Na początek delegacje oficjalne
W pierwszej dekadzie współpraca kulturalna opierała się na wymianie oficjalnych delegacji związków artystów oraz organizacji wydarzeń kulturalnych w Bremie, takich jak festyn prasy, poświęcony kontaktom z Gdańskiem w sierpniu 1977 roku. Celem wydarzenia była popularyzacja partnerstwa z Gdańskiem w środkach przekazu, poprzez zaproszenie na występy polskich artystów, ówczesnych władz miasta, polskiego ambasadora oraz dziennikarzy.
Pierwsza grupa bremeńskich artystów natomiast, odwiedziła Gdańsk w 1979 roku, a rok później zorganizowano dwie wystawy prezentujące dokonania gdańskich artystów w Bremie i bremeńskich w Gdańsku.
Z czasem mniej formalnie
Dzięki oficjalnym kontaktom między Gdańskiem a Bremą szybko rozwinęły się kontakty nieformalne, które później zaowocowały wspólnymi projektami instytucji kultury jak i samych artystów.
Współpracę podjęły Hochschule für Gestaltende Kunst und Musik z Bremy - dziś Hochschule für Künste oraz Wyższa Szkoła Plastyczna z Gdańska - dziś Akademia Sztuk Pięknych.
Podobne relacje narodziły się też pomiędzy Chórem Katedralnym z Bremy i Cappellą Gedanensis. Doskonałym przykładem zawartych przyjaźni i długotrwałej współpracy miast jest działalności bremeńskiego Teatru 62., którego występy pod kierownictwem Michaela A. Wenza, były stałym punktem bremeńsko-gdańskich programów artystycznych.
Solidarność artystów
Wprowadzenie stanu wojennego w Polsce w 1981 roku utrudniło wymianę kulturalną, a plany współpracy na kolejne lata podszyło niepewnością.
Jednak bremeńscy artyści, jak i inne grupy zawodowe, prowadzili aktywną pomoc humanitarną dla swoich gdańskich kolegów. W wielu instytucjach kultury podczas występów zbierano datki na pomoc humanitarną dla Gdańska. Te działania pogłębiły nasze relacje, dając przykład Gdańszczankom i Gdańszczanom, jak solidaryzować się w pomaganiu w przyszłych latach.
Z kulturą w XXI wiek
W pierwszej dekadzie XXI wieku pojawiły się nowe możliwości finansowania wspólnych projektów dla Gdańska i Bremy. Uruchomiono pomocowe fundusze dla Polski, a następnie programy unijne.
W ostatnich dwóch dekadach współpracy pojawiły się też wspólne polsko-niemieckie źródła finansowania z organizacji pozarządowych, takich jak Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Od 2003 roku Bremer Heimstiftung finansuje również wymianę kulturalną na mniejszą skalę, czyli stypendia dla artystów z wszystkich miast partnerskich Bremy. W 2005 roku powstaje również Polsko-Niemiecka Inicjatywa Kooperacji Kulturalnych e.V. agitPolska, która odegrała istotną rolę w budowaniu relacji w szczególności między młodymi artystami.
Z inicjatywy agitPolska z okazji trzydziestolecia partnerstwa zorganizowano w Bremie warsztaty artystyczne dla młodzieży licealnej z obu miast przy wsparciu Nadbałtyckiego Centrum Kultury.
Inne instytucje, bez których nie byłoby tak długoletniego partnerstwa to: Polnisches Kulturforum w Bremie, Towarzystwo Niemiecko-Polskie w Bremie, Towarzystwo Polska-Niemcy w Gdańsku oraz Kultur Verband Bremen-Nord.
W 2004 roku w programie kulturalnym związanym z obchodami wejścia Polski do Unii Europejskiej znalazły się elementy bremeńskie, a rok obfitował w wymiany gdańskich i bremeńskich przedstawicieli związków literatów, współpracę Bremer Verband Bildender Künstlerinnen und Künstler z Gdańskim Związkiem Artystów oraz współpracę z Schwankhalle w Bremie, która zaowocowała wspólnym festiwalem jazzowym.
Oprac. na podstawie D. Pick, Europejska droga. Partnerstwo Gdańska i Bremy, ECS 2017, s.102-113.
