Podsumowanie dwóch lat pracy
Projekt RIGHTSCITIES realizowany jest od czerwca 2024 r. do maja 2026 r. przez pięć miast: Gdańsk, Lund, Sopot, Utrecht i Wiedeń oraz trzy instytuty akademickie: Raoul Wallenberg Institute of Human Rights and Humanitarian Law (RWI), Ludwig Boltzmann Institute of Fundamental and Human Rights (LBI) i Uniwersytet w Utrechcie.
Przedstawiciele uczestników projektu spotkali się na jego finiszu we wtorek, 17 marca, by w przestrzeni Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku podsumować blisko dwa lata pracy - pogłębiania wiedzy oraz wypracowywania narzędzi i wymiany dobrych praktyk w zakresie praw człowieka w miastach europejskich. Współorganizowana przez miasta Gdańsk i Sopot konferencja finałowa "Bringing Fundamental Rights Home" poświęcona została roli miast w promowaniu i wdrażaniu praw podstawowych na poziomie lokalnym.
- W projekcie, w którym chcemy, aby prawa podstawowe były bliżej ludzi, odkrywamy, w jaki sposób prawa i wolności określane w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej mogą stać się częścią codziennego życia i podejmowania decyzji w naszych lokalnych samorządach – powiedziała na wstępie wydarzenia Katarzyna Ziemann, dyrektor Wydziału Rozwoju Społecznego w Urzędzie Miasta Gdańska.
W konferencji wzięli udział także pełnomocnicy ds. równego traktowania z miast takich, jak Warszawa, Kraków, Białystok, Szczecin czy Olsztyn, gdyż jej celem było także omówienie możliwości trwałego wykorzystania opracowanych narzędzi i wyników badań przez inne miasta oraz interesariuszy w Polsce i w Europie.
Radę Miasta Gdańska reprezentowała Żaneta Geryk, przewodnicząca Komisji Polityki Społecznej, Zdrowia i Praw Człowieka, a Radę Miasta Sopotu – Piotr Harhaj, szef Komisji Spraw Społecznych.
Prawa człowieka – codzienna praca samorządów
Otwierając oficjalnie wydarzenie Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania przypomniała, że Gdańsk – miejsce konferencji – nazywany jest miastem solidarności nie bez przyczyny, gdyż tu narodził się związek zawodowy Solidarność, który zjednoczył wokół siebie ludzi z różnych klas społecznych, by działać na rzecz demokracji i praw człowieka, a potem zmienił Polskę oraz całą Europę Środkową i Wschodnią.
Jak mówiła w dalszej części wystąpienia Monika Chabior, prawa człowieka powinny stać się częścią codziennej pracy w samorządach, bo to tutaj codzienne doświadczenia obywatelek i obywateli muszą spotykać się ze sprawiedliwością, empatią i systemem, który rozumie ich doświadczenie i systemowo przeciwdziała jakiejkolwiek dyskryminacji i nierównemu traktowaniu.
- Bez takiego podejścia, którego musimy się uczyć jako urzędniczki, urzędnicy, partnerzy z organizacji pozarządowych, trudno sobie wyobrazić faktyczną solidarność w naszych społeczeństwach, solidarność międzyklasową, międzygrupową, solidarność wobec osób bezdomnych, samodzielnych matek, osób czekających na kolejkę w mieszkaniu komunalnym, czy osób z niepełnosprawnością, które potrzebują odpowiedniej organizacji pracy, aby podzielić się w naszych firmach czy urzędach swoim talentem i ekspertskością – mówiła wiceprezydentka. - Taka uważność i zrozumienie, czym jest faktyczna różnorodność i sprawiedliwość, budzi solidarność zarówno w naszych społecznościach, jak i solidarność międzynarodową, od której rozpoczęła się idea tworzenia praw człowieka. Bo przecież to po II wojnie światowej, z tej hekatomby, z cierpienia, z pogwałcenia podstawowych ludzkich praw, powstała Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, która jest inspiracją dla nas wszystkich, również dla Unii Europejskiej i dla Karty Praw Podstawowych, którą zgłębialiśmy przez te ostatnie dwa lata pracy w projekcie RIGHTSCITIES.
