Projekt obejmuje około 164 hektarów terenów położonych wzdłuż planowanej linii PKM Południe. Jego głównym celem jest stworzenie spójnej wizji rozwoju południowych dzielnic miasta, opartej na sprawnym transporcie publicznym, wysokiej jakości przestrzeniach publicznych, rozbudowanej zieleni oraz lokalnych centrach usługowych.
Przedstawiona koncepcja stanowi pierwszy etap prac nad masterplanem. Powstała w oparciu o wyniki procesu partycypacyjnego przeprowadzonego z mieszkańcami w marcu tego roku.
- Odbyło się siedem spacerów badawczych w terenie - nie tylko tam, gdzie przejeżdżać będzie PKM, ale też tam, gdzie powstaną przystanki. Ponadto 1177 ankiet zostało wypełnionych w Internecie - powiedziała prezydent Aleksandra Dulkiewicz, podkreślając, że projekt czerpie z potrzeb artykułowanych przez mieszkańców.
Wspólny projekt miasta i samorządu województwa
Masterplan Gdańsk Nowe Południe przygotowywany jest w ramach partnerstwa Miasta Gdańska i Samorządu Województwa Pomorskiego. Za realizację projektu odpowiadają InvestGDA oraz Agencja Rozwoju Pomorza.
Nad opracowaniem koncepcji pracuje międzynarodowy zespół ekspertów – niderlandzka pracownia KCAP z Rotterdamu oraz gdańskie biuro A2P2 architecture & planning. Połączenie doświadczeń zdobytych przy realizacji projektów w Europie z lokalną wiedzą o uwarunkowaniach przestrzennych, społecznych i środowiskowych ma pomóc w wypracowaniu rozwiązań dopasowanych do potrzeb Gdańska.
Najpierw planowanie, potem zabudowa
Jednym z głównych założeń projektu jest przygotowanie zasad rozwoju terenów wokół przyszłych stacji PKM Południe jeszcze przed rozpoczęciem budowy nowej linii kolejowej.
To odejście od tradycyjnego modelu rozwoju miasta, w którym najpierw powstaje zabudowa, a dopiero później infrastruktura transportowa. W przypadku Gdańska Nowego Południa planowanie nowych osiedli i projektowanie linii kolejowej odbywa się równolegle.
Dzięki temu PKM Południe od początku ma pełnić rolę transportowego kręgosłupa tej części miasta, zapewniając mieszkańcom wygodne połączenia i wspierając powstawanie dobrze skomunikowanych, atrakcyjnych przestrzeni do życia.
Filozofia zszywania miasta. Projekt będzie wpisany w architekturę i naturę
Podczas prezentacji podkreślano, że cały projekt tworzony jest w myśl filozofii "zszywania miasta", która polega na tym, że nowa architektura nie powstaje w oderwaniu od tego, co już istnieje. Architekci chcą wypełniać luki w istniejącej zabudowie oraz współgrać z naturą.
- Nie chcemy, by urbanistyka w mieście polegała na tym, że budujemy wszędzie tam, gdzie znajdziemy wolne miejsce. W ten sposób nie bylibyśmy w stanie stworzyć żywego miasta, w którym ludzie mają fajną przestrzeń do życia, do wspólnego spędzania czasu. Poprzez to zszywanie jesteśmy w stanie sprawić, że ludzie będą w stanie przemieszczać się pomiędzy osiedlami, dzielnicami, by spędzać wspólnie czas - mówi Michał Jamroż, kierownik projektu Gdańsk Nowe Południe.
- Tak samo, jeżeli chodzi o usługi. Jeśli nie stworzymy bardziej zwartych struktur, między którymi możemy się przemieszczać, to też te usługi nie są w stanie dobrze funkcjonować, bo one też potrzebują pewnej skali. Jakaś liczba klientów musi się pojawiać, żeby one miały rację bytu - dodał.
Południe Gdańska pomogą zszywać Holendrzy
Przetarg na realizację projektu wygrała firma z Królestwa Niderlandów. Jamroż wyjaśnia, dlaczego według miasta są to najlepsi eksperci do "zszywania" południowego Gdańska.
