To dzień szczególny
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu obchodzony jest 27 stycznia - w tym dniu przypada rocznica wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. W Gdańsku, obchody Dnia Pamięci zainaugurowano w 2018 roku, z inicjatywy śp. prezydenta miasta Pawła Adamowicza.
- Spotykamy się w bardzo wyjątkowym dniu, w którym wspominamy ofiary Shoah. W tamtym dniu otworzyły się bramy piekła i przynajmniej część osób wyszła ku nadziei. Dodam tylko, że dla mnie 27 stycznia jest też ważny prywatnie, bo akurat mój pradziadek, który też był więźniem obozu, nie dożył tego dnia. Zawsze o nim myślę - powiedziała wyraźnie wzruszona Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania.
Monika Chabior podziękowała społeczności gdańskich Żydów za pielęgnowanie pamięci o koszmarze Holokaustu. - To bardzo poruszający, ogromnie ważny dzień, w którym wspominamy miliony ofiar dzieci, młodych, dorosłych, starszych osób, ale też zagładę kultury, która była częścią naszego kraju przez tyle stuleci - dodała.
- W Gdańsku podjęliśmy zobowiązanie do pielęgnowania praw człowieka, przeciwdziałania dyskryminacji i mowie nienawiści, budowania współpracy i sojuszy na rzecz tworzenia miasta przyjaznego wszystkim mieszkańcom oraz miasta, w którym nie godzimy się na postępowanie niegodne i okrutne, zwalczamy stereotypy, chcemy siebie znać i poznawać - przypomniała Monika Chabior.
Gdynianka, która przeżyła Holokaust
Diane Röhrig, konsul Republiki Federalnej Niemiec w Gdańsku, podkreśliła, że 27 stycznia na budynku placówki dyplomatycznej w mieście przy Alei Zwycięstwa 23 flaga jej kraju na maszcie jest opuszczona do połowy. Identycznie jest też w przypadku wszystkich budynków federalnych w Niemczech i niemieckich budynków dyplomatycznych za granicą.
Gdańsk upamiętnił Franka Meislera - wybitnego rzeźbiarza, autora Pomnika Kindertransportów
ZOBACZ NASZĄ RELACJĘ WIDEO:
Konsul poinformowała też, że w środę, 28 stycznia, w siedzibie Bundestagu w Berlinie odbędzie się uroczysta sesja pamięci.
- Gościem specjalnym będzie Tova Friedman, która przyjęła zaproszenie przewodniczącej Bundestagu. Tova Friedman urodziła się 7 września 1938 roku w Gdyni. W wieku pięciu lat została deportowana wraz z matką do obozu Auschwitz-Birkenau. I jak się przypuszcza przeżyła tylko dzięki technicznej usterce komory gazowej, a podczas marszu śmierci w styczniu 1945 roku zdołała się ukryć wśród ciał zamordowanych - mówiła konsul.
Po zakończeniu II wojny światowej Tova Friedman wraz z rodziną wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdzie została cenioną terapeutką.
Jak podkreśliła niemiecka dyplomatka, do dziś Tova Friedman "wykonuje szczególnie cenną pracę na rzecz pamięci", prowadząc wspólnie ze swoim wnukiem kanał na platformie TikTok, obserwowany przez ponad pół miliona osób, na którym opowiada o Holokauście i odpowiada na pytania nadsyłane przez młodych odbiorców kanału.
Podróż życia, czyli Kindertransporty
- Jestem wdzięczna, że są osoby takie, jak Tova Friedman, gotowe dzielić się swoją historią po to, aby ich losy, jak i losy milionów innych ofiar, nie zostały zapomniane w Niemczech, ani nigdzie indziej na świecie. Pamiętajmy nie tylko o tych, którzy zginęli w tragicznych okolicznościach, ale także módlmy się za ludzi żyjących dziś. Abyśmy potrafili odnaleźć drogę do rozwiązań wobec kryzysu współczesnego świata - zaapelowała Diane Röhrig.
Zginęli tylko za swoje pochodzenie
Michał Samet, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku, swoje wystąpienie rozpoczął od zagrania na szofarze, instrumencie dętym używanym w judaizmie, wykonanym z rogu baraniego.
- Jesteśmy tu, aby pamiętać o sześciu milionach ludzi pomordowanych tylko dlatego, że byli Żydami. Wiele osób zadawało sobie pytanie, jak to jest możliwe, że doszło do tak wielkiej tragedii. Są też pytania, gdzie znajdował się Bóg w tym czasie. W tym miejscu zacytuję słowa ostatniego rabina getta warszawskiego Kalonimusa Kalmana Szapiro. W jednym ze swoich pism napisał, że Bóg odwrócił swoją twarz, żeby dzieci nie widziały jego łez - powiedział Michał Samet.
Przewodniczący wyraził też wdzięczność nieżyjącemu prezydentowi Pawłowi Adamowiczowi za jego starania w zachowaniu w mieście śladów i symboli związanych ze spuścizną gdańskich Żydów.
Przemówienie Michał Samet zakończył modlitwą w języku hebrajskim, autorstwa kantora jednej z synagog w Nowym Jorku.
Po wydarzeniu w Nowej Synagodze, uczestnicy uroczystości przejechali do centrum miasta, gdzie pod Pomnikiem Kindertransportów przy Dworcu PKP w Gdańsk-Główny, złożyli zapalone znicze.
Organizatorami Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu było:
- Miasto Gdańsk
- Gmina Wyznaniowa Żydowska w Gdańsku
- Muzeum Gdańska
- Gdański Archipelag Kultury
- Fundacja Kultury-Zbliżenia
ZOBACZ GALERIĘ Z GDAŃSKICH OBCHODÓW DNIA PAMIĘCI OFIAR HOLOKAUSTU:
Historia i współczesność gdańskich Żydów
Pierwsi Żydzi osiedli w Gdańsku w XII w. przy Judengasse na Wyspie Spichrzów. Na przełomie XVIII i XIX wieku na terenie miasta istniało pięć gmin żydowskich. Wśród członków społeczności żydowskiej Gdańska byli wybitni rabini, naukowcy, pisarze, dziennikarze, lekarze, prawnicy, muzycy, aktorzy, kupcy i politycy. Wnieśli oni ogromny, nie do przecenienia, wkład w rozwój miasta.
W latach 30. XX wieku w Wolnym Mieście Gdańsku mieszkało od 11 do 30 tysięcy Żydów. Działały cztery synagogi, żydowskie szkoły, kluby sportowe, teatr oraz ukazywały się żydowskie gazety.
Dziś Gmina Wyznaniowa Żydowska w Gdańsku z siedzibą Nowej Synagodze, przy ul. Partyzantów 7, zrzesza 67 członków; ocenia się, że faktyczna liczba Żydów w mieście jest kilka razy większa.