Polityka kulturalna Gdańska a obchody rocznicy partnerstwa
Głównym celem gdańskiej polityki kulturalnej w ramach jubileuszu 50-lecia partnerstwa z Bremą jest zacieśnienie relacji artystycznych i stworzenie programów rezydencyjnych. Program zakłada wzajemną prezentację twórców – gdańskich artystów w Bremie oraz bremeńskich przed gdańską publicznością.
Perspektywicznym celem partnerstwa jest uruchomienie nowej formy wymiany kulturalnej dla przyszłych pokoleń, opartej na współpracy domów literatury, które obecnie oczekują na ukończenie modernizacji swoich stałych siedzib w Bremie i w Gdańsku.
Dodatkowym impulsem dla rozwoju relacji na kolejne lata jest przyjęcie Gdańska do Sieci Miast Kreatywnych UNESCO.
Istotnym elementem partnerstwa jest też czerpanie z wzajemnych doświadczeń w zakresie budowania sieci współpracy. Wyrazem tej idei była wizyta studyjna przedstawicieli niemieckich instytucji kultury i stowarzyszeń artystycznych w Gdańsku, która odbyła się w dniach 22–24 kwietnia. W jej trakcie menedżerowie i twórcy zyskali przestrzeń do dyskusji, wymiany doświadczeń oraz planowania wspólnych projektów. Delegacja z Bremy poznawali gdańską scenę kulturalną, odwiedzając m.in. Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej (GCSW) przy ulicy Jaskółczej, Instytut Kultury Miejskiej (IKM), Dom Literatury.
Jubileuszowo wokół Domu Literatury
Rezydencja Jeffa Hemmera + Gdańska Szkoła Reportażu Graficznego
Rezydencja zrealizowana została w ostatnim tygodniu marca (23.03 - 30.03). Pobyt Jeffa w Gdańsku połączony był z otwarciem wystawy jego prac "Różnorodność w Tworzeniu", która prezentowana była w przestrzeni Domu Literatury w Gdańsku do 22 czerwca 2026 r.. Obejmuje ona przykłady komiksów i innych rodzajów rysunków sekwencyjnych tworzonych na zamówienie (głównie organizacji pozarządowych, w tym m. in. Amnesty International). Obszar tematyczny prac to prawa człowieka, migracja i edukacja cyfrowa. Na ekspozycji prezentowane są też oryginalne grafiki, w tym trójpanelowa ilustracja stworzona przy okazji prezentacji Wolnego Miasta Hanzeatyckiego Brema w Brukseli w 2023 roku, nawiązująca do świeżo wówczas zdobytego tytułu Miasta Literatury UNESCO.
Ze względu na swoje doświadczenie zawodowe, Jeff został również włączony w nową, interdyscyplinarną inicjatywę Domu Literatury, Gdańską Szkołę Reportażu Graficznego, w ramach której spotkał się z grupą wyłonionych w otwartym naborze osób twórczych, wprowadzając je w tajniki przeprowadzania pogłębionych wywiadów i przekładania ich na krótkie formy komiksowe. Efekty tej pracy prezentowane będą podczas wystawy zaplanowanej na lato 2026 roku.
Szczegółowe informacje na stronie Domu Literatury.
Udział gdańskich autorów komiksów i reportaży graficznych w festiwalu zinów w Bremie
W październiku reprezentant gdańskich twórców komiksowych będzie miał możliwość zaprezentowania się podczas festiwalu zinów w Bremie. W planie jest prezentacja prac m.in. Dominiki Wróblewskiej (w tym pierwszą edycję Literackiej Mapy Gdańska), Volhi Zarouskayey (w tym pierwsze strony komiksu o gdańskich rzygaczach), oraz prace zrealizowane w ramach Gdańskiej Szkoły Reportażu Komiksowego.
Tłumaczenie książki Gianny Lange
Debiutancka książka autorki z Bremy, Gianny Lange, wydana zostanie przez wydawnictwo Marpress. Dom Literatury będzie organizatorem spotkania autorskiego oraz będzie wpierał wydarzenie promocyjnie.
Udział gdańskiego pisarza/pisarki w festiwalu globale
Pod koniec października, równolegle do festiwalu zinów, w Bremie odbywa się festiwal globale, znany jako festiwal "literatury ponad granicami". W jego ramach, przy wsparciu Domu Literatury, zorganizowane zostanie spotkanie z osobami piszącymi z Gdańska. Szczegóły dotyczące tego wydarzenia są ustalane z organizatorami festiwalu.
