Grupa nauczycielska – przestrzeń inspiracji i budowania relacji
Przedstawicielki i przedstawiciele przedszkoli oraz szkół każdego szczebla z Gdańska zaproszeni są do udziału w cyklicznych spotkaniach grupy nauczycielskiej. Warsztaty prowadzone przez Martę Jankowską z biura EDK to okazja do poznawania nowoczesnych narzędzi pracy z dziećmi i młodzieżą, wymiany doświadczeń oraz szukania twórczych inspiracji.
Wydarzenia często goszczą w gdańskich instytucjach kultury, a udział ich pracowników sprzyja budowaniu bezpośrednich relacji między sektorem edukacji a kulturalną mapą miasta. Zapisy prowadzone są za pośrednictwem strony internetowej programu: edukacjadokultury.gdansk.pl.
Dla pedagogów i placówek, które aktywnie włączą się w realizację założeń programu, przewidziano imienne certyfikaty uczestnictwa. Jeśli z danej placówki w projekt zaangażuje się większa grupa nauczycieli, certyfikat otrzyma cała szkoła lub przedszkole.
Więcej miejsca na historię. Nowe Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku
Jesienne rezydencje artystyczne: twórcy wracają do klas
W październiku rusza nabór dla gdańskich szkół podstawowych i ponadpodstawowych do udziału w jesiennych rezydencjach artystycznych. Inicjatywa ta umożliwia zaproszenie do klas profesjonalistów związanych m.in. z teatrem, muzyką, filmem czy sztukami wizualnymi.
Wyłonieni artyści przeprowadzą w okresie od października do grudnia cykl trzech dwugodzinnych spotkań z uczniami. Zajęcia opierają się na modelu współtworzenia i przebiegają w trzech etapach:
-
Rozpoznanie potrzeb i zainteresowań grupy,
-
Wspólna praca twórcza,
-
Prezentacja efektów końcowych przed społecznością szkolną.
Zapisy całych klas będą odbywać się za pomocą formularza online dostępnego na stronie internetowej. Zapisy ruszą od 14 października, czyli od Dnia Edukacji Narodowej. Uwaga - ilość miejsc jest ograniczona. Szczegóły znajdują się pod tym adresem. Co się znalazło w tym roku w programie i kto poprowadzi zajęcia?
TANIEC
KTO: Agata Gregorkiewicz – trójmiejska tancerka, pedagożka tańca współczesnego i improwizacji oraz praktyczka terapeutycznego wymiaru tańca i pracy z ciałem.
DLA KOGO: klasy I-III
CO: Temat cyklu: „Ciałotwory – ciało jako narzędzie wyobraźni”
- Spotkanie I – Ciało jako narzędzie twórcze. Poprzez zabawy ruchowe i improwizację uczestnicy będą odkrywać możliwości własnego ciała. Sprawdzą, jak ruch, bezruch, kształt, ciężar i tempo mogą zmieniać sposób, w jaki się poruszają. Zaczną tworzyć własne „ciałotwory” – niezwykłe formy i postaci powstające z ruchu i wyobraźni.
- Spotkanie II – Wspólne tworzenie poprzez ruch i improwizację. Wykorzystując doświadczenia z pierwszego spotkania, dzieci będą wspólnie tworzyć ruchowe formy, relacje i krótkie historie. Będą eksperymentować z ruchem indywidualnym, w parach i grupach, rozwijając własne pomysły poprzez improwizację. Zobaczą, jak z pojedynczych ruchów może powstać wspólny świat.
- Spotkanie III – Prezentacja wspólnego działania. Z wybranych przez dzieci ruchów, postaci i pomysłów stworzona zostanie krótka wspólna forma. Grupa przygotuje jej pokaz dla innych uczniów lub społeczności szkolnej. Będzie to okazja do podzielenia się własną wyobraźnią i doświadczeniem tworzenia poprzez ciało.
SZTUKI PLASTYCZNE I WIZUALNE
KTO: Lidia Zajdzińska – ilustratorka i projektantka graficzna, absolwentka ASP we Wrocławiu.
DLA KOGO: klasy IV-VIII
CO: Temat cyklu: „Drugi obieg rzeczy – upcykling ceramiki” Artystka chce pokazać, że w dobie „fast fashion” przedmioty, które przestały być atrakcyjne, mogą otrzymać nowe życie dzięki twórczej ingerencji.
- Spotkanie I – Drugi obieg rzeczy. Poznanie się i rozmowa o tym, czym jest drugi obieg rzeczy i upcykling. Prowadząca opowie o swojej praktyce artystycznej i pracy w pracowni upcyklingu ceramiki (Minki Studio). Wspólnie zastanowią się, jak można spojrzeć na stary przedmiot w nowy sposób i jakie historie kryją się w rzeczach, które już posiadamy.
