Gdańsk od ponad pół wieku corocznie honoruje wybitnych artystów i twórców. Nagrody przyznawane są w uznaniu osiągnięć ubiegłorocznych – osobie fizycznej lub nieformalnej grupie twórczej. Kryterium oceny stanowią wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i upowszechniania kultury oraz zasługi w promocji twórców i kultury Gdańska wśród jego mieszkańców, w kraju i za granicą.
Wraz z laurami dla twórców przyznawany jest również tytuł Mecenasa Kultury Gdańska. Jest to honorowe wyróżnienie dla darczyńców gdańskiej kultury, osób lub instytucji znacząco wspierających działania.
W tym roku po raz drugi można było składać nominacje w nowej kategorii: instytucja kultury lub organizacja pozarządowa działająca w Gdańsku. Na wyróżnienie mają szansę instytucje i NGO, które w sposób szczególny przyczyniają się do rozwoju, upowszechniania i promocji kultury w naszym mieście. Na laureatów będzie czekała nagroda rzeczowa.
Szansę na nagrodę za osiągnięcia w 2025 roku mają:
Tomasz Chyła
Nominacja za wyjątkowe osiągnięcia artystyczne, znaczący wkład w rozwój oraz promocję gdańskiej sceny jazzowej w Polsce i za granicą, w tym nominacja projektu Art’n’Voices do nagrody muzycznej Fryderyk oraz za trasę koncertową po Chinach i Korei Południowej w ramach programu JAZZ PO POLSKU „Dookoła Świata”.
Alicja Jabłonowska
Nominacja za stworzenie Grid ArtHub, przestrzeni wspierającej osoby twórcze, budującej środowisko współpracy, wymiany doświadczeń i twórczego fermentu w Gdańsku, a także za rozwijanie programu rezydencji oraz powołanie społecznościowego Radia Ingrid – platformy eksperymentalnych audycji.
Jacek Kołtan
Nominacja za książkę „Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku”, wydaną przez Europejskie Centrum Solidarności, będącą wnikliwym studium jednego z kluczowych pojęć nowoczesnej demokracji oraz podkreślającą znaczenie Gdańska jako centralnego miejsca w europejskiej historii wolności.
Piotr Pawlak
Nominacja za działalność koncertową promującą Gdańsk i polską kulturę muzyczną,
w tym za zakwalifikowanie się do półfinału XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie oraz zdobycie Nagrody Publiczności, a także za wyjątkowe połączenie kompetencji matematycznych z wrażliwością muzyczną.
Mikołaj Trzaska
Nominacja za ścieżkę dźwiękową do filmu „Dom dobry” w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego, uhonorowaną Polską Nagrodą Filmową Orzeł, a także wyrazisty język twórczy, który ugruntował jego pozycję w polskiej muzyce filmowej i jazzowej oraz konsekwentne przenoszenie doświadczenia muzyki improwizowanej do kina.
Jolanta Woszczenko
Nominacja za działalność kuratorską, która buduje trwałą obecność Gdańska i polskiej sztuki w międzynarodowym obiegu, w tym za zwycięski projekt kuratorski instalacji audio-wideo „Języki z wody” w Pawilonie Polskim podczas 61. Międzynarodowej Wystawy Sztuki w Wenecji.
W kategorii Instytucja kultury lub organizacja pozarządowa nominowani zostali:
Europejskie Centrum Solidarności
Nominacja za tworzenie nowoczesnych formatów popularyzujących dziedzictwo społeczno-kulturowe ruchu Solidarność oraz odważne poszukiwanie nowych sposobów dialogu z odbiorcami, w tym realizację we współpracy z Miejskim Teatrem Miniatura spektaklu dla dzieci ,,Bibuła w tapczanie’’.
Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku
Nominacja za instalację artystyczną „LeŚnia”, która przyciągnęła ponad 40 tys. odbiorców, uwodząc innowacyjną adaptacją przestrzeni zabytkowej oraz nowym spojrzeniem na potrzebę obcowania z przyrodą i sztuką.
Stowarzyszenie Kulturalne Hamulec Bezpieczeństwa
Nominacja za wzbogacanie kulturalnego życia Gdańska poprzez promocję ambitnej sztuki filmowej, tworzenie przestrzeni dialogu między twórcami a widzami oraz umacnianie pozycji miasta jako jednego ze znaczących ośrodków wydarzeń filmowych w Polsce.
Nominowani do tytułu Mecenasa Kultury Gdańska za 2025 rok:
ORLEN S.A.
