Zalewski: nie dać się monstrom
Krzysztof Zalewski (duża scena, godz. 19) swój świetny, choć krótki występ, zakończył wyśpiewanym apelem “Chodźmy się kochać”. Nie tak szybko! Zalewski zapomniał, że duża część publiki tego festiwalu to ludzie po pięćdziesiątce i najpierw muszą się przygotować, zadbać o nastrój, światło. Wiek ma swoje prawa i ograniczenia.
Zalewski to twórca inteligentny. W końcu jeden z jego największych przebojów nawiązuje do “Mistrza i Małgorzaty” Bułhakowa. “Annuszka już rozlała olej” - śpiewa. Ta jego inteligencja momentami go gubi: połowa jego piosenek traktuje o wojnie (Ukraina, Gaza, Iran) czy ekologicznej destrukcji planety. Rozrywka zamienia się w pogłębioną refleksję nad podłym stanem świata.
Mało tego, mnóstwo jest w wokaliście autorefleksji nad miejscem człowieka w świecie. “Pamiętajcie, jesteśmy tylko małymi roztoczami zagubionymi we wszechświecie” - przypomniał w pewnym momencie ze sceny. Zastanawiał się także na głos, czy przypadkiem wszechświat nie ma nas w d…
Całkiem możliwe, że ma. Tym bardziej potrzebna jest nam dobra muzyka, by sobie z tym dojmującym uczuciem poradzić. Dlatego najlepiej brzmi Zalewski, gdy wali z grubej rury, jak w utworach “Polsko”, “Zabawa” czy “Nastolatek”. Świetnie zabrzmiał też utwór “I’m Afraid of Americans”, w którym za Davidem Bowie, “Zalew” śpiewa, że boi się szalonych Amerykanów z ich narcystycznym poczuciem boskości. Wiadomo, którego konkretnie Amerykanina miał na myśli. Refren “Bóg jest Amerykaninem” zabrzmiał w tym kontekście naprawdę złowrogo.
Kneecap: na barykady!
Założę się, że irlandzkie hiphopowe trio Kneecap (duża scena, godz. 21) nie jest najpopularniejszym zespołem z Izraelu. Grupa jeszcze przed wejściem na scenę wyświetla na ekranie teksty z poparciem dla wolnej Palestyny i wymienia winy Izraela, w tym liczbę zabitych przez izraelską armię. Po jednej stronie sceny flaga Palestyny, po drugiej Irlandii. Przesłanie jest jedno: niech Izrael, Netanjahu i Trump idą - oględnie mówiąc - skąd przyszli.
Scena jest skąpana w ciemności, raperzy występują w kapturach, a jeden nawet w zasłaniającej twarz kominiarce w barwach flagi Irlandii. Rymowane teksty są właściwie wykrzyczane. Można mieć poczucie, że uczestniczymy w antyizraelskim, antykapitalistycznym wiecu gdzieś w zachodnim Belfaście, skąd grupa pochodzi. Muzyka dawno nie brzmiała tak groźnie. Czułem się, jakby zespół chciał mnie zabrać na barykady walki o wolność i sprawiedliwość, przeciwko brytyjskiemu, izraelskiemu i amerykańskiemu uciskowi. W wolnym kraju, gdzie mamy wolność słowa, to ich święte prawo.
Powiem jednak brutalnie, jak stary, potworny cynik: sądzę, że więcej sympatyków zjedna sprawie Irlandii pewna znana marka whiskey, którą sprzedawano ze stoisk w strefie gastronomicznej. Ta agresywnie podana, skąpana w ciemności agitacja polityczna, akurat mnie szybko zmęczyła. Pewnie to kwestia wieku - niech młodzi walczą o lepszy świat.
Żebym został dobrze zrozumiany, wychowałem się na Public Enemy, więc wiem, że naprawdę dobry hip hop ma obowiązek być upolityczniony, Kneecap to zespół z ważnym przesłaniem dla młodego pokolenia. Raperzy pochodzący z katolickiej części Belfastu, śpiewają mieszanką angielskiego i irlandzkiego. W ich muzyce słychać echa tragicznej przeszłości Irlandii, wielkiego głodu, czasów zwanych Troubles (od lat 60. do 90. XX wieku), zbrojnej walki IRA z brytyjskim okupantem. Z drugiej strony są przecież teksty o marihuanie czy ketaminie. Kneecap to nowe pokolenie “bojowników” - wyżywają się na scenie zamiast podkładać ładunki wybuchowe jak ich ojcowie. Bohaterowie walki o niepodległość Irlandii byliby z nich dumni.
Szczerze polecam film fabularny o początkach zespołu (dostępny na TVP VOD) “Kneecap: hiphopowa rewolucja”. W przystępny, humorystyczny sposób tłumaczy on kontekst działania zespołu: życie w katolickiej dzielnicy Belfastu, na podzielonej wyspie, na której więcej osób mówi po polsku niż irlandzku!
Ten film mnie rozbawił, tak samo jak koszulka zespołu sprzedawana na stoisku w AmberExpo - przedstawia wizerunek trio w formie kościelnego witrażu. Tak w oknach katolickich kościołów przedstawia się świętych. Kneecap mogą zostać świętymi walki ze zgniłym imperializmem, choć najpierw musieliby wpuścić więcej światła na mroczną scenę.
Editors: taniec na sterydach
Tom Smith, lider Editors (duża scena, godz. 23), wygląda jak zakochany Szekspir. A może nawiedzony Szekspir. A może jak naćpany Szekspir. W każdym razie wygląda i zachowuje się jak nowe, natchnione wcielenie Szekspira, pod wpływem rockandrollowej weny i piwa.
Editors zaczynali w 2005 roku jako zespół zafascynowany - jak wszystkie dobre zespoły - grupami Joy Division i The Cure. Od tego czasu mieli wiele wcieleń, raz bardziej gitarowe, raz elektroniczne; raz słuchali więcej “Black Celebration”, innym razem U2. Być może to najnowsze wcielenie, z mandoliną wśród instrumentów, jest najmniej przekonujące, ale przecież zespół od 21 lat nie schodzi poniżej pewnego poziomu. Są jak muzyczny Harry Kane, od lat na szczycie, od lat w topowej formie, zawsze profesjonalni.
Zobacz, jak powstaje festiwal Inside Seaside
W czasie otwierającego set “Surface, Echo and Sound” były jakieś dziwne zgrzyty, sprzężenia i glitche w nagłośnieniu, ale gdy już technicy uporali się z dźwiękiem, zespół porwał 9 tysięcy widzów w AmberExpo. Świeżo zabrzmiały “The Racing Rats”, potężny “Sugar”, ponadczasowy “Munich” i niepokojący “Smokers Outside the Hospital Doors”. Tom Smith miał w sobie dokładnie tę samą energię, którą miał w 2005 roku, a może nawet tę, którą miał Szekspir nabuzowany po premierze “Hamleta” w The Globe w 1601 roku.
Zamykający koncert, napakowany muzycznymi sterydami elektroniczny “Papillon”, wprawił w ekstazę wszystkich - i te młode dziewczyny wrzeszczące pod sceną, i siwiejących facetów 50+. AmberExpo zamieniła się w największą w Polsce dyskotekę grającą alternatywnego rocka. It kicks like a sleep twitch! powtarzała cała pogrążona w elektroekstazie hala. Wszyscy ci podstarzali fani rocka znów poczuli się jak licealiści.
Wkrótce na gdansk.pl relacja podsumowująca cały festiwal
ZOBACZ FOTOGALERIĘ:
