Imperium strachu może paść
Forum Kościuszkowskie, odbywające się w Gdańsku po raz drugi, dedykowane jest Białorusi. To spotkanie ludzi polityki, kultury, działaczy społecznych z jednej strony z Białorusi a z drugiej z Polski, ale też Ukrainy, Litwy i Szwecji.
Gości w ECS powitała Alina Kouszyk, redaktor naczelna Biełsatu. - Przykład Gdańska pokazuje, że nawet imperium strachu może paść pod naciskiem ludzi - powiedziała. - W ECS mówimy "nie" dla przemocy, "nie" dla kłamstwa, "nie" dla zniewolenia. "Tak" dla wolności i godności.
Białoruscy pisarze nie poddają się rusyfikacji
Kouszyk przypomniała, że niezależna kultura, język i pamięć są przedmiotem represji w jej kraju ojczystym. - Wierzymy jednak w powrót Białorusi na europejską mapę, bo dzielimy z wami wiarę w te same wartości - dodała.
W wydarzeniu uczestniczy m.in. Artur Harazim, wiceminister spraw zagranicznych, Jan Krzysztof Bielecki, Basil Kerski, wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz i zastępca prezydent Gdańska Piotr Grzelak.
Wiceprezydent Grzelak powiedział: - Gdańsk to miasto odwagi obywatelskiej. Jako Gdańsk mamy szczególną powinność przypominania, że solidarność to codzienna praktyka. Przyszłość Europy nie może być budowana na obojętności. Gdańsk jest bezpieczną przystanią dla tych, którzy bronią wolności. Drzwi Gdańska są otwarte dla wszystkich Białorusinów łaknących wolności.
Wiceminister Artur Harazim podkreślił wagę niezależnej od Łukaszenki kultury białoruskiej: - Każdy wiersz napisany po białorusku, każdy obraz, każda pieśń to cegiełki w budowie wolnego państwa białoruskiego.
Europa zamiast Rosji
Liderka białoruskiej opozycji Swiatłana Cichanouska (łącząc się z Gdańskiem online) przypomniała, że silna, niezależna kultura białoruska pomaga walczyć z ruską propagandą.
Dodała, że białoruska diaspora cały czas liczy na wsparcie w Unii Europejskiej: - Nie może być tak, że artysta białoruski może łatwiej realizować się w Rosji niż w Europie - ostrzegła.
Krzyż Dobrosąsiedztwa, przyznany przez Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi (rząd na uchodźstwie), otrzymał Lech Wałęsa. Odebrał go w imieniu ojca Bogdan Wałęsa.
Pierwsze Odznaki Solidarności i Praw Człowieka przyznane
Na koniec pierwszej części białoruski opozycjonista Aleś Bialiatski otrzymał Odznakę Solidarności i Praw Człowieka ECS.
Aleś Bialiatski to białoruski opozycjonista, nauczyciel i kierownik muzeum literackiego. W 1996 roku założył Centrum Praw Człowieka Wiasna, pomagające represjonowanym. W 2011 roku dostał od reżimu Łukaszenki pierwszy wyrok 4,5 roku kolonii karnej i konfiskatę majątku. W 2022 roku za swoją walkę otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. W 2023 roku dostał jednak na Białorusi kolejny wyrok 10 lat kolonii karnej. Wyszedł na wolność w grudniu 2025 roku. Został natychmiast deportowany na Litwę.
Bialiatski powiedział: - Walka z rosyjskim imperializmem łączy narody Polski, Ukrainy, Litwy i Białorusi. Tej międzynarodowej solidarności nie można zatrzymać. Walka ze złem to konieczność. Zwycięstwo kiedyś nadejdzie, a prawa człowieka będą wreszcie na Białorusi niekwestionowane.
W dalszej części dnia odbywają się debaty, panele i spotkania z udziałem ludzi kultury, mediów i polityki.
Spotkanie z Alesiem Bialiatskim
Środa, 3 czerwca, w godz. 18.00-20.00, ECS, wstęp wolny
W ramach Święta Wolności i Praw Obywatelskich jednym z gości ECS będzie także Ales Bialiatski– białoruski działacz społeczny, polityk, obrońca praw człowieka i więzień polityczny reżimu białoruskiego, twórca Centrum Praw Człowieka „Viasna”, wiceprzewodniczący Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
Bialatski został wypuszczony z białoruskiego więzienia 13 grudnia 2025 roku. Od razu został przymusowo deportowany na Litwę. O życiu noblisty oraz książce „Aleś”, wydanej podczas pobytu Bialackiego w więzieniu, mówić będzie Taciana Niadbaj, prezeska zarządu Białoruskiego PEN, wydawcy książki. Zarówno „Wiasna”, jak i Białoruski PEN są uznawane przez białoruskie władze za grupy ekstremistyczne, co oznacza, że ich aktywność na terytorium Białorusi jest zakazana, a jakiekolwiek zaangażowanie w ich działalność uznawane za przestępstwo.
/ audytorium ECS (parter)
/ spotkanie w języku białoruskim z tłumaczeniem
/ wstęp wolny
