Profesor nadal łączy
Miejsce nie jest przypadkowe, niedaleko stąd mieszkał prof. Andrzej Stołyhwo z rodziną.
Na uroczystość przyszli bliscy i przyjaciele, a także mieszkańcy i radni dzielnicy - w tym wdowa po Profesorze Grażyna Stołyhwo i córka Monika Stołyhwo-Gofron, przewodnicząca Rady Dzielnicy Matarnia Agata Winkiewicz, a także przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Matarnia Agnieszka Górka. Nie zabrakło przedstawicieli Rady Miasta Gdańska, którą reprezentowali radni Jan Perucki i Łukasz Bejm. W sumie było ponad 50 osób.
Piotr Borawski, zastępca prezydenta Gdańska, podkreślił, że Rada Miasta Gdańska jednogłośnie poparła inicjatywę uhonorowania prof. Stołyhwo jako zasłużonego Gdańszczanina - co nie jest tak częste, w przypadku uchwał tego typu.
- Oprócz dokonań życia Profesora, ważne jest i to, że Jego postać nadal łączy lokalną społeczność - stwierdził wiceprezydent Piotr Borawski. - To pokazuje, jak ważny dla Państwa społeczności był profesor Stołyhwo.
Straszne mydło nazistów
W uroczystości uczestniczył m.in. Edmund Krasowski, który jako pierwszy dyrektor oddziału IPN w Gdańsku, zaprosił prof. Stołyhwo do współpracy, w roli eksperta. Chodziło o rozstrzygnięcie głośnej - znanej do dziś z “Medalionów” Zofii Nałkowskiej - sprawy substancji, którą w 1945 roku znaleziono na terenie w prosektorium Instytutu Anatomii Akademii Medycznej w Gdańsku, gdzie kierownikiem był nazista, prof. Rudolf Spanner.
Edmund Krasowski z prof. Andrzejem Stołyhwo pojechali do archiwum Trybunału w Hadze, ponieważ tam wciąż przechowywane jest naczynie z substancją znalezioną w Gdańsku - w latach 1945-1946 był to dowód w procesie norymberskim, że Niemcy produkowali mydło z ludzi.
Prof. Stołyhwo w archiwum Trybunału w Hadze pobrał próbki. Następnie, w wyniku badań, stwierdził obecność kaolinu, który służy do produkcji mydła. Wnioski prokuratorów IPN: prof. Spanner w obliczu braku środków czystości w końcowym okresie II wojny światowej podjął próby produkcji mydła z tłuszczu ludzkiego. Projekt nie wyszedł poza Instytut Anatomii Akademii Medycznej w Gdańsku. Do produkcji mydła wykorzystywano zwłoki osób skazanych na śmierć przez sądownictwo III Rzeszy i ściętych na gilotynie w aresztach niemieckiego Gdańska, Elbląga, Królewca.
Więcej o Profesorze
Z wnioskiem o upamiętnienie profesora Andrzeja Stołyhwo poprzez nadanie jego imienia skwerowi w wystąpili mieszkańcy dzielnicy Matarnia. Rada Miasta Gdańska uchwałę w tej sprawie podjęła podczas majowej sesji. Jest to wyraz uznania dla wybitnych osiągnięć naukowych Andrzeja Stołyhwo, działalności społecznej oraz wkładu w rozwój gdańskiego środowiska akademickiego.
Andrzej Stołyhwo 1939–2016
Prof. dr hab. inż. Andrzej Stołyhwo był absolwentem Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej, z którą przez ponad cztery dekady związany był jako nauczyciel akademicki i badacz. Zajmował się analizą i technologią lipidów, jakością żywności oraz biologicznym znaczeniem kwasów tłuszczowych. Kilkadziesiąt Jego publikacji cytowano około 800 razy w światowym piśmiennictwie.
Opracowywał metody analityczne, chromatografy i detektory. Wśród urządzeń opracowanych przez niego i jego zespół znalazły się chromatograf gazowy N-502, gradientowy chromatograf cieczowy, przepływomierz FLOW MONITOR oraz detektory ELSD i LLSD. Urządzenia te wdrażano w Polsce i Stanach Zjednoczonych. Opracował także technologię preparatu Oeparol, zawierającego olej z nasion wiesiołka w kapsułkach żelatynowych.
Na Politechnice Gdańskiej zorganizował i prowadził Zakład Analizy i Oceny Jakości Żywności, a w 2004 roku utworzył i objął kierownictwo zakładu o tej nazwie na SGGW w Warszawie. Wypromował sześciu doktorów i był promotorem 51 prac magisterskich. Otrzymał Nagrodę Sekretarza Naukowego PAN, dziewięć Nagród Rektora PG, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Medal im. prof. Andrzeja Waksmundzkiego za wkład w rozwój chromatografii w Polsce.
Pracował naukowo i dydaktycznie w zagranicznych ośrodkach, m.in. w The Hormel Institute przy University of Minnesota, École Polytechnique w Palaiseau i Université Pierre et Marie Curie w Paryżu; odbywał także staże w San Jose State University.
Jako ekspert IPN, w śledztwie dotyczącym zbrodni hitlerowskich w Gdańsku, zbadał próbkę mydła z archiwum Trybunału w Hadze, wcześniej dowód w procesie norymberskim. Stwierdził obecność kaolinu, środka nadającego mydłu właściwości użytkowe. Sprawa, którą badał po wojnie, była opisywana przez Zofię Nałkowską w „Medalionach”.
19 sierpnia 1980 roku uczestniczył w wiecu Politechniki Gdańskiej popierającym strajkujących stoczniowców. Jako członek delegacji uczelni przekazał Międzyzakładowemu Komitetowi Strajkowemu list poparcia i zebrane środki. Następnego dnia delegację upoważniono do łączności między MKS a załogą PG; 21 sierpnia Profesor ponownie udał się do Stoczni Gdańskiej z apelem pracowników o rozmowy bez warunków wstępnych. 2 września został jednym z sześciu członków Komitetu Inicjatorów NSZZ „Solidarność” PG, przygotowującego powstanie struktur Związku na uczelni. W kadencji 1980–1981 był członkiem pierwszej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” Politechniki Gdańskiej.
Był oddanym nauczycielem akademickim, którego studenci i współpracownicy wspominają z szacunkiem. Pozostawał blisko rodziny; pasjonował się wędkarstwem muchowym i kochał psy.
ZOBACZ FOTOGALERIĘ Z UROCZYSTOŚCI:
