrodę w wysokości 20 tysięcy złotych. Twórczość poetki zostanie w Gdańsku jednak dłużej, niż tylko podczas festiwalu. “Z całą miłością”, podobnie jak tomy poezji pozostałych nominowanych, można nabyć w Instytucie Kultury Miejskiej.