Spotkanie sieciujące z przedstawicielami Miast Literatury UNESCO:
Od 15 do 18 kwietnia przedstawiciele 6 Miast Literatury UNESCO, w tym Bremy, uczestniczyli w wizycie studyjnej w Gdańsku. Goście spotkali się z przedstawicielami lokalnego środowiska literackiego, odbyli wizyty w wybranych instytucjach kultury i uczestniczyli w wydarzeniach w ramach festiwalu Europejski Poeta Wolności.
Gdański Archipelag Kultury
Międzynarodowy Festiwal Teatrów Plenerowych i Ulicznych „Feta” (9-12 lipca 2026)
XXVIII edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych FETA zaprasza widzów do wspólnej „Wędrówki w czasie”! Tegoroczny program koncentruje się wokół refleksji nad przemijaniem, pamięcią oraz zmianami zachodzącymi w teatrze ulicznym, w nas samych, a przede wszystkim w społeczeństwie.
Przez cztery lipcowe dni, od 9 do 12 lipca 2026 r., przestrzeń Gdańska – centrum miasta oraz Park Reagana – wypełni się spektaklami ponad 20 grup artystycznych z Polski i zagranicy. Widzowie będą mogli doświadczyć różnorodnych form teatru plenerowego: od kameralnych, intymnych opowieści po widowiskowe realizacje łączące teatr ruchu, nowy cyrk i performans.
Wśród tegorocznych artystów będzie m. in. duo z Bremy zaproszone do udziału w ramach 50- lecia partnerstwa kulturalnego Gdańsk i Bremy.
- Flexoncirc „Rock´n´Roses” | Niemcy, Brema
Louise i Daniel Relle od 2019 roku tworzą akrobatyczny duet Flexoncirc i z entuzjazmem oraz pasją prezentują swoje umiejętności sceniczne, łącząc akrobatykę z teatrem i tańcem.
Studiowali w międzynarodowych szkołach cyrkowych i teatralnych w Hiszpanii, Portugalii i Niemczech. Szkolili się w tańcu, akrobatyce, ekwilibrystyce (slackline i monocykl), technikach powietrznych i żonglerce.
Inspiracja duetu wynika z ich wyjątkowej relacji. Dzięki temu, że czują się jak w domu na całym świecie - zawsze znajdują nowe sposoby, by zachwycić publiczność.
Z entuzjazmem i pasją na scenie zadziwiają, ekscytują i rozśmieszają widzów.
Podczas festiwalu FETA wystąpią dwa razy 10 lipca w Parku Reagana.
Szczegółowe informacje na stronie Festiwalu
Gdański jazz na jazzahead!
Festiwal Jazz Jantar, Klub Żak i gdańska scena jazzowa gościła kwietniowych na targach jazzahead! w Bremie.
W tym roku silna gdańska reprezentacja wzięła udział w największych targach branżowych w Europie połączonych z festiwalem showcase'owym. Wydarzenie jazzahead! przyciągają artystów, agentów i bookerów z całego świata. Uważane jest za centralne miejsce spotkań międzynarodowej sceny jazzowej.
W dniach 23-25 kwietnia gdańska reprezentacja gościła na targach razem z Instytutem Adama Mickiewicza i Szczecina Jazz na Polskim stoisku.
W ramach wydarzeń towarzyszących - POLISH SHOWCASE – CLUB NIGHT – 24 kwietnia w Kellerei – Bremer Ratskeller Weinhandel, wystąpił zespół Klawo.
ZOBACZ WYSTĘP
Pochodzący z Gdańska sekstet w składzie Konstanty Kostka, Jakub Krzanowski, Tomasz Rafalski, Alicja Sobstyl, Artur Szalsza, Karol Tchórz, łączy brzmienia lat 70. – funk, soul, fusion i psychodelię – z wrażliwością na hip-hop, indie i muzykę elektroniczną.
Gdańską scenę reprezentował również Tomek Chyła, który wystąpił 25 kwietnia podczas wydarzenia niespodzianki - “Tribute to Michał Urbaniak”.
Klub ŻAK otrzymał zaproszenie do zaprezentowania naszej sceny jazzowej na festiwalu jazzahead! w ramach obchodów 50-lecia partnerstwa Gdańska i Bremy.
