Muzyka króla i marzenia o lepszym świecie. Jesienna edycja Festiwalu Chodowieckiego

 

mat. pras.

Przyjrzeć się Chodowieckiemu

Jesienna odsłona festiwalu towarzyszy cyklowi wystaw poświęconych wybitnemu grafikowi Danielowi Chodowieckiemu – wnikliwemu obserwatorowi epoki, którego ryciny współtworzyły przełomowe projekty edukacyjne i społeczne XVIII wieku i jest kontynuacją obchodów 300-lecia urodzin artysty. Co w programie? 

Czy to żart czy już nękanie? Konferencja na temat przemocy szkolnej

16.10.2026 (piątek), godz. 18.00–19.00 | Fryderyk II – sonaty fletowe | koncert na instrumentach historycznych

Król, strateg, reformator, ale także flecista i kompozytor. Fryderyk II, zwany Wielkim, należał do najbardziej charakterystycznych postaci osiemnastowiecznej Europy. Muzyka zajmowała szczególne miejsce w jego życiu – grał na flecie poprzecznym, komponował i otaczał się wybitnymi muzykami swojej epoki.

Po objęciu tronu Fryderyk II regularnie organizował wieczorne koncerty kameralne w swoich rezydencjach, m.in. w pałacu Sanssouci w Poczdamie, gdzie w prywatnych apartamentach króla znajdował się specjalny pokój koncertowy – Concert-Zimmer. Podczas muzycznych wieczorów monarcha sam stawał przy pulpicie z fletem, a towarzyszyli mu znakomici muzycy dworscy, wśród nich Carl Philipp Emanuel Bach, Franz Benda czy Johann Joachim Quantz.

Podczas koncertu usłyszymy wybrane sonaty fletowe Fryderyka II, odsłaniające mniej znane, bardziej osobiste oblicze pruskiego monarchy. Między kolejnymi utworami opowiemy o jego wielkiej pasji do muzyki i działalności kompozytorskiej, koncertach organizowanych na dworze oraz artystach, którymi się otaczał.

Przyjrzymy się także przemianom, jakie dokonywały się w osiemnastowiecznej muzyce, gdzie coraz większe znaczenie zyskiwały emocje, zmienność nastrojów i indywidualne doświadczenie. Kameralne sonaty przeniosą nas w świat dworskiego życia artystycznego i pozwolą spojrzeć na czasy Daniela Chodowieckiego z innej perspektywy – poprzez muzykę, jedną z najważniejszych form artystycznej i intelektualnej ekspresji epoki oświecenia.

Zagrają:
Maja Miro – flet historyczny
Maksym Zajączkiewicz – klawesyn
Weronika Kulpa – wiolonczela historyczna

Informacje praktyczne: 
Oddział Sztuki Dawnej, ul. Toruńska 1, Gdańsk 
Wstęp wolny

17.10.2026 (sobota) 

godz. 11.00–14.00 | Nowe światy. Międzypokoleniowy warsztat kolażu

XVIII wiek był czasem wielkich idei, odkryć i przemian. Myśliciele epoki oświecenia zastanawiali się nad tym, jak dzięki wiedzy, edukacji i reformom można rozwijać społeczeństwo i stworzyć lepszą przyszłość. Nasz otwarty warsztatu kolażu będzie inspirowany oświeceniowymi ideami utopii i wyobrażeń o nowych, lepszych światach. Stworzymy własne wizje miejsc, w których chcielibyśmy żyć – pełne niezwykłych wynalazków, nowych form życia, nieistniejących miast i własnych pomysłów na przyszłość.

Informacje praktyczne: 
Oddział Sztuki Dawnej, ul. Toruńska 1, Gdańsk, przestrzeń przy kasie biletowej
Udział w ramach biletu wstępu do Muzeum. Liczba miejsc ograniczona. 

godz. 11.00–15.00 | Chodowiecki na przypince. Otwarte stoisko warsztatowe

Zabierz ze sobą kawałek twórczości Daniela Chodowieckiego! Znajdź swój ulubiony fragment z rycin artysty i nadaj mu nowe życie, tworząc własną przypinkę.

Informacje praktyczne: 
Oddział Sztuki Dawnej, ul. Toruńska 1, Gdańsk, przestrzeń przy kasie biletowej
Udział w ramach biletu wstępu do Muzeum. Liczba miejsc ograniczona. 

