• Start
  • Wiadomości
  • To jest grób krzyżaka? Nowe znalezisko pod lodziarnią Miś

To jest grób krzyżaka? Nowe znalezisko pod lodziarnią Miś

Marcin Tymiński rzecznik prasowy Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków informuje o pierwszym w tym sezonie znalezisku archeologicznym w najsłynniejszym wykopie w Gdańsku - przy ul. Grodzkiej/Sukienniczej, gdzie znajdowała się lodziarnia Miś. Jest to kamienna płyta z wyrzeźbionym krzyżem, datowana na XIII wiek. W ubiegłym roku na tym samym stanowisku archeologicznym odkryto płytę z rzeźbioną sylwetką rycerza i pozostałości najstarszego w Gdańsku kościoła. 
20.05.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Widok kamiennej płyty z rzeźbieniem w kształcie łacińskiego krzyża
Odkryta płyta nagrobna wykonana została z granitu, datowana jest na XIII wiek
fot. Marcin Tymiński/WUOZ

Są powody do ekscytacji

Jak informuje Marcin Tymiński, płyta z reliefem krzyża łacińskiego została wykonana z granitu. Pod nią najprawdopodobniej znajduje się pochówek. Archeolodzy do dalszej eksploracji tego znaleziska przystąpią w najbliższych dniach. 

Odkrycia dokonano na obszarze średniowiecznego Zamczyska, gdzie - przed przybyciem na te ziemie krzyżaków - znajdował się ośrodek władzy książąt pomorskich.  

Archeolodzy odkryli tutaj dotąd m.in. siedem płyt nagrobnych, w tym trzy z krzyżami (łącznie z tegoroczną).

Gdzie i kiedy zaczął się stary Gdańsk? W Dworze Artusa poznaliśmy fakty i hipotezy

Zdjęcie działki archeologicznej, na której znajdują się średniowieczne groby
Zdjęcie działki, na której prowadzone są badania - prace prowadzi tutaj specjalistyczna firma ArcheoScan Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska
fot. Archeo Scan Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska

Wykop słynny w Polsce i na świecie

Na działce, którą badają archeolodzy, w zeszłym roku odsłonięto relikty najstarszego kościoła w Gdańsku – drewnianą budowlę z ok. 1140 roku. Postawiona była na planie krzyża greckiego. Wszystko wskazuje na to, że chodzi o pierwszy w Gdańsku kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Wokół świątyni znajduje się cmentarz z ponad 200 grobami.

Taki był najstarszy kościół Gdańska. Belki wezmą do Biskupina?

Miejsce jest absolutnie wyjątkowe. To tutaj latem ub. roku odkryto grób kogoś znacznego - być może członka książęcej elity. Świadczy o tym wapienna płyta nagrobna z wyobrażeniem rycerza w kolczudze, z mieczem i tarczą - wykonana z importowanego wapienia gotlandzkiego. Pod płytą spoczywał kompletny szkielet rosłego jak na tamte czasy mężczyzny, prawdopodobnie kogoś bardzo znaczącego.

O grobie rycerza w ślad za naszym portalem pisały media w Polsce i na świecie.

Znaleziono kompletny szkielet rycerza. Kim był, jak go nazywać?

Jak podkreśla Marcin Tymiński, według eksperckiej Wojewódzkiej Rady Ochrony Zabytków odkrycia przy ul. Grodzkiej i Sukienniczej mają znaczenie nie tylko dla badaczy dziejów średniowiecznego Pomorza, ale i całej Europy tego okresu. W zeszłym roku przełożyło się to na decyzję o powołaniu specjalnej komisji ekspertów i rozszerzeniu wykopu o ulicę Sukienniczą.

Widok kamiennej płyty nagrobnej z reliefem krzyża
To już trzecia granitowa płyta nagrobna z rzeźbionym krzyżem, jaką znaleziono na terenie gdańskiego Zamczyska. Dwie wcześniejsze przekazano do Muzeum Zamkowego w Malborku
fot. Marcin Tymiński/WUOZ

Płyta z krzyżem - kogo pochowano?

Czy znaleziona teraz pod lodziarnią Miś granitowa płyta z reliefem krzyża łacińskiego świadczy o tym, że pochowano tutaj krzyżaka?

Najprawdopodobniej nie, choć dwie podobne granitowe płyty z wyrzeźbionymi krzyżami, odkryte niegdyś na terenie gdańskiego Zamczyska, lata temu zostały przekazane do Muzeum Zamkowego w Malborku i dla niezorientowanych “robią” tam teraz za oryginalne krzyżackie nagrobki.

Odkryte płyty pochodzą z XIII wieku, tymczasem krzyżacy przejęli Gdańsk później, po 1308 roku. Jest więc niemal pewne, że chodzi o groby mieszkańców Zamczyska jeszcze z czasów władztwa książąt pomorskich. Musiały to być znaczniejsze osoby w tej społeczności, być może kapłani.

Święty Wojciech, patron Gdańska - jak wyglądał? Ustalili to Czesi 

TV

Z RPA do Gdańska z miłości do futbolu