Miasto inwestuje w profilaktykę zdrowotną
Polityka Zdrowotna Miasta Gdańska „Gdańsk Wybiera Zdrowie” na lata 2027–2030 to dokument, który porządkuje i integruje miejskie działania w trzech obszarach: promocji zdrowia, zdrowia psychicznego oraz profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom. Nie oznacza budowania nowego systemu od podstaw. Jego zadaniem jest lepsze powiązanie programów, instytucji i form wsparcia, tak aby skuteczniej rozpoznawać potrzeby mieszkanek i mieszkańców, ograniczać powielanie działań oraz oceniać ich efekty. Podczas czwartkowego briefingu prasowego (29 października) przedstawiono założenia polityki i programów zdrowotnych, które poddane zostaną pod głosowane radnych podczas październikowej sesji Rady Miasta Gdańska. Na trzy programy w latach 2027-2030 zaplanowano łącznie prawie 166 mln zł.
Grunt to się porządnie prowadzić. Porucznik Marian Drożdż skończył 106 lat
- Od wielu lat konsekwentnie inwestujemy w profilaktykę zdrowotną i programy wspierające zdrowie mieszkańców. Tworzymy je we współpracy z ekspertami, organizacjami pozarządowymi i praktykami, tak aby odpowiadały na realne wyzwania zdrowotne i mogły być dostosowywane do zmieniających się potrzeb. Jednym z naszych celów strategicznych jest umożliwienie Gdańszczankom i Gdańszczanom długiego, samodzielnego i aktywnego życia w zdrowiu - podkreśliła w czwartek Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. - „Gdańsk Wybiera Zdrowie”, na lata 2027-2030, obejmie zarówno politykę zdrowotną miasta, jak i trzy programy dotyczące zdrowia psychicznego, promocji zdrowia oraz profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom. Tegoroczne doświadczenia pokazują, że mieszkańcy chętnie korzystają z badań i konsultacji zdrowotnych dostępnych blisko ich codziennych aktywności. W ramach tegorocznej akcji, o tej samej nazwie, z badań profilaktycznych skorzystało dotychczas ponad 14 tysięcy osób, wykonując łącznie około 25 tysięcy badań. Choć miasto nie prowadzi szpitali, czujemy się odpowiedzialni za zdrowie mieszkańców, dlatego tak duży nacisk kładziemy na profilaktykę, która pozwala wcześniej wykrywać zagrożenia i skuteczniej zapobiegać rozwojowi chorób.
Przebadało się już 14 tys. mieszkańców
Dbałość o zdrowie publiczne to nie tylko dostęp do pomocy w czasie choroby, ale również wsparcie codziennych warunków życia, możliwość uzyskania rzetelnej informacji i szansa na odpowiednio wczesne rozpoznanie zagrożeń. Dlatego nowa polityka zakłada szersze spojrzenie na potrzeby zdrowotne – z uwzględnieniem wieku, sytuacji życiowej, środowiska rodzinnego i społecznego oraz dostępności usług. Polityka będzie opierać się na działaniach miejskich instytucji, w tym Gdańskiego Ośrodka Promocji Zdrowia i Profilaktyki Uzależnień, Gdańskiego Ośrodka Zdrowia Psychicznego oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Ważne jest, by ich działania odpowiednio się uzupełniały, a wsparcie było dostosowane do potrzeb różnych grup mieszkanek i mieszkańców. W przygotowanie dokumentu zaangażowano przedstawicieli różnych środowisk, a jego projekt poddano konsultacjom społecznym we wrześniu i październiku 2026 roku. Uzyskał on także pozytywne opinie Gdańskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego i Gdańskiej Rady Zdrowia Publicznego. Realizacja polityki ma być monitorowana co roku, a w 2030 roku zaplanowano jej końcową ewaluację.
Nazwa polityki „Gdańsk Wybiera Zdrowie” jest już dobrze znana mieszkankom i mieszkańcom dzięki realizowanemu w 2026 roku programowi badań i konsultacji profilaktycznych. Od stycznia do września skorzystało z niego ponad 14 tys. osób, wykonując łącznie ponad 25 tys. badań, szczepień i konsultacji. W ramach comiesięcznych odsłon programu zwracano uwagę m.in. na choroby układu krążenia, nowotwory, cukrzycę i choroby otępienne. Tak duże zainteresowanie pokazuje, że Gdańszczanki i Gdańszczanie chcą dbać o zdrowie, szczególnie gdy ułatwiony jest dostęp do profilaktyki i specjalistów. Na tej podstawie idea „Gdańsk Wybiera Zdrowie” w latach 2027–2030 stanie się wspólnym znakiem miejskich działań na rzecz zdrowia, obejmujących nie tylko profilaktykę, lecz także zdrowie psychiczne oraz zapobieganie i przeciwdziałanie uzależnieniom.