- KCAP B.V. jest jednym z największych biur urbanistycznych na świecie i realizowało wiele tego typu projektów. Zarówno planów urbanistycznych, jak i masterplanów urbanistycznych osadzonych wokół transportu publicznego, między innymi w Zurychu lub Eindhoven. Mają bardzo duże doświadczenie i dlatego cieszymy się, że akurat oni wygrali ten przetarg - powiedział Jamroż.
To dopiero początek prac. Ruszają konsultacje społeczne
- To jest dopiero tak naprawdę początek początek pracy. Jesteśmy po, jeżeli użyć języka parlamentarnego po pierwszym czytaniu - stwierdziła prezydent Aleksandra Dulkiewicz.
Prezydent Gdańska stwierdziła, że przedstawione plany, to w tym momencie "marzenia [mieszkańców] przełożone na pierwsze projekty".
Zaprezentowana koncepcja nie jest jeszcze gotowym projektem ani docelowym planem zagospodarowania przestrzennego. To opracowanie w skali 1:2500, które pokazuje proponowane kierunki rozwoju całego obszaru.
Dokument wskazuje m.in. rozmieszczenie przyszłych funkcji miejskich, terenów zielonych, przestrzeni publicznych, powiązań transportowych oraz potencjalnych miejsc koncentracji nowej zabudowy.
Szczegółowe rozwiązania urbanistyczne i architektoniczne będą opracowywane w kolejnych etapach prac. Miasto zapowiada również dalsze konsultacje społeczne, podczas których mieszkańcy będą mogli zgłaszać swoje uwagi i propozycje dotyczące przyszłego kształtu południowych dzielnic Gdańska.
- Dziś prezentujemy wstępną koncepcję urbanistyczną dla tego obszaru. To pierwszy zarys pokazujący, jak w przyszłości mogłaby kształtować się zabudowa w rejonie przystanku, ale także jak mogłyby wyglądać przestrzenie publiczne, tereny rekreacyjne i miejsca służące codziennemu życiu mieszkańców - powiedział Michał Jamroż.
- Przygotowana koncepcja jest efektem zarówno wcześniejszych rozmów i prekonsultacji z mieszkańcami, którzy wskazywali swoje potrzeby oraz oczekiwania, jak i doświadczeń zespołu projektowego. Staraliśmy się połączyć lokalną perspektywę z wiedzą ekspertów, aby stworzyć punkt wyjścia do dalszej dyskusji - dodał.
- Dzisiaj rozpoczynamy właściwy etap konsultacji społecznych. Chcemy pokazać mieszkańcom, jak ten obszar mógłby się rozwijać, i zaprosić ich do wyrażenia opinii. Zależy nam na odpowiedzi na pytania: co się podoba, co budzi wątpliwości, jakie elementy warto dodać, a z czego zrezygnować. To nie jest gotowy projekt, lecz początek wspólnej rozmowy o przyszłości tego miejsca - oznajmił kierownik projektu.
Kalendarz konsultacji:
- 15 czerwca, godz. 17:30 - Szkoła Podstawowa nr 19, ul. Emilii Hoene 6
- 22 czerwca, godz. 17:30 - Szkoła Podstawowa nr 86, ul. Wielkopolska 20
Dodatkowe punkty konsultacyjne:
- 17 czerwca, godz. 16:00-19:30 - Morska Szkoła Podstawowa-Południe, ul. Srebrna 11
- 20 czerwca, godz. 11:00-14:00 - Multipark Południe przy zbiorniku Świętokrzyska II
- 26 czerwca, godz. 15:00-18:00 - pętla Łostowice Świętokrzyska
- 27 czerwca, godz. 12:00-15:00 - przystanek autobusowy Sandomierska
Osoby, które nie będą mogły uczestniczyć w spotkaniach konsultacyjnych, mają możliwość przekazania swoich opinii online. Od 15 do 28 czerwca dostępna będzie ankieta na stronie nowepoludnie.pl. Organizatorzy zachęcają również do kontaktu telefonicznego pod numerem 724 691 444 oraz mailowego na adres kontakt@nowepoludnie.pl.
Proces tworzenia masterplanu nie zakończy się jednak na obecnym etapie. Po opracowaniu szczegółowej koncepcji urbanistycznej planowane są kolejne konsultacje społeczne, podczas których mieszkańcy ponownie będą mogli zgłaszać swoje uwagi i propozycje.