Nominacja za wieloletni wkład w rozwój Bałtyckiego Festiwalu Operowego – Baltic Opera Festival, umożliwiający realizację produkcji z udziałem światowej klasy artystów oraz wzmacniający prestiż Gdańska jako jednego z ważnych ośrodków życia kulturalnego.
Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy
Nominacja za wsparcie finansowe Muzeum Narodowego w Gdańsku, które umożliwiło zakup klatek negatywowych Tadeusza Linka, dokumentujących życie kulturalne miasta.
Zakład Utylizacyjny sp. z o.o. w Gdańsku
Nominacja za wsparcie finansowe aktywności Teatru Wybrzeże, umożliwiające rozwój Festiwalu Wybrzeże Sztuki, prestiżowego wydarzenia prezentującego najciekawsze i najbardziej odważne zjawiska współczesnego teatru, a także wydarzeń artystycznych prowadzonych przez Gdański Archipelag Kultury.
Gala i koncert. Wygraj zaproszenie
Wręczenie nagród odbędzie 21 maja 2026, we czwartek, w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim. Galę uświetni występ kolektywu Siedem mórz w składzie: Magdalena Kuraś (głos), Maciej Świniarski (głos), Emil Miszk (trąbka), Mikołaj Trzaska (saksofon), Krzysztof Hadrych (gitara), Olo Walicki (kontrabas), Kuba Staruszkiewicz (perkusja) i Marta Prabucka (wizualizacje).
Udział w wydarzeniu jest możliwy na podstawie zaproszenia.
Do wygrania jest 10 dwuosobowych zaproszeń na 53. galę wręczenia SPLENDOR GEDANENSIS, organizowaną przez GTS. Wystarczy odpowiedzieć na pytanie: Którego gdańskiego twórcę cenisz najbardziej? Uzasadnij wybór w dwóch, trzech zdaniach.
Odpowiedź prześlij pod adres: paulina.popiol@teatrszekspirowski.pl. Uwaga! Odpowiedź można przesłać do 15 maja, godz. 10.00.
Biogramy nominowanych
Tomasz Chyła – skrzypek i kompozytor, laureat Fryderyka. Od lat jedna z najciekawszych postaci muzyki współczesnej i ogólnopolskiej sceny jazzowej. Jego twórczość łączy najwyższą jakość wykonawczą i wyrazisty język kompozytorski. Jako lider Tomasz Chyła Quintet i współtwórca Art’n’Voices buduje wizerunek Gdańska jako ważnego ośrodka ambitnej, nowoczesnej muzyki. Pomysłodawca i dyrektor artystyczny festiwalu Art of Freedom Jazz Festival.
W 2025 roku jego kwintet odbył m.in. międzynarodową trasę koncertową po Chinach i Korei Południowej. Szturm na polską scenę przypuścił również jeden z najnowszych projektów Tomasza Chyły, czyli zespół HÉR, zaskakująco łączący jazz, muzykę alternatywną, elementy transowe i metalowe.
Alicja Jabłonowska – psycholożka, działaczka społeczna i aktywistka. W zabytkowej hali gdańskiej stoczni z jej inicjatywy powstał Grid Arthub, nowe miejsce na kulturalnej mapie Gdańska.
To niezależna przestrzeń kreatywna wzmacniająca środowiska twórcze otwarte na rozwój, eksperyment, testowanie nowych formatów i idei. Pracownie mają tam gdańscy twórcy, realizowany jest również program rezydencyjny. W Grid odbyło się ponad sto wydarzeń, cyklicznych i okazjonalnych. Działa też społecznościowe Radio Ingrid, którego można posłuchać na żywo w każdy poniedziałek, a z bazy odtworzono już ponad 200 audycji.
Jacek Kołtan – filozof, pełnomocnik dyrektora Europejskiego Centrum Solidarności ds. naukowych, adiunkt w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego.
Jego książka z 2025 roku – „Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku” jest podsumowaniem wieloletnich badań. To opowieść o dziedzictwie europejskiej nowoczesności, w której Gdańsk obok Paryża, Londynu czy Berlina jest równie istotnym miejscem stawania się historii.
Podstawę pracy stanowią teksty kultury z niemal trzystu lat i bogaty język wizualny. Autor podejmuje dialog z myślą socjologiczną, filozoficzną i ekonomiczną, a także modernistyczną architekturą, przemówieniami politycznymi, piosenkami czy powieścią. Wydawcą książki jest Europejskie Centrum Solidarności.