Październik z profilaktyką raka piersi
Prawie 34,8 mln zł na wsparcie zdrowia psychicznego
- Nie można oddzielać profilaktyki od zdrowia psychicznego, aktywności fizycznej czy przeciwdziałania uzależnieniom, bo wszystkie te obszary wzajemnie na siebie wpływają. Nową politykę zdrowotną „Gdańsk Wybiera Zdrowie” oparliśmy na wynikach badań, ewaluacji dotychczasowych działań i szerokiej współpracy z ekspertami. Chcemy mocniej skupić się na ocenie efektów programów i mierzyć przede wszystkim ich realny wpływ na zdrowie mieszkańców - zaznacza Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania. - Na realizację programów w latach 2027-2030 przeznaczymy prawie 166 mln zł. Poza programem przeciwdziałania uzależnieniom, większość tych działań nie wynika z ustawowego obowiązku samorządu. Realizujemy je, ponieważ widzimy ich znaczenie dla jakości życia mieszkanek i mieszkańców. Współpraca z ekspertami, środowiskiem medycznym i organizacjami społecznymi przynosi wymierne efekty, co pokazują m.in. wyniki działań w obszarze zdrowia psychicznego, wskazujące na poprawę dobrostanu mieszkańców i mniejsze zagrożenie depresją.
Na Gdański Program Zdrowia Psychicznego zaplanowano prawie 34,8 mln zł. Program połączy działania zapobiegawcze z pomocą osobom doświadczającym kryzysów psychicznych. Obejmuje edukację, wzmacnianie umiejętności radzenia sobie ze stresem, przeciwdziałanie samotności i izolacji społecznej, wczesne rozpoznawanie trudności oraz rozwijanie dostępu do konsultacji i innych form specjalistycznego wsparcia. Istotnym założeniem jest uwzględnienie nie tylko sytuacji konkretnej osoby, ale także jej otoczenia – rodziny, szkoły i środowiska społecznego. Szczególne znaczenie ma to w przypadku dzieci i młodzieży, których trudności wymagają często współpracy wielu osób i instytucji.
Miasto będzie także rozwijać działania oparte na dotychczasowych doświadczeniach. Ważną rolę odgrywają przestrzenie młodzieżowe w różnych częściach Gdańska, przykładowo: w Śródmieściu jest to Arbuz Dolna Brama i Niebieskie Trampki w Centrum Handlowym Forum, w których młode osoby mogą spędzać czas i korzystać z oferty dostosowanej do swoich potrzeb. W 2025 roku z tych dwóch miejsc skorzystało łącznie prawie tysiąc młodych osób. Wsparcie obejmuje również rodziców i opiekunów. Z konsultacji rodzicielskich i grup wsparcia prowadzonych w Środowiskowym Centrum Profilaktyki skorzystało w ubiegłym roku 150 osób. Planowane działania mają wzmacniać kompetencje dorosłych w rozpoznawaniu niepokojących sygnałów i reagowaniu na trudności, zanim przerodzą się one w poważniejszy kryzys.
PIK FOSY od dekady wspiera Gdańszczan w zdrowiu psychicznym
Promocja zdrowia: prawie 26,6 mln zł na profilaktykę i zdrowe nawyki
– Zdrowie to nie tylko leczenie chorób, ale przede wszystkim codzienne dbanie o siebie i swoich bliskich. Dlatego Gdański Program Promocji Zdrowia na lata 2027-2030, z budżetem blisko 27 mln zł, będzie wspierał mieszkańców na każdym etapie życia – podkreśla Marta Magott, radna Klubu Wszystko dla Gdańska w Radzie Miasta Gdańska. – Profilaktyka to coś więcej niż badania. To także budowanie relacji społecznych i tworzenie przestrzeni, w których mieszkańcy mogą się spotykać, wspólnie spędzać czas i wzajemnie wspierać. Wiemy, że jakość relacji i otoczenia ma ogromny wpływ na zdrowie.
Na Gdański Program Promocji Zdrowia w latach 2027–2030 zaplanowano prawie 26,6 mln zł. Jego celem jest ułatwianie dostępu do profilaktyki, edukacji zdrowotnej i działań pomagających wcześniej rozpoznawać czynniki ryzyka. Program obejmie różne etapy życia – od budowania zdrowych nawyków u dzieci i młodzieży, przez profilaktykę chorób i wspieranie świadomych decyzji zdrowotnych w dorosłości, po utrzymywanie sprawności i aktywności w starszym wieku. Ważnymi elementami będą badania, szczepienia, konsultacje, promocja zdrowego stylu życia oraz działania na rzecz zdrowia seniorek i seniorów, a także, na przykład, profilaktyka HIV/AIDS.
Punktem odniesienia są przedsięwzięcia już realizowane w Gdańsku. Przykładem jest program „6-10-14 dla Zdrowia”, wspierający zapobieganie nadwadze i otyłości wśród dzieci i młodzieży. W 2025 roku uczestniczyło w nim ponad 7,5 tys. młodych osób. Nowy program ma kontynuować sprawdzone kierunki działań, a zarazem wzmacniać inicjatywy lokalne i tworzyć warunki sprzyjające zdrowiu – także poprzez aktywność fizyczną, relacje społeczne i przeciwdziałanie samotności.
