Czy jest efekt morza?
“Efekt morza” polega na powstawaniu i długotrwałym przechodzeniu nad danym obszarem chmur kłębiasto-deszczowych Cumulonimbus na skutek adwekcji (spływu) bardzo chłodnej masy powietrza (najczęściej arktycznej) znad obszarów lądowych nad niezamarznięty zbiornik wodny. W wyniku spływu bardzo chłodnego powietrza nad relatywnie cieplejsze morze lub duże jezioro, pojawia się bardzo znaczna różnica temperatury powietrza w pionie (gradient temperatury) na stosunkowo niewielkiej przestrzeni.
W miarę przemieszczania się mas powietrza, cieplejsza powierzchnia akwenu ogrzewa je od spodu. Na skutek ogrzewania powietrze ulega kondensacji - przechodzi za stanu gazowego w ciekły. Kondensacja następuje często już na poziomie tafli wody, w postaci obłoków pary wodnej. Wizualnie przypomina to „dymienie morza”, bardziej fachowo obłoki te nazywane są mgłą z parowania.
Efekt morza, zwany również efektem Bałtyku lub efektem jeziora, wyróżnia się intensywnymi opadami śniegu i silnie lokalnym charakterem. Pasma opadów są często bardzo wąskie, przez co nawet w sąsiadujących dzielnicach lub miejscowościach śnieg może w ogóle nie wystąpić. Zjawisko to bywa krótkotrwałe (kilkugodzinne), jednak czasem może trwać znacznie dłużej, nawet kilka dni, prowadząc do poważnych utrudnień.
"Efekt Bałtyku" lokalną atrakcją
Wraz z zapowiadanym zjawiskiem przewidywane są intensywne opady śniegu. Jak w porannym komunikacie informuje Pomorski Alarm Pogodowy, pierwsze oznaki zmiany pogody mogą pojawić się już w piątek późnym wieczorem w rejonie Trójmiasta, Kartuz i Przywidza. W nocy mają one objąć już cały pas od Zatoki Gdańskiej po Chojnice. Najsilniejsze opady mogą wystąpić od sobotniego wieczora do południa w niedzielę (10 i 11 stycznia), a w ciągu całego weekendu pokrywa śnieżna może wynieść nawet 30-60 cm. Porywy wiatru nad Zatoką Gdańską mogą osiągać 60–85 km/h.
Pierwszy śnieg tej zimy - grudniowa aura w gdańskim obiektywie
Efekt morza jest zjawiskiem, które przyciąga zarówno spacerowiczów, jak i fotografów. Dynamiczne chmury, zmienne światło oraz kontrast między morzem a niebem tworzą wyjątkową atmosferę i widowiskowe krajobrazy. Dla miłośników fotografii będzie to doskonała okazja do uchwycenia niepowtarzalnych ujęć, a dla osób spacerujących – możliwość obcowania z naturą w jej najbardziej fascynującej odsłonie.
Jednocześnie należy pamiętać, że efekt Bałtyku często wiąże się z trudnymi warunkami pogodowymi. Silny wiatr, nagłe opady oraz obniżona temperatura mogą stanowić zagrożenie, zwłaszcza w rejonach nadmorskich. Dlatego podczas obserwowania tego zjawiska warto zadbać o odpowiedni ubiór, zachować ostrożność i na bieżąco śledzić prognozy pogody.
Mieszkańcy Słupska odczuli efekt morza
W dniach 3-5 stycznia 2026 r. efekt morza wystąpił już w województwie pomorskim, m.in. w rejonie Słupska, gdzie pokrywa śnieżna osiągnęła 30-50 cm, a miejscami nawet 60 cm. Sieć obiegły niesamowite zdjęcia ilustrujące skalę zjawiska. Intensywne opady śniegu były kuszącą atrakcją, ale jednocześnie sparaliżowały drogi. Mieszkańcy mieli problemy z dojazdem do pracy, a odczuwalna temperatura sięgnęła nawet -10 stopni.