- Spotkanie II – Upcykling ceramiki. Praca z techniką kalkomanii ceramicznej. Uczestnicy zaprojektują własne wzory i ozdobią nimi ceramikę z drugiego obiegu (przyniesioną ze sobą lub przygotowaną przez artystkę). Ważnym elementem będzie eksperymentowanie i szukanie własnego języka wizualnego.
- Spotkanie III – Analiza efektów i wystawa. Prowadząca przywiezie wypaloną i gotową ceramikę z zaprojektowanymi przez młodzież wzorami. Uczestnicy wspólnie ją obejrzą, porozmawiają o procesie i porównają początkowe pomysły z finalnymi realizacjami. Spotkanie zakończy się wspólnym pokazem prac, tworzącym małą wystawę dla klasy lub społeczności szkolnej.
TEATR
KTO: Agata Bykowska – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.
DLA KOGO: klasy IV-VIII | młodzież szkół ponadpodstawowych
CO: Cykl warsztatów „Grać czy być?”
- 1. Grać czy być? Uczestnicy zaczną od prostego pytania: czy aktor zawsze musi coś udawać? Podczas ćwiczeń i krótkich improwizacji sprawdzą, czym różni się „granie” od prawdziwej reakcji. Będą pracować z partnerem, obserwować siebie nawzajem i sprawdzać, co dzieje się z ciałem, kiedy naprawdę słuchają i reagują na drugą osobę. Spróbują różnych sposobów zagrania tej samej sytuacji – bardziej „na pokaz” i bardziej naturalnie, badając, co sprawia, że zachowanie wydaje się prawdziwe.
- 2. Jak porusza się charakter? Każdy uczestnik wybierze zwierzę, by znaleźć jego charakter w swoim ciele. Uczestnicy będą obserwować sposób chodzenia, tempo, gesty, napięcie ciała, sposób patrzenia i reagowania wybranych zwierząt (np. kota, psa, żółwia, lisa), a następnie spróbują znaleźć podobne cechy u ludzi. Pod koniec zajęć każdy otrzyma krótki tekst, z którym będzie pracował na kolejnym spotkaniu.
- 3. Intencja – ruch – postać. Uczestnicy wrócą do wybranych cech, ale zaczną wyciszać ruch, przechodząc od dużego sposobu poruszania się do małych gestów, spojrzenia czy sposobu stania. Połączą to z otrzymanym wcześniej tekstem, szukając odpowiedzi na pytanie: czego chce postać i co próbuje osiągnąć? Celem będzie stworzenie krótkiej postaci, która nie jest tylko „zagrana”, ale wynika z ciała, charakteru i działania (droga warsztatu: obserwacja → zwierzę → ruch → cecha → człowiek → postać → intencja).
MUZYKA
KTO: Patryk Skarbek-Tłuchowski – kompozytor, aranżer, pianista i pedagog. Wykładowca Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, nauczyciel muzyki oraz kierownik muzyczny gdyńskiego Prze!Teatru.
DLA KOGO: klasy IV-VIII | młodzież szkół ponadpodstawowych
CO: Cykl „Od dźwięku do utworu – jak powstaje muzyka w XXI wieku?” Uczestnicy wspólnie stworzą krótką formę audio: utwór, beat lub mini-słuchowisko łączące muzykę, głos i nagrane przez nich dźwięki.
- Spotkanie 1 – Słuchamy, szukamy, wybieramy. Poznanie grupy, jej muzycznych zainteresowań i potrzeb. Wspólne słuchanie, eksperymentowanie z dźwiękiem, głosem, rytmem i prostymi narzędziami cyfrowymi. Uczestnicy zdecydują, jaki charakter będzie miała ich wspólna realizacja i z jakich elementów ją zbudują.
- Spotkanie 2 – Produkujemy: od pomysłu do nagrania. Wspólna praca nad materiałem. Uczestnicy nagrywają głosy, instrumenty i dźwięki otoczenia, tworzą rytmy i krótkie partie muzyczne oraz poznają podstawy samplingu, montażu i produkcji. Każda osoba znajduje rolę dla siebie (wykonawca, autor tekstu, realizator dźwięku, producent).
- Spotkanie 3 – Składamy całość i prezentujemy. Finalizacja materiału: wybór najlepszych fragmentów, montaż, dodawanie efektów i wspólne decyzje dotyczące ostatecznego kształtu utworu. Zwieńczeniem cyklu będzie prezentacja stworzonej przez grupę formy audio oraz rozmowa o procesie twórczym i pracy współczesnego muzyka i producenta.
FILM
KTO: Monika Czajkowska – reżyserka teatralna i filmowa, dramaturżka, dramatopisarka, scenarzystka i wykładowczyni akademicka (PWSFTViT w Łodzi i AT w Białymstoku).