Piotr Pawlak – pianista, który potwierdził swoją pozycję jednego z najwybitniejszych reprezentantów młodego pokolenia polskich artystów, odnosząc znaczące sukcesy artystyczne oraz prowadząc intensywną działalność koncertową w kraju i za granicą. Pięć lat temu z wyróżnieniem ukończył Akademię Muzyczną im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku w klasie fortepianu prof. Waldemara Wojtala.
Kluczowym wydarzeniem 2025 roku był jego udział w XIX Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie, podczas którego jako jeden z nielicznych polskich pianistów zakwalifikował się do półfinału konkursu, a przy tym został faworytem publiczności. Wyróżniają go głębia muzyczna, wyrazista narracja oraz indywidualne podejście do interpretacji repertuaru romantycznego.
Mikołaj Trzaska – saksofonista, klarnecista basowy, kompozytor muzyki filmowej. Wyrósł na gruncie yassu, ruchu artystyczno-społecznego. Był współzałożycielem legendarnej Miłości, liderem Łoskotu. Jego obecność na międzynarodowej scenie muzyki improwizowanej rozpoczęła się w pierwszej dekadzie XX wieku. Koncertował w Europie i Stanach Zjednoczonych. Dorobek artysty został udokumentowany na wielu albumach płytowych. Od lat zajmuje się odbudowywaniem tożsamości żydowskiej w muzyce polskiej. Jego ścieżka dźwiękowa do filmu „Dom dobry” w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego została uznana za najlepszą muzykę filmową 2025 roku i nagrodzona Orłem. Polska Akademia Filmowa doceniła minimalistyczną, oszczędną formułę. To kolejna realizacja duetu Smarzowski i Trzaska po filmach: „Dom zły”, „Róża”, „Wołyń”, „Pod Mocnym Aniołem”, „Kler”.
Jolanta Woszczenko – kuratorka od osiemnastu lat związana z Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, dziś funkcjonującym jako Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej. W swojej praktyce czerpie z eksperymentalnych form filmu i wideo, koncentrując się na procesach komunikacji. Będąc Gdańszczanką z wyboru, angażuje się w promocję trójmiejskich artystów. Rozwija też współpracę z kuratorami i instytucjami z zagranicy.
Projekt instalacji „Języki z wody” – zgłoszony przez kuratorki Jolantę Woszczenko i Ewę Chomicką – wygrał konkurs na kuratorski projekt wystawy w Pawilonie Polskim podczas 61. Międzynarodowej Wystawy Sztuki w Wenecji. Jednym z istotnych impulsów do jego powstania była praca nad wystawą i wideo „Oddychaj” Bogny Burskiej, zrealizowanymi z udziałem Daniela Kotowskiego w CSW ŁAŹNIA w 2025 roku.
Nominowani w kategorii Instytucja kultury lub organizacja pozarządowa
Europejskie Centrum Solidarności – domeną ECS są nowoczesne formaty programowe wszechstronnie popularyzujące dziedzictwo ruchu społecznego Solidarność, edukacja ku solidarności i demokracji, troska o prawa człowieka oraz odważne poszukiwanie nowych form dialogu z odbiorcami w różnym wieku. Rok 2025 był czasem jubileuszy: 45 rocznicy narodzin Solidarności, 55 rocznicy Grudnia ’70 i 45 rocznicy budowy Pomnika Poległych Stoczniowców 1970. Elementami świętowania były m.in. dwie premiery – książki Michała Rusinka „Bibuła w tapczanie. O solidarności dla dzieci” i spektaklu „Bibuła w tapczanie” w reżyserii Michała Derlatki, przygotowanego przez Miejski Teatr na motywach tej publikacji. Zwieńczeniem sierpniowych uroczystości był rocznicowy koncert „Nasza Solidarność. A to nam się udało!”, który zgromadził w stoczni kilkudziesięciotysięczną publiczność.
Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku – na przełomie czerwca i lipca 2025 roku przez dziewięć dni Centrum św. Jana w Gdańsku odwiedziło ponad 42 tys. osób, aby doświadczyć „LeŚni” – spektakularnej, wielozmysłowej, zielonej instalacji artystycznej. Autorki „LeŚni” – Aleksandra Kminikowska, Marta Korga-Bistram i Anna Zalewska-Andruszkiewicz – wraz z zaproszonymi twórcami, stworzyły nowy kontekst dla gotyckiego wnętrza Centrum św. Jana oraz innowacyjną przestrzeń prezentującą nowe spojrzenie na potrzebę obcowania z przyrodą i sztuką.
