„PlanTy na Podwalu” to projekt wybrany przez Gdańszczan w Zielonym Budżecie Obywatelskim 2021 – pierwszym w historii miasta Zielonym BO. Zgłoszony został przez lokalnych aktywistów przy wsparciu Stowarzyszenia FRAG (Forum Rozwoju Aglomeracji Gdańskiej), a w swojej formie nawiązuje do dawnych, historycznych obwarowań miasta, tworząc symboliczny zielony mur w miejscu, gdzie przed II wojną światową stały kamienice. Jego autorem jest dzisiejszy radny miejski Maximilian Kieturakis, wówczas radny dzielnicowy.
– To dla mnie szczególnie ważny projekt, o którego realizację zabiegam już od kilku lat. Jeszcze jako radny dzielnicy Śródmieście zgłosiłem go do Budżetu Obywatelskiego, gdzie dzięki głosom mieszkańców zwyciężył! Na tym jednak moja praca się nie skończyła. Już jako radny Miasta Gdańska konsekwentnie wracałem do tematu poprzez interpelacje, spotkania i rozmowy z urzędnikami. Zależało mi, żeby projekt nie pozostał tylko na papierze, ale rzeczywiście zmienił przestrzeń naszego Śródmieścia – mówi Maximilian Kieturakis
Inicjatywa przekonała mieszkańców i zdobyła w głosowaniu łącznie 1089 punktów, co dało jej 1. miejsce na liście wygranych zielonych projektów dzielnicowych dla Śródmieścia.
Kolejny krok w kierunku lasów społecznych: spotkania lokalne
Najpierw prace ziemne
Realizacja projektu rozpoczęła się w piątek, 16 października od prac ziemnych – korytowania terenu i wymiany wierzchniej gleby na wolną od zanieczyszczeń ziemię urodzajną. Sadzone tu drzewa będą stabilizowane za pomocą podziemnego systemu kotwiącego. Rozwiązanie to opiera się na stalowej siatce i taśmach, które oplotą bryłę korzeniową, eliminując konieczność stosowania palików.
Na zakończenie powierzchnia nowych rabat zostanie zabezpieczona warstwą drobno mielonej kory. Zgodnie z zapisami umowy, wykonawca po wykonaniu prac ziemnych i nasadzeń będzie odpowiedzialny za roczną pielęgnację posadzonych drzew, krzewów i bylin.
Jakie zatem drzewa i rośliny pojawią się w tym miejscu?
Piękne i odporne lipy na Podwalu Staromiejskim
– Wzdłuż ulicy Podwale Staromiejskie utworzymy nowy szpaler składający się łącznie z 43 drzew. Będą to lipy srebrzyste – zarówno w gatunku podstawowym, jak i odmianie „Brabant”, które wiosną i latem cieszyć będą spacerowiczów intensywną ciemną zielenią. Jesienią natomiast ich liście przebarwiają się na żółto i długo utrzymują się na gałęziach – informuje Magdalena Kiljan, rzeczniczka Gdańskiego Zarządu Zieleni.
Wybór lip podyktowany jest nie tylko ich walorami estetycznymi. Drzewa tego gatunku cechuje dobra odporność na suszę oraz zanieczyszczenia powietrza charakterystyczne dla obszarów miejskich.
„Strawberry Fields” – krzewy, byliny i kwiaty na Placu Kobzdeja
Obeznani z twórczością The Beatles wspomną zapewne jeden z ich największych przebojów „Strawberry Fields Forever”. Ale to nie z twórczością czwórki z Liverpoolu związane będzie zagospodarowanie Placu Kobzdeja, gdzie powstaną bogate gatunkowo rabaty krzewiasto-bylinowe zlokalizowane wokół istniejących trawników, lecz z historią tego miejsca.
Obszar dzisiejszego placu nosił dawniej nazwę Erdbeermarkt, czyli Targ Truskawkowy. Bezpośrednim nawiązaniem do tej tradycji są wybrane do nasadzeń odmiany posiadające w swojej nazwie słowo „strawberry” czyli po angielsku truskawka. W nowej roślinnej przestrzeni posadzone zostaną więc:
- Krzewy (ponad 330 sztuk): Przestrzeń urozmaicą żylistki mieszańcowe „Strawberry Fields”, dorastające do 1,5 metra wysokości. Oprócz nich pojawią się cisy pośrednie „Hillii” o ciemnozielonych, błyszczących igłach, z których uformowane zostaną geometryczne bloki.
- Byliny kwitnące (niemal 2300 sztuk): Na rabatach znajdą się m.in. zwarte kępy miododajnego przetacznika kłosowego „Royal Candles”, kocimiętka Faassena „Purrsian Blue” oraz jeżówka purpurowa „Strawberry and Cream”. Długotrwały efekt kolorystyczny zapewni też zawilec japoński „Mont Rose”, który od sierpnia do późnej jesieni pokrywa się jasnoróżowymi kwiatami. Pojawi się również krwawnik pospolity „Sassy Summer Lemon” z żółtymi kwiatostanami obecnymi od czerwca do września, a także rozchodnik okazały, którego purpurowo-zielone liście będą udanie kontrastować z jasnymi kwiatami.
- Zimozielone i wczesnokwitnące akcenty: Elementem stałym kompozycji będzie bergenia sercolistna „Rotblum”, która na przełomie kwietnia i maja kwitnie na różowo. Wyjątkowo wczesnym akcentem będzie z kolei ciemiernik wschodni „Strawberry Moon”, którego liczne, różowe kwiaty utrzymują się od grudnia aż do końca marca.
- Trawy ozdobne: Projekt przewiduje nasadzenia trzcinnika ostrokwiatowego „Karl Foerster”, którego początkowo brązowo-czerwone kłosy z czasem stają się słomiane, oraz niskiej rozplenicy japońskiej „Hameln”, tworzącej od sierpnia puszyste kwiatostany w odcieniach beżu i różu.
- Rośliny cebulowe (ponad 1000 sztuk): Wiosną na rabatach zakwitną tulipany „Pink Pride” i „Orange Pride”. Będą im towarzyszyć hiacynty „Delft Blue” o intensywnie niebieskich kwiatach.
Łącznie ważą niemal 3,5 tony. Dynie ponownie ozdobiły Gdańsk
Nie tylko „PlanTy na Podwalu”
Nasadzenia w ramach „Plant na Podwalu” to element szerszej wizji zazieleniania historycznego centrum miasta. GZZ realizuje również projekt „Gdańskich Plant”, które mają opleść Śródmieście drzewami i krzewami. Podobnie jak w przypadku Placu Kobzdeja, koncepcja ta bazuje na dawnym przebiegu fortyfikacji miejskich, zamieniając poforteczne tereny w przestrzeń dla przyrody. W ramach tego zadania przeprowadzono w ubiegłym roku nasadzenia na zieleńcu w rejonie Huciska i Węzła Unii Europejskiej. W przygotowaniu jest kolejny etap, czyli metamorfoza zielonej wyspy przy wieżowcu „Zieleniak”.
– Od początku zależało mi, żeby PlanTy nie były jednorazową inwestycją, ale początkiem konsekwentnego przywracania zieleni do centrum Gdańska. Dziękuję wszystkim mieszkańcom, którzy poparli mój projekt, oraz Gdańskiemu Zarządowi Zieleni za jego realizację. Krok po kroku przywracamy zieleń historycznemu centrum Gdańska. I na tym nie zamierzam poprzestać – dodaje radny Kieturakis.