Nagroda im. P. Adamowicza dla Ekrema Imamoğlu. W Brukseli odebrał ją zastępca więzionego burmistrza
Wspólnota bronią na współczesne zagrożenia
Prezydentka Sopotu, Magdalena Czarzyńska-Jachim, zauważyła, że projekt RIGHTSCITIES jest czymś znacznie większym niż współpraca pięciu europejskich miast, jest procesem oswajania i udomowiania praw podstawowych na szczeblu lokalnym.
- Razem z instytutami naukowymi poszukujemy konkretnych i efektywnych narzędzi po to, żeby każda osoba czuła się w naszej wspólnocie godnie, czuła się bezpieczna, szanowana, czuła się w pełni częścią tej wspólnoty. I to jest chyba nasz najważniejszy cel – mówiła prezydentka Sopotu. - Bo tylko taka silna wspólnota, czy na szczeblu lokalnym, czy na szczeblu krajowym, jest najlepszą bronią na dezinformację, na hejt, na nienawiść i na próby podziału i polaryzacji, które są obecne chyba już teraz w każdym kraju na świecie.
Prelegenci i paneliści
Podczas konferencji występowali także:
- Pradeep Wagle, dyrektor sekcji ds. praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych przy Wysokim komisarzu Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka,
- Adrià Duarte, szef International Observatory on Participatory Democracy i koordynator Komitetu UCLG ds. Integracji Społecznej, Demokracji Partycypacyjnej i Praw Człowieka,
- Hanna Johnsson, koordynatorka projektu RIGHTSCITIES,
- Lora Vidović, szefowa Biura ds. Ochrony Socjalnej, Zdrowia, Weteranów i Osób Niepełnosprawnych miasta Zagrzebia, była rzeczniczka praw obywatelskich Republiki Chorwacji.
Szpital na Zaspie jako pole walki, w co trzecią niedzielę miesiąca
W dwóch panelach dyskusyjnych udział wzięli:
"Szkolenie w zakresie wdrażania praw podstawowych w samorządach: doświadczenia, wnioski i trwałość zmiany społecznej":
- Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska,
- Hanna Wyszyńska (Sopot),
- Gudrun Bauer (Wiedeń),
- Joana Ivarsson (Lund),
- Janne Vrenssen (Utrecht),
- Umut Azak (Uniwersytet Istanbul Okan),
- Sneh Aurora (Uniwersytet w Utrechcie) – moderacja.
"Ankieta samooceny realizacji praw podstawowych na poziomie lokalnym: co działa, czego się nauczyliśmy i jak uczynić ją stałym elementem procesów w urzędach":
- Geraldine Guille (Agencja Praw Podstawowych UE),
- Shams Asadi (Wiedeń),
- Hans Sakkers (Utrecht),
- Aleksandra Niżyńska (Gender Solution),
- Morten Kjaerum (RWI) – moderacja.
Pomaga ofiarom gwałtów w Irlandii. Doceniono ją w Gdańsku
O prawach podstawowych
Prawa podstawowe są prawami i wolnościami przysługującymi każdej osobie w Unii Europejskiej, niezależnie od pochodzenia, wiary czy sposobu życia; opartymi na godności, równości, wolności i solidarności. Są one prawnie wiążące i obejmują prawa obywatelskie, polityczne, ekonomiczne i społeczne. Unia Europejska zawarła je w swojej Karcie Praw Podstawowych UE, która ma tę samą moc prawną co traktaty unijne. By je wspierać i chronić została utworzona Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, która współpracuje z instytucjami UE, państwami członkowskimi oraz społeczeństwem obywatelskim.