 

godz. 13.00–13.45 | Oprowadzanie kuratorskie po wystawie Daniel Chodowiecki. Nauka, edukacja, reformy

Daniel Chodowiecki był nie tylko cenionym ilustratorem, ale też aktywnym uczestnikiem życia naukowego swojej epoki. Utrzymywał bliski kontakt m.in. z twórcą fizjonomiki Johannem Kasparem Lavaterem. Prace Chodowieckiego towarzyszyły tekstom o nowych odkryciach geograficznych, medycznych i astronomicznych, pokazywały też nowoczesne państwo pruskie pod oświeconymi rządami Fryderyka Wielkiego. Jego wrażliwość intelektualisty pozwalała ubrać skomplikowane teorie naukowe w czytelny, poruszający emocje obraz. Zarówno w twórczości, jak i w życiu Daniela Chodowieckiego możemy odnaleźć epokę oświecenia i jej wiarę w lepsze jutro.

Prowadzenie: Alicja Andrzejewska-Zając

Informacje praktyczne: 
Oddział Sztuki Dawnej, ul. Toruńska 1, Gdańsk, przestrzeń przy kasie biletowej
Udział w ramach biletu wstępu do Muzeum. Liczba miejsc ograniczona. 
Obowiązują zapisy: zapisy@mng.gda.pl

godz. 14.00–15.00 | Chodowiecki i utopie, czyli miejsca, których nie ma

Obrazy mają moc sprawczą. Chodowiecki, nie tylko artysta, ale i przekonany oświeceniowiec oraz społeczny emancypator, zdał sobie z tego sprawę wyjątkowo szybko. Zaangażowany w ilustrowanie książek znalazł się w epicentrum narodzin nowoczesności. Rewolucje polityczne w Ameryce Północnej i Francji, a także rewolucja przemysłowa otworzyły zupełnie nowy horyzont dla kształtującego się wówczas społeczeństwa, które trzeba było wymyślić od podstaw. Chodowiecki dołączył do przełomowych intelektualnych projektów modernizującego się świata. Były to m.in. Nauka o właściwym stosunku do dzieł stworzenia i ogólnej ludzkiej szczęśliwości, czyli społeczna utopia filantropa Franza Heinricha Ziegenhagena, oraz stworzony przez pedagoga Johanna Bernharda Basedowa Elementarz – pierwszy nowoczesny podręcznik dla dzieci. Grafiki Chodowieckiego nie były w tych dziełach jedynie dodatkiem wizualnym. Projektowały nowoczesne społeczeństwo przyszłości i odzwierciedlały kwintesencję oświeceniowych ideałów – wspólnoty nauki, pracy i życia, ustanowionych na zasadach równości, wolnej od podziałów związanych z pochodzeniem społecznym. Czy obietnica nowoczesności – świata wolnych i równych ludzi stanowiła jedynie utopijne marzenie? Czy może utopie stają się dla nas punktami odniesienia, które zmuszają do przemyślenia świata na nowo?

W rozmowie wezmą udział:
Alicja Andrzejewska-Zając – historyczka sztuki, kustoszka w Pracowni Grafiki Oddziału Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Maja Mociewicz – historyczka sztuki, kustoszka w Pracowni Rysunku Oddziału Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Jacek Kołtan – filozof, adiunkt Uniwersytetu Gdańskiego i pełnomocnik dyrektora Europejskiego Centrum Solidarności. Autor książki Solidarność i nowoczesność (2025).

Informacje praktyczne:
Oddział Sztuki Dawnej, ul. Toruńska 1, Gdańsk, przestrzeń przy kasie biletowej
Udział w ramach biletu wstępu do Muzeum. Liczba miejsc ograniczona. 

18.10.2026 (niedziela), godz. 13.00–14.30 | Spacer miejski śladem Daniela Chodowieckiego

Daniel Chodowiecki w młodości wyruszył do Berlina, aby rozwijać swoją karierę artystyczną. Do rodzinnego miasta powrócił po trzydziestu latach nieobecności. W trakcie podróży i pobytu w Gdańsku tworzył dziennik, w którym ilustrował i opisywał niemal każdy dzień. Dziś jest to bezcenne źródło do poznania historii miasta i codziennych historii jego mieszkańców. W trakcie spaceru podążymy śladami Daniela Chodowieckiego odkrywając Gdańsk z 1773 roku, a naszym przewodnikiem będzie Michał Ślubowski – historyk, autor bloga Gedanarium i książek „Czarownice, mieszczki, pokutnice. Gdańskie szkice herstoryczne” oraz „Proszarki, celebrytki i święte. Gdańskie herstorie”.

Informacje praktyczne: 
Zbiórka: Oddział Sztuki Dawnej, ul. Toruńska 1, Gdańsk, przy kasie biletowej
Udział w ramach biletu wstępu do Muzeum. Liczba miejsc ograniczona. 
Obowiązują zapisy: zapisy@mng.gda.pl 

Faszyna, monetka i buki. Edukacyjny spacer po Parku Oliwskim