Centrum św. Jana od ponad 30 lat znajduje się pod opieką Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku, którego organizatorem jest Samorząd Województwa Pomorskiego. Misją NCK Gdańsk jest prezentacja i promocja kultury regionu Morza Bałtyckiego.
Stowarzyszenie Kulturalne Hamulec Bezpieczeństwa – od ponad piętnastu lat Stowarzyszenie Kulturalne Hamulec Bezpieczeństwa konsekwentnie wzbogaca życie kulturalne Gdańska, promując ambitną sztukę filmową oraz tworząc przestrzeń dialogu między twórcami a widzami. W 2025 roku zrealizowało cztery filmowe przeglądy i festiwale, w których uczestniczyło 20 tys. widzów. Kino na Szekspirowskim to letni cykl pokazów plenerowych na dachu Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego. Podczas ostatniej 10. edycji odbyło się ponad 40 projekcji. Podczas 11. Międzynarodowego Festiwalu Filmów Animowanych zaprezentowano rekordową liczbę 200 krótko- i pełnometrażowych filmów. 6. Festiwal Cinematika zaoferował premierowe koncerty muzyki filmowej, projekcje w formule site specific oraz międzynarodowy konkurs teledysków. Po raz 11. odbyło się też Filmowe Podsumowanie Roku, realizowane w odświeżonej formule i dające gdańskiej publiczności przestrzeń do rzetelnej krytyki filmowej.
Nominowani do tytułu Mecenasa Kultury Gdańska
ORLEN S.A. – ORLEN to multienergetyczny koncern, który dostarcza paliwa i energię dla milionów odbiorców w Europie Środkowej. Firma działa w całym łańcuchu energetycznym – od wydobycia ropy i gazu, przez ich przetwórstwo i sprzedaż, po wytwarzanie oraz dystrybucję energii. Produkty spółki trafiają do klientów w ponad stu krajach na sześciu kontynentach.
ORLEN od lat towarzyszy Bałtyckiemu Festiwalowi Operowemu – Baltic Opera Festival, wspierając realizację wielkoskalowych produkcji, takich jak inscenizacje w Operze Leśnej czy Operze Bałtyckiej z udziałem światowej klasy artystów i realizatorów. Współpraca ta pozwala na inwestycję w innowacyjne rozwiązania scenograficzne, techniczne oraz najwyższej jakości oprawę muzyczną, co stawia gdański festiwal w jednym rzędzie z najbardziej renomowanymi wydarzeniami tego typu w Europie.
Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – wsparcie finansowe, jakiego Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy w 2025 roku udzielił Muzeum Narodowemu w Gdańsku, umożliwiło zakup cennych dzieł sztuki. Zbiory Działu Teatralnego wzbogaciły się o archiwum fotografa Tadeusza Linka, uwieczniającego życie kulturalne Gdańska. To unikatowa kolekcja, na którą składa się ponad trzydzieści pięć tysięcy klatek negatywowych, obejmująca dokumentację około siedmiuset spektakli. Dzięki wsparciu Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy muzeum może ocalić, opracować i udostępniać dzieło niezwykłe, zapisujące przemijającą i ulotną sztukę teatru.
Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy jest jednym z trzech najważniejszych, obok Warszawy i Krakowa, lotnisk międzynarodowych w Polsce.
Zakład Utylizacyjny sp. z o.o. w Gdańsku – Zakład Utylizacyjny w Gdańsku aktywnie wspiera działania kulturalne prowadzone m.in. przez Teatr Wybrzeże i Gdański Archipelag Kultury.
W 2025 roku wsparł Festiwal Wybrzeże Sztuki, co pozwoliło Teatrowi Wybrzeże na zaproszenie znaczących artystów oraz współpracę z AMBEREXPO, gdzie goszczono klasyków polskiego teatru. XII edycja Wybrzeża Sztuki dowiodła, jak potrzebny jest duży festiwal teatralny na Pomorzu. Aktywności Gdańskiego Archipelagu Kultury w 2025 roku zostały wsparte kwotą pięciuset tysięcy, co umożliwiło stworzenie projektów o wysokiej wartości artystycznej i społecznej, adresowanych do różnorodnych grup odbiorców. Zakład Utylizacyjny w Gdańsku na co dzień zajmuje się bezpiecznym i nowoczesnym zagospodarowaniem odpadów komunalnych.