Ponad 104,6 mln zł na profilaktykę i przeciwdziałanie uzależnieniom
- Klub Koalicji Obywatelskiej z pełnym przekonaniem popiera przedstawione programy zdrowotne. To dobrze przygotowane dokumenty, które zakładają znaczące nakłady na profilaktykę i przeciwdziałanie uzależnieniom w kolejnych latach – mówi Cezary Śpiewak-Dowbór, przewodniczący klubu Koalicji Obywatelskiej w Radzie Miasta Gdańska. – Gdańsk konsekwentnie realizuje działania ograniczające dostępność alkoholu tam, gdzie może to przynieść korzyści zdrowotne. Wpisuje się to w szerszą filozofię tworzenia miasta, które wspiera zdrowe wybory i sprzyja zdrowiu mieszkańców.
Ponad 104,6 mln zł będzie dedykowane Gdańskiemu Programowi Profilaktyki i Przeciwdziałania Uzależnieniom. Zakłada on kompleksowe podejście: od edukacji i wczesnego rozpoznawania problemów, przez ograniczanie ryzyka i budowanie środowiska chroniącego przed uzależnieniami, po interwencję i koordynację pomocy. Działania obejmą zarówno profilaktykę dotyczącą substancji psychoaktywnych i uzależnień behawioralnych, jak i wsparcie osób zmagających się z uzależnieniem oraz ich bliskich. Ważne miejsce zajmą również ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, wspieranie środowisk abstynenckich oraz rozwijanie współpracy między instytucjami i specjalistami.
Dotychczasowe doświadczenia pokazują, jak istotny jest dostęp do zróżnicowanych form pomocy. W Gdańsku prowadzono m.in. specjalistyczną terapię uzależnień i współuzależnienia, działania streetworkingowe, grupy psychoedukacyjne dla młodzieży oraz programy profilaktyczne. Wsparcie obejmowało również rodziny i osoby bliskie, a także rozwijanie kompetencji kadr pracujących z osobami doświadczającymi problemów. Jednym z działań w 2025 roku było specjalistyczne wsparcie terapeutyczne i psychiatryczne w obszarze uzależnień, z którego skorzystało ponad 2,5 tys. osób. Program ma kontynuować działania profilaktyczne i pomocowe, a jednocześnie wzmacniać ciągłość wsparcia – również po zakończeniu terapii, w powrocie do samodzielnego życia, aktywności społecznej i zawodowej.
Ponad 370 tys. osób objętych działaniami w 2025 roku
- Dużą wartością gdańskiej polityki zdrowotnej jest jej długofalowy charakter. Planowanie działań w perspektywie kilku lat pozwala budować trwałe rozwiązania i skuteczniej odpowiadać na wyzwania zdrowotne mieszkańców. Programy kierowane są do różnych grup wiekowych i społecznych. Obejmują zarówno działania profilaktyczne, edukacyjne i badania przesiewowe, jak również tworzenie przestrzeni sprzyjającej zdrowemu stylowi życia. Dostęp do terenów zielonych, infrastruktury rowerowej czy miejsc aktywności fizycznej jest dziś równie ważnym elementem polityki zdrowotnej jak klasyczne programy medyczne – mówił prof. Michał Brzeziński, lekarz, członek Gdańskiej Rady Zdrowia Publicznego. – Gdańsk jest dostrzegany w kraju i za granicą jako samorząd skutecznie realizujący działania prozdrowotne. Coraz częściej inne miasta pytają o doświadczenia i rozwiązania wdrażane tutaj. To pokazuje, że zdrowie mieszkańców można wspierać nie tylko przez edukację, ale również poprzez tworzenie takiej przestrzeni miejskiej, która naturalnie sprzyja zdrowym wyborom.
Skala dotychczasowych działań pokazuje, że miejska polityka zdrowotna obejmuje szerokie grono odbiorców. W 2025 roku z różnych form wsparcia w obszarze zdrowia publicznego skorzystało łącznie ponad 370 tys. osób. Oprócz dzieci i młodzieży objętych programami profilaktycznymi były to osoby korzystające ze specjalistycznej pomocy terapeutycznej i psychiatrycznej, seniorki i seniorzy uczestniczący w zajęciach promujących zdrowe starzenie się, a także rodzice i opiekunowie otrzymujący wsparcie w sprawach wychowawczych. Obecnie realizowanych jest 181 umów z obszaru zdrowia publicznego podpisanych w tym roku i kontynuowanych z poprzednich lat.
Jednocześnie dane wskazują na potrzebę dalszego wzmacniania profilaktyki. W 2025 roku 59 proc. mieszkanek i mieszkańców pozytywnie oceniało stan swojego zdrowia, podczas gdy w 2019 roku było to 66 proc. Odpowiednią aktywność fizyczną deklarowało 45 proc. osób – wobec 54 proc. w 2023 roku. To sygnały, że działania na rzecz zdrowia powinny wykraczać poza doraźną pomoc i obejmować także codzienne nawyki, warunki życia, relacje społeczne oraz dostępność wsparcia. Polityka „Gdańsk Wybiera Zdrowie” ma uwzględniać te obszary we wspólnym modelu działania.
Autor tekstu: Marcin Szeląg/Urząd Miejski w Gdańsku
