Co to jest SUMP
Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej czyli tzw. SUMP - od angielskiego Sustainable Urban Mobility Plan - to obecnie podstawowy strategiczny dokument dotyczący rozwoju transportu dla miast i metropolii w Europie. Opracowywany wedle określonej, sprawdzonej metodologii, pozwala zebrać w ramy długofalowe planowanie przyszłości wszystkich form transportu (pieszego, rowerowego, zbiorowego, samochodowego) w taki sposób, by mobilność mieszkańców była jak najbardziej zrównoważona. Celem nie jest wykluczenia samochodu z “portfela możliwości”, lecz sprawienie, by inne opcje poruszania się były równie atrakcyjne, a miasto, czy szerzej metropolia, były naprawdę dla każdego.
Gdańsk był jednym z pierwszych dużych miast w Polsce, którego rada miasta przyjęła SUMP. Stało się to w 2018 roku, a horyzont czasowy dokumentu sięgał 2030 roku. Obecnie trwają prace nad aktualizacją, która wydłuży horyzont czasowy opracowania do 2035 roku.
Na czym polega aktualizacja?
W środę, 22 kwietnia, w siedzibie Działu Mobilności Aktywnej Zarządu Transportu Miejskiego przy Długim Targu odbyło się - pierwsze z dwóch - otwarte spotkanie warsztatowe dotyczące aktualizacji dokumentu.
- Po jakimś czasie SUMP sprawdza się i aktualizuje, przystosowując wyjściowy dokument do zmieniających się warunków - tłumaczy Karolina Orcholska, ekspertka ds. transportu i mobilności, która koordynuje prace nad aktualizacją gdańskiego SUMP. - Kiedy w 2016 roku rozpoczęły się prace nad planem, nikt nie mógł przewidzieć na przykład, że będzie pandemia covid-19, czy tak intensywny rozwój nowych technologii. Aktualizacja nie polega na wywróceniu teraz wszystkich planów na drugą stronę. Chodzi o to, by ponownie postawić sobie pytania: jakie są nasze priorytety, czy trzeba je może zmienić, a w których miejscach potrzebna jest rewizja założeń.
Ekspertka przypomniała też, że w 2023 roku wszedł w życie SUMP dla Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot, naturalnie więc plan dla Gdańska aktualizowany jest w szerokim, metropolitalnym kontekście.
- Do szerszego kontekstu dokładamy jeszcze doświadczenia projektu STEP UP, w którym Gdańsk uczestniczy i którego częścią jest aktualizacja naszego planu mobilności. Projekt ten dotyczy przede wszystkim znaczenia ruchu pieszego, który na trwałe stał się priorytetem w mobilności miejskiej i rośnie także w Gdańsku - dodała Karolina Orcholska.
Miasta bardziej dla pieszych. Gdańsk gości partnerów projektu Step Up
“Solidarni w chodzeniu”. Jim Walker o byciu pieszym w Gdańsku
Co się udało, a co nie?
Aktualizację poprzedziła ewaluacja i monitoring realizacji działań z lat 2018 - 2025. Co udało się w pełni, co dzieje się wolniej, a które działania nie zostały jeszcze podjęte - podsumowanie dostępne jest na stronie Gdańskiego Zarządu Dróg.
Propozycje aktualizacji dokumentu to owoc współpracy zespołu powołanego w tym celu, złożonego z przedstawicieli jednostek miejskich i mieszkańców.
Główne wnioski zespołu:
- Gdańskowi potrzebny jest rozwój jakości przestrzeni publicznych, jako istotnego czynnika wpływającego na wybory transportowe.
- Transport zbiorowy potrzebuje impulsu. By móc stać się kręgosłupem codziennych podróży, musi być szybki, przewidywalny, wygodny i dostępny.
- System tras rowerowych wymaga domknięcia, a miejscami także poprawy standardu bezpieczeństwa i dróg.
- Nacisk na integrację wszystkich środków transportu - tak, by przechodzenie z jednego na drugi było intuicyjne.
- Polityka parkingowa pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi zarządzania mobilnością, ponieważ realnie wpływa na zachowania transportowe i pozwala zadbać o tych uczestników ruchu, którzy zmuszeni są korzystać z samochodu (by miejsc parkingowych nie blokowali uczestnicy ruchu, którzy mają alternatywę transportową).
- Decyzje dotyczące kształtowania transportu powinny być podejmowane z wykorzystaniem dostępnych narzędzi cyfrowych opartych na analizie miejskich danych.
Co jest najważniejsze?
Po krótkim wstępie odbyły się warsztaty. Uczestnicy pracowali w trzech grupach, ich zadaniem było uporządkowanie w kolejności ważności zawartych w aktualizacji działań z pięciu kluczowych obszarów SUMP: mobilności pieszej, ruchu rowerowego, transportu zbiorowego, bezpieczeństwa ruchu drogowego i przestrzeni publicznej.
Można było również doprecyzować miejsca, czy sposoby wprowadzania zmian w danym zakresie i uzasadnić, dlaczego wskazane działanie jest najważniejsze.
Na koniec powstał zbiorowy ranking priorytetów uczestników warsztatów z omawianych obszarów.
- W obszarze mobilności pieszej największe poparcie uzyskały następujące działania: rozbudowa i poprawa jakości ciągów pieszych; opracowanie standardu dostępności, a także oraz nacisk na kształtowanie ulic z priorytetem ruchu pieszych.
- W obszarze ruchu rowerowego wskazano zaś rozwijanie sieci tras rowerowych, bezpieczne parkowanie jako warunek rozwoju mobilności rowerowej oraz integrację z transportem zbiorowym i przestrzeniami publicznymi.
- Kluczowe dla rozwoju dla transportu zbiorowego kierunki działań to: priorytetyzowanie transportu zbiorowego w ruchu ulicznym, tworzenie kluczowych linii z wysoką częstotliwością kursowania, integracja taryfowa.
- W obszarze bezpieczeństwo ruchu szczególnie zauważono: nacisk na bezpieczeństwo przejść dla pieszych i przejazdów dla rowerzystów, zarządzanie bezpieczeństwem w ruchu drogowym.
- W dziedzinie przestrzeni publicznej do wyboru były tylko dwa kierunki działania. Uznano wyższość tworzenia przyjaznych ulic (z priorytetem dla transportu zbiorowego i pieszych, z miejscami wypoczynku) nad lokalnymi centrami dzielnicowymi.
Drugie spotkanie dla mieszkańców zaplanowano 23 kwietnia (czwartek), Olivia Centre O4, al. Grunwaldzka 472B, sala na parterze, po prawej stronie od wejścia (mapka), początek o godz. 17.
Z warsztatów powstanie raport, który zostanie opublikowany na wskazanej już wyżej stronie Gdańskiego Zarządu Dróg. Kiedy projekt aktualizacji będzie gotowy, zostanie przedłożony komisjom Rady Miasta Gdańska, by ostatecznie trafić na sesję rady.