DLA KOGO: klasy IV-VIII | młodzież szkół ponadpodstawowych
CO: Cykl spotkań filmowych i scenariuszowych. Prowadząca zakłada pełną otwartość na uczestników – nie narzuca z góry tematu, zależy jej, by problematyka warsztatów wyszła bezpośrednio od młodzieży. Jej zadaniem będzie wyłącznie pomoc w nadaniu teatralnych lub filmowych ram wybranym przez nich historiom.
- Spotkanie 1 – Zapoznanie się z grupą, zaproponowanie planu działań, usłyszenie jakie tematy są ważne dla osób w grupie, krótkie wprowadzenie o sztuce filmowej.
- Spotkanie 2 – Praca nad wybranym wspólnie tematem, próba ubrania całości w profesjonalną formę scenariusza.
- Spotkanie 3 – Rozmowa o wspólnej pracy, możliwość oficjalnej prezentacja efektu pracy na forum szkoły.
LITERATURA
KTO: Stasia Budzisz – autorka książek reporterskich, reporterka, zajmuje się krajami byłego Związku Radzieckiego, głównie Kaukazu oraz Kaszubami, filolożka, tłumaczka języka rosyjskiego, Kaszubka z babki prababki.
DLA KOGO: młodzież szkół ponadpodstawowych
CO: Warsztaty reporterskie Efektem końcowym zajęć będzie stworzenie przez uczestników konspektu lub pogłębionego pomysłu na autorski reportaż.
- Zajęcia 1. Wprowadzenie do tematu: czym jest reportaż, jego główne cele i jak się zabrać do jego realizacji.
- Zajęcia 2. Działania praktyczne: jak zadawać pytania, jak dotrzeć do bohatera, jak odróżnić fakt od opinii, jak zacząć pisać. Ta część obejmuje już napisanie pierwszego fragmentu autorskiego tekstu.
- Zajęcia 3. Przygotowanie tematów do realizacji albo (zależnie od potrzeb i możliwości grupy) wspólna analiza materiału napisanego przez kursantów i kursantki oraz praca nad elementami storytellingu.
Doceniaj. Nominuj. Gdańskie Nagrody Społeczne – formularze są aktywne
Wsparcie dla gdańskich organizacji pozarządowych i instytucji
Program „Edukacja do Kultury. Gdańsk” nie zapomina o lokalnym trzecim sektorze. Istotnym elementem działań jest udział w spotkaniach sieciujących organizowanych we współpracy z Gdańską Radą Organizacji Pozarządowych. Służą one integracji środowiska, wymianie dobrych praktyk oraz przedyskutowaniu codziennych wyzwań, z którymi mierzą się NGO. Uczestnicy mają również możliwość rozmowy przy stolikach tematycznych z przedstawicielami biura EDK i wypracowania pomysłów na wspólne inicjatywy.
Planowane są także coroczne spotkania sieciujące dla reprezentantów gdańskich instytucji kultury. Dodatkowo we współpracy z edukatorkami i edukatorami powstaje wyjątkowa publikacja poświęcona tej tematyce. Szczegóły dotyczące tych działań zostaną ogłoszone wkrótce na stronie WWW oraz na profilu Facebook EDK.
Nowe, bezpłatne materiały edukacyjne do pobrania
Do gdańskich szkół i przedszkoli trafił już Kulturalny Kalendarz na rok szkolny 2026/2027. Każdy miesiąc zawiera propozycję nowego ćwiczenia do wykorzystania podczas zajęć szkolnych lub pozaszkolnych. Materiał jest również dostępny do bezpłatnego pobrania w wersji do druku na stronie programu.
Wśród nowości wydawniczych znalazły się także:
-
Projekt „...i ty możesz grać”: publikacja przygotowana we współpracy z Ogólnokształcącą Szkołą Muzyczną I i II stopnia im. F. Nowowiejskiego w Gdańsku. Zawiera scenariusze zajęć rytmicznych dla nauczycieli przedszkoli i szkolnych zerówek. Autorką materiałów jest pedagożka Monika Pestka-Rozmarynowska. Publikacja jest dostępna cyfrowo na stronie EDK w zakładce „Materiały”.
-
„Język sztuki naszym językiem!”: publikacja elektroniczna, której premiera zaplanowana jest na pierwszą połowę października. Stanowi ona zbiór refleksji i gotowych ćwiczeń opartych na ubiegłorocznych interwencjach artystycznych w gdańskich szkołach, z których skorzystało blisko 500 uczniów. Swoimi autorskimi metodami pracy dzielą się w niej eksperci: Aurora Lubos (taniec), Paweł Król (sztuki wizualne), Krzysztof Olechnowicz (film i fotografia) oraz Jacek Panek (teatr). Zbiór ma służyć kadrze pedagogicznej jako bank inspiracji do rozwijania u młodych ludzi empatii i poczucia sprawczości poprzez sztukę.
Wszystkie szczegółowe informacje oraz materiały do pobrania znajdują się na stronie internetowej pod adresem: www.edukacjadokultury.gdansk.pl